Canon van de Nederlandse geschiedenis

38. De Tweede Wereldoorlog


[Amerikaanse en Britse soldaten tijdens Operation Market Garden. Foto: Sem Presser/MAI.]

De rancune van veel Duitsers over de vernederende manier waarop Duitsland na de nederlaag in de Eerste Wereldoorlog was behandeld, was zo groot dat in 1933 de NSDAP aan de macht kon komen. Leider van de nazi’s was Adolf Hitler, die Jodenhaat propageerde. Hij wilde van Duitsland het machtigste land van Europa maken. Nadat hij Oostenrijk, Tsjecho-Slowakije en Polen was binnengevallen, wilde hij Frankrijk uitschakelen, Duitslands eeuwige vijand. In de aanval op Frankrijk werden ook Nederland en België bezet.

Op vrijdagochtend 10 mei 1940 werden veel Nederlanders wakker van het gebrom van vliegtuigen, ontploffende bommen en het geratel van tanks. Duitse soldaten waren de grens overgetrokken. Het Nederlandse leger was geen partij voor de veel beter bewapende Duitsers. Nadat die het centrum van Rotterdam hadden gebombardeerd en dreigden andere steden eenzelfde lot te laten ondergaan, besloot de Nederlandse legerleiding te capituleren. De regering en de koningin waren toen al uitgeweken naar Engeland.

Aanvankelijk leek de bezetting wel mee te vallen, maar al snel werd duidelijk wat onvrijheid betekende. Nederlandse mannen werden gedwongen in Duitse fabrieken te werken. En zonder vorm van proces werden mensen opgesloten in gevangenissen en concentratiekampen. Vooral de Joden werden vervolgd. Meer dan 100.000 joodse mannen, vrouwen en kinderen werden door de bezetter in goederentreinen vanuit Nederland getransporteerd naar concentratiekampen, waar de meesten werden vermoord.

De bezetters werden bijgestaan door leden van de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) die een vergelijkbare ideologie hadden, en door meelopers en profiteurs. Aan de andere kant stond het verzet, dat vooral tegen het einde van de oorlog veel aanhang kreeg. Het grootste deel van de bevolking was anti-Duits maar bleef passief. In het najaar van 1944 werd het zuiden van het land bevrijd door de geallieerden. Het gebied boven de grote rivieren (in het bijzonder de steden in de westelijke provincies) kreeg eerst nog te maken met de hongerwinter. Door extreem voedselgebrek verzwakte de bevolking en kwamen enkele tienduizenden mensen om. In mei 1945 tekende de Duitse commandant de overgave en was heel Nederland bevrijd. Op dat moment was Nederlands-Indië nog in handen van de Japanse bezettingsmacht. Japan capituleerde op 15 augustus 1945.

De selectie in dit venster is beperkt tot Nederland en de Tweede Wereldoorlog.
De boeken en andere media over de Jodenvervolging worden opgenomen in het volgende venster, ‘Anne Frank’.

Herman Aarts en Paul Harmens,

Zwolle : 40-45
Zwolle : WBooks, 2014.
ISBN: 978-94-625-8036-7.
Geschiedenis in woord en beeld van Zwolle tijdens de Tweede Wereldoorlog. Weerstand tegen de maatregelen van de bezetter, de deportatie van joden en de tewerkstelling van mannen leidden tot onderduiken, verzet en illegaliteit.

Guido Abuys en Bas Kortholt,

Interneringskamp Westerbork : verhalen van een vergeten verleden, 1945-1948
[Meppel] : Just Publishers, 2015. Herdruk. 1ste druk: 2010.
ISBN: 978-90-897564-0-4.
Verhalen over Kamp Westerbork in de periode 1945-1948, toen het werd gebruikt als interneringskamp voor politieke delinquenten.

Gielt Algra,

De strijd in mei 1940 : 'Ik schoot die Duitsers te barsten!'
Nijmegen : QV Uitgeverij, 2015.
ISBN: 978-90-820800-5-6.
Ooggetuigenverhalen van Nederlandse oud-militairen die in de meidagen van 1940 streden tegen de Duitse invallers. De verhalen van meidagenveteranen hebben zeventig jaar later een blijvende plek gekregen in de digitale Interviewcollectie Nederlandse Veteranen van het Veteraneninstituut.

Henk Ambachtsheer,

Kasino aan het plein : de bezetting van Sociëteit De Witte in de Tweede Wereldoorlog
De Nieuwe Haagsche, 2015.
ISBN: 978-94-91168-71-0.
Op 11 juli 1941 werd Sociëteit De Witte op last van de bezetter van de ene op de andere dag gesloten. De auteur plaatst de verdere oorlogsgeschiedenis van de sociëteit in een brede, historische context.

Herman Amersfoort en Piet Kamphuis,

Mei 1940 : de strijd op Nederlands grondgebied
Amsterdam : Boom, 2012. Herdr. 1ste dr.: 1990.
ISBN: 978-94-6105-702-0.
Reconstructie van de gebeurtenissen in de eerste oorlogsdagen, waarbij wordt gezocht naar een verklaring voor de snelle nederlaag van het Nederlandse leger.

Armando & Sleutelaar,

De SS'ers : Nederlandse vrijwilligers in de Tweede Wereldoorlog
Amsterdam : De Bezige Bij, 2012. 6e dr. 1e dr.: 1967.
ISBN: 978-90-234-7472-2.
Acht interviews met voormalige Nederlandse SS’ers die vrijuit het woord voeren. Bij verschijnen van het boek in 1967 riep dat hele tegengestelde reacties op.

Jac.J. Baart,

Rotterdam Oorlogshaven
Zutphen : Walburg Pers, 2010.
ISBN: 978-90-5730-673-0.
De geschiedenis van de haven van Rotterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen er volop werd gewerkt voor de Duitse Kriegsmarine en daarmee winst werd gemaakt.

Jan Bank,

God in de oorlog : de rol van de kerk in Europa 1939-1945
Amsterdam : Balans, 2017. Vertaling van: Churches and Religion in the Second World War.
ISBN: 978-94-6003-472-5.
Beschrijving van het christendom in al zijn facetten op het moment dat het onder de immense druk van bezetting en terreur zijn ware aard moest tonen. Alle staten van Europa die bezet waren door Hitler of Stalin, worden in dit boek geanalyseerd.

David Barnouw,

1940-1945 : de canon van de Duitse bezetting
Zutphen : Walburg Pers, 2016. 2e druk. 1ste druk: 2000.
ISBN: 978-94-624-9101-4.
Beknopte geschiedenis van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarbij in vijftig korte hoofdstukken belangrijke gebeurtenissen en personen uit die periode de revue passeren.

David Barnouw,

De hongerwinter
Hilversum : Verloren, 1999. (Verloren verleden ; 6).
ISBN: 90-6550-446-X.
Beschrijving, door een medewerker van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, van de levensomstandigheden van Nederlanders gedurende het laatste oorlogsjaar.

David Barnouw,

Oorlog en bezetting : Nederland in 1940-1945 : de geschiedenis in topstukken uit het NIOD-archief
Amsterdam : Hollands Diep, 2015.
ISBN: 978-90-488-2664-3.
De bewogen geschiedenis van vijf jaar oorlog in Nederland wordt verteld aan de hand van topstukken uit het NIOD-archief: authentieke documenten, brieven, telegrammen, proclamaties, dagboekaantekeningen - de meest sprekende, zwijgende getuigen van vijf jaar oorlog en bezetting.

Antony Beevor,

De slag om Arnhem
Amsterdam : Ambo/Anthos, 2018. Vertaling van: Arnhem : the Battle for the Bridges, 1944 (2018).
ISBN: 978-90-263-4247-9.
In dit boek geeft de gerenommeerde auteur van bestsellers als D-Day en Stalingrad met veel oog voor de militaire en politieke beslissingen een compleet beeld van het strijdveld rondom Arnhem in september 1944.

Bas von Benda-Beckmann,

De Velser affaire : een omstreden oorlogsgeschiedenis
Amsterdam : Boom, 2013.
ISBN: 978-94-6105-284-1.
Werden in Velsen en Kennemerland communistische verzetsmensen, onder wie Hannie Schaft, verraden door de Nederlandse en geallieerde autoriteiten om zo de linkse beweging uit te schakelen? Deze vraag is uitgegroeid tot een affaire die de gemoederen al vele jaren in beweging houdt. Na zeventig jaar geeft Bas von Benda-Beckman in dit boek het (wellicht) definitieve antwoord.

Chris Beuker,

Communistisch verzet in Friesland 1925-1945
[Gorredijk] : Bornmeer, 2017.
ISBN: 978-90-5615-406-6.
Geschiedenis van het communistische verzet in Friesland voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog, 1925-1945. Het is het verhaal van mensen die getroffen en vernederd werden door de schrijnende armoede en daartegen in opstand kwamen. Hier lag de kiem voor het latere communistische verzet tegen de Duitse overheerser dat een hoge tol eiste.

Barbara Beuys,

Leven met de vijand : Amsterdam onder Duitse bezetting 1940-1945
Amsterdam : Cossee, 2013. Vertaling van: Leben mit dem Feind : Amsterdam unter deutscher Besetzung 1940-1945. Vertaling: Wilfried Simons en Olaf Brenninkmeijer.
ISBN: 978-90-5936-397-7.
Overzichtswerk over Amsterdam in de jaren van de Duitse bezetting, waarbij de nadruk ligt op het leven van alledag en het uitgaansleven en op de lotgevallen van de Joodse inwoners.

Rein Bijkerk,

Een korte oorlog : de slag om Nederland in mei 1940
Amsterdam : Ambo/Anthos, 2015.
ISBN: 978-90-263-2718-6.
Panoramisch, bijna filmisch overzicht van de meidagen van 1940, waarbij de auteur schakelt tussen individuele gevechtservaringen van soldaten en de grote lijnen van de strijd.

Werner Bischof,

Werner Bischof in bevrijd Nederland : november-december 1945
[Eindhoven] : Lecturis, 2016.
ISBN: 978-94-622-6217-1.
Catalogus bij een tentoonstelling in Fotomuseum Den Haag (17 december 2016 tot en met 12 maart 2017) van foto's van de Zwitserse fotograaf Werner Bischof van het leven in Nederland in 1945 vlak na de oorlog.

Jan Blokker,

Achter de laatste brug : gevangen in het land tussen Arnhem en de Grebbelinie, 17 september 1944-5 mei 1945
Amsterdam [etc.] : Querido, 2012.
ISBN: 978-90-214-4239-6.
Verhalen over de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog in de Gelderse vallei, waar de bewoners gevangen zaten tussen de strijdende partijen.

Jan Blokker,

Oorlog in je achtertuin : verhalen van de Grebbelinie
Zwolle : Waanders, 2008.
ISBN: 978-90-400-7671-8.
Interviews met ooggetuigen van de komst van Nederlandse soldaten, de inundatie van het land en het begin van de Tweede Wereldoorlog in de gebieden rond de Grebbelinie.

Hans Blom en Alphons Siebelt,

Leiden : 40-45
Zwolle : WBooks, 2015.
ISBN: 978-94-625-8068-8.
Mede door de opname van nooit eerder gepubliceerde foto's uit particulier bezit is dit boek een fascinerende caleidoscoop van Leiden in de oorlogsjaren.

Robert Jan Blom,

Jong in oorlogsjaren : jongeren en het dagelijks leven in de Tweede Wereldoorlog
Leiden : Witte Uitgeverij, 2012.
ISBN: 978-94-610-7108-8.
Nederlanders die tijdens de Tweede Wereldoorlog tussen drie en twintig jaar oud waren, halen herinneringen op aan de oorlog en de bezetting.

Serge Blom en Rolf de Winter,

De Georgische muiterij op Texel, april-mei 1945 : een militair-historische gids
Franeker : Van Wijnen, 2016.
ISBN: 978-90-5194-541-6.
Op 6 april 1945 sloegen op Texel troepen van het Georgische Infanterie- Bataillon 822 van de Wehrmacht aan het muiten. Deze gids van het slagveld voert langs achttien locaties op het eiland, waar het verloop van de muiterij zich geleidelijk ontvouwt. Indringende ooggetuigenverslagen en historisch beeldmateriaal brengen de gebeurtenissen tot leven, ondersteund door eigentijdse fotografie, (met troepenbewegingen ingetekende) luchtfoto's en tactische kaarten.

Carel Blotkamp e.a.,

Geaarde kunst : door de Staat gekocht '40-'45
Zwolle : Uitgeverij Waanders, 2015.
ISBN: 978-94-626-2019-3.
De achtergronden van het aankoopbeleid en kunstbeleid van de overheid gedurende de Tweede Wereldoorlog, met aandacht voor de betreffende kunstwerken. Uitgave ter gelegenheid van de gelijknamige tentoonstelling in Museum Arnhem (15 februari tot en met 24 mei 2015).

Jannie Boerema,

Kinderen van de NSB
Leeuwarden : Noordboek, 2010.
ISBN: 978-90-330-0924-2.
Interviews met mensen van wie de levensloop werd bemoeilijkt doordat hun ouders in de Tweede Wereldoorlog in Drente lid waren van de NSB.

Isabel van Boetzelaer,

Oorlogsouders : een familiekroniek over goed en fout in twee adellijke families
[Meppel] : Just Publishers, 2017.
ISBN: 978-90-897501-8-1.
Geschiedenis van twee adellijke families die op totaal verschillende manieren door de Tweede Wereldoorlog zijn gekomen. Op basis van kritiek op het boek door onder anderen Chaja Polak bereidt de auteur een aangepaste versie voor.

Tom van den Boom,

Bevrijdingskind : zoektocht naar mijn echte ouders
Soesterberg : Aspekt, 2015.
ISBN: 978-90-5911-816-4.
Autobiografisch verhaal van een man, die vlak na de Tweede Wereldoorlog werd geboren als zoon van een Canadese soldaat en een Nederlandse moeder, werd afgestaan voor adoptie en later op zoek ging naar zijn biologische moeder.

Arno Bornebroek,

De oorlog zit me op de hielen : Hans Teengs Gerritsen, 1907-1990
Amsterdam : Boom, 2010.
ISBN: 978-90-850680-7-5.
Biografie van Hans Teengs Gerritsen, een intimus van prins Bernhard, die na de oorlog gold als een boegbeeld van het verzet.

Jan Willem van Borselen,

De Kriegsmarine in Rotterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog
Rotterdam : Ad. Donker, 2011.
ISBN: 978-90-6100-649-7.
In de oorlog had de Kriegsmarine aan de Rotterdamse Waalhaven een vlootbasis waar boten uitvoeren om geallieerde konvooien aan te vallen en Duitse konvooien te beschermen.

Jelle Bosma,

Doopsgezinden tijdens de Tweede Wereldoorlog
Hilversum : Verloren, 2015.
ISBN: 978-90-8704-526-5.
Themanummer van Doopsgezinde bijdragen waarin aandacht wordt besteed aan de manier waarop het Doopsgezind Seminarium en de doopsgezinde gemeenten in verschillende plaatsen de Tweede Wereldoorlog hebben doorstaan. Daarnaast is er aandacht voor persoonlijke geschiedenissen, voor collaboratie en verzet, voor oorlogspreken en voor terugblikken van kort na de oorlog.

Arjen V.A.J. Bosman,

Kennemerland
Zwolle : WBooks, 2016. (40-45).
ISBN: 978-94-625-8127-2.
Overzicht in woord en beeld van Kennemerland, met strategische objecten als de luchthaven Schiphol en de havens van IJmuiden, tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Doeko Bosscher,

Haast om te sterven : het korte leven van verzetsman Fritz Conijn
Amsterdam : Prometheus Bert Bakker, 2015.
ISBN: 978-90-351-4230-5.
De Alkmaarder Fritz Conijn, een van de aanvoerders van de Noord-Hollandse illegaliteit, wordt vroeg in september 1944 door het dolgedraaide bezettingsregime doodgeschoten. Hij is dan 21 jaar en twee maanden oud. Zo jong als hij is, heeft hij de leiding gehad over een groot aantal acties van Alkmaarse en Amsterdamse 'knokploegen'.

Martin Bossenbroek, Gerard Nijssen en Erik Willems,

Oranje bitter : Nederland bevrijd!
Zwolle : Waanders, 2010.
ISBN: 978-90-400-7698-5.
Uitgave ter gelegenheid van de gelijknamige tentoonstelling in De Verdieping van Nederland, bestaande uit een boek en een dvd die samen een beeld geven van de gebeurtenissen in Nederland vanaf de bevrijding van Maastricht op 14 september 1944 tot en met het weerzien met weggevoerde Nederlanders in Bergen op Zoom in juni 1945.

Toni Boumans,

Een schitterend vergeten leven : de eeuw van Frieda Belinfante
Amsterdam : Balans, 2015.
ISBN: 978-94-600-3815-0.
Biografie van celliste, dirigente en docente Frieda Belinfante (1904-1995), waarin ook wordt ingegaan op haar positie als vrouw, lesbienne en haar rol in het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Jan-Willem van den Braak,

Spion tegen Churchill : leven en dood van Jan Willem ter Braak
Zutphen : Walburg Pers, 2017.
ISBN: 978-94-624-9171-7.
Verslag van de zoektocht naar de in vergetelheid geraakte Jan Willem ter Braak, die voor de Duitsers in Engeland spioneerde en die in 1941 doodgeschoten in een kelder in Cambridge werd teruggevonden.

Kathleen Brandt-Carey,

Ridder zonder vrees of blaam : het leven van George Maduro 1916-1945
Utrecht : Het Spectrum, 2016. Vertaling van: Knight Without Fear and Beyond Reproach.
ISBN: 978-90-00-34817-6.
Levensbeschrijving van George Maduro (1916-1945), de naamgever van Madurodam in Den Haag. In de oorlog was hij actief in het verzet, werd tweemaal gearresteerd en ook weer vrijgelaten na zware maanden in het Oranjehotel, maar uiteindelijk belandde hij door verraad in een Duitse gevangenis en daarna in Dachau, waar hij vlak voor de bevrijding aan vlektyfus overleed, achtentwintig jaar oud.

Carel Brendel,

De Oranjes in de Tweede Wereldoorlog
Utrecht [etc.] : Kosmos, 2011.
ISBN: 978-90-215-4984-2.
Op archieven gebaseerde beschrijving van het dagelijks leven van de Koninklijke familie in oorlogstijd.

Jan Brokken,

De vergelding : een dorp in tijden van oorlog
Amsterdam [etc.] : Atlas Contact, 2013.
ISBN: 978-90-450-2271-0.
Wie legde op 10 oktober 1944 in Rhoon, onder de rook van Rotterdam, een onder stroom staande elektriciteitsdraad over de weg, waardoor een Duitse soldaat werd gedood en er verschrikkelijke represailles volgden?

E.H. Brongers,

De slag om de residentie
Soesterberg : Aspekt, 2015. 8e druk. 1ste druk: 1968.
ISBN: 978-90-5911-138-7.
Verslag van de eerste grote luchtlandingsoperatie uit de geschiedenis. Die vond plaats rond Den Haag op 10 mei 1940, met de bedoeling de koningin, het opperbevel en de regering gevangen te nemen en daarmee de Nederlandse weerstand in één klap te breken.

Bert Bukman,

Anton : Mussert en de NSB: opkomst en ondergang van een populist
Amsterdam : Meulenhoff, 2013.
ISBN: 978-90-290-8862-6.
Vlot geschreven levensverhaal van Anton Mussert (1894-1946), aanvankelijk een talentvol ingenieur, maar die als partijleider van de NSB tijdens de bezetting onder druk van de nazi's steeds meer radicaliseerde.

Ingrid van der Chijs,

Luchtmeisjes : verzet en collaboratie van twee stewardessen
Amsterdam : Nijgh & Van Ditmar, 2012.
ISBN: 978-90-388-9434-8.
De levensverhalen van twee van de eerste Nederlandse stewardessen, van wie de een tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet ging en de ander zich aansloot bij de NSB en collaboreerde met de Duitse bezetters.

Mischa Cohen,

De nazi-leerling : de schuldige jeugd van Dick Woudenberg
Amsterdam : Atlas Contact, 2017.
ISBN: 978-90-450-2970-2.
Als zoon van NSB-topman Hendrik Jan Woudenberg kreeg Dick Woudenberg (1928) een eersteklas nazi-leerschool: hij zat bij de Nationale Jeugdstorm, was leerling van de Reichsschule en trok als zestienjarige soldaat naar het front als lid van het beruchte SS-regiment Totenkopf. Na de Duitse capitulatie belandde hij in een heropvoedingskamp en moest hij in het reine proberen te komen met zijn besmette verleden en dat van zijn familie.

Gilbert Creutzberg,

Het mozaïek : Den Haag in de oorlogsjaren
Schoorl : Conserve, 2017. Vertaling van: The Mosaic. Vertaling door de auteur.
ISBN: 978-90-5429-438-2.
Emotionele herinneringen van een naar Amerika geëmigreerde Nederlandse domineeszoon aan de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog tijdens zijn schooltijd in Den Haag.

Lodewijk Ivo Crijns,

Met godsvertrouwen voor het vuurpeloton : Karel van Berckel, verzetsman en chirurg
Zutphen : Walburg Pers, 2015.
ISBN: 978-94-624-9088-8.
Levensbeschrijving van verzetsman Karen van Berkel (1892-1944) die in de oorlog het leven redde van de vader van de auteur, eveneens een verzetsstrijder.

Jan G. Crum,

Wat bewoog u? : gesprekken met mannen en vrouwen uit het verzet
Soesterberg : Aspekt, 2007.
ISBN: 978-90-5911-504-0.
Bundel met gesprekken met 25 oud-verzetsmensen die vertellen hoe zij bij het verzet betrokken raakten en wat hen destijds bewoog.

Monika Diederichs,

Wie geschoren wordt moet stil zitten : Nederlandse meisjes en vrouwen die in de periode 1940-1945 omgang hadden met Duitse militairen
Soesterberg : Aspekt, 2015. 3e, herziene druk. 1ste druk: 2006.
ISBN: 978-94-615-3829-1.
Boek over een onderbelicht aspect van de Tweede Wereldoorlog. Hoe gingen de Duitse en Nederlandse autoriteiten in de periode 1940-1945 om met meisjes en vrouwen die contacten hadden met Duitse militairen en op welke wijze werden zij na de Duitse bezetting gestraft? Hoe dachten deze meisjes en vrouwen zelf over hun omgang met de bezetter?

Wim van den Doel (redactie),

Nederland in de twintigste eeuw
Amsterdam : Bert Bakker, 2005.
ISBN: 90-351-2856-7.
In dit vierde en laatste deel van Plaatsen van herinnering zijn over de Tweede Wereldoorlog in Nederland de volgende bijdragen opgenomen: ‘Rotterdam: Zadkines De Verwoeste Stad : het bombardement van 14 mei 1940’ door Wim van den Doel en ‘Den Haag: de Waalsdorpervlakte : verzet en repressie in de Tweede Wereldoorlog’ door Bart van der Boom.

Chris Dols, Joep van Gennep en Lennert Savenije,

Dienstbaar onder vuur : religieuzen en de Tweede Wereldoorlog
Hilversum : Verloren, 2016.
ISBN: 978-90-8704-617-0.
Door zowel de voor- als naoorlogse periode in de analyse te betrekken en aandacht te schenken aan ontwikkelingen binnen en buiten de Nederlandse landsgrenzen, draagt deze bundel artikelen bij aan een genuanceerd en veelkleurig beeld van de geschiedenis van religieuzen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Jan Maarten Doorman e.a.,

Slag om de Grebbeberg : strijd om Wageningen en Rhenen in mei 1940
Utrecht : Matrijs, 2015.
ISBN: 978-90-5345-489-3.
Aan de hand van meer dan 330 foto's wordt het beeldverhaal verteld van de felle strijd om de Grebbeberg, van de mobilisatietijd in augustus 1939 naar de meidagen 1940 en de verwoesting van Rhenen en Wageningen, met in de hoofdrol de Nederlandse soldaten.

Maarten van Doorn,

Den Haag : 40-45
Zwolle : WBooks, 2015.
ISBN: 978-94-625-8070-1.
Aan de hand van zo'n 130, vaak nog niet eerder gepubliceerde foto's vertelt dit boek een beeldverhaal van Den Haag in de Tweede Wereldoorlog.

Sil van Doornmalen,

Rivierenland (40-45)
Zwolle : WBooks, 2016.
ISBN: 978-94-625-8122-7.
Overzicht in woord en beeld van het westelijk rivierengebied in Gelderland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Duitsers brachten soldaten en politie onder in de kleine steden Tiel, Culemborg en Zaltbommel, ook manifesteerde de NSB zich er nadrukkelijk.

Roel van Duijn,

Verraad : de driehoek van een verzetsechtpaar en een SD-agent
Soesterberg : Aspekt, 2016.
ISBN: 978-94-615-3866-6.
De auteur onderzoekt het oorlogstrauma van zijn eerste vrouw, verbonden met het verzetswerk van haar vader tijdens de Tweede Wereldoorlog en de manier waarop deze met hulp van zijn vrouw uit concentratiekamp Vught werd vrijgelaten.

Roel en Gerard van Duijn,

Spitten voor de moffen : Papa, waarom zat jij niet in het verzet?
Amsterdam : Uitgeverij Van Praag, 2015.
ISBN: 978-90-490-2612-7.
Egodocument dat een intiem kijkje biedt in het gevoelsleven van een kleine man, gevangen in een wereldbrand, waar hij toch vooral zo weinig mogelijk betrokken bij wilde raken. De zoon staat zeventig jaar later in zijn inleidende biografische notities bij het dagboek van de vader stil bij de vraag of die vader laf was of wel degelijk een respectabele keuze heeft gemaakt, door nooit in het verzet te zijn gegaan.

Peter Eckhardt en Marscha Holman,

Meisjes in de oorlog : de Tweede Wereldoorlog in dagboeken
Amsterdam : Prometheus, 2015.
ISBN: 978-90-351-4306-7.
Fragmenten uit overgeleverde en deels nooit eerder gepubliceerde dagboeken van meisjes die in de oorlogsjaren de wereld om hen heen langzaam maar drastisch zagen veranderen.

Henk Eefting,

Collaboratie, landverraad en heldendaden : kanttekeningen bij 'goed' en 'fout' in de Tweede Wereldoorlog
Soesterberg : Aspekt, 2011.
ISBN: 978-94-6153-045-5.
Kritische kanttekeningen bij de naoorlogse geschiedschrijving en de Bijzondere Rechtspleging in Nederland tijdens de jaren 1944-1952 tegen van collaboratie verdachte Nederlanders.

Henk Eefting,

Een KMA-officier aan het Oostfront
Soesterberg : Aspekt, 2014.
ISBN: 978-94-615-3132-2.
Biografie van Gerhard Stroink, een Nederlandse officier die tijdens de Tweede Wereldoorlog toetrad tot de Waffen-SS en vocht tegen de Russen aan het Oostfront.

Juliëtte Eichholtz,

Kind in de Tweede Wereldoorlog
Amsterdam : Wereldbibliotheek, 2010.
ISBN: 978-90-284-2335-0.
In twintig thematisch en chronologisch geordende hoofdstukken zijn herinneringen gebundeld van Nederlandse mannen en vrouwen aan hun ervaringen als kind (2-15 jaar) in de oorlog.

Rudi Ekkart,

Roof en restitutie : de uittocht en gedeeltelijke terugkeer van Nederlands kunstbezit tijdens en na de Tweede Wereldoorlog
Deventer : Ter Borch Stichting, 2017.
ISBN: 978-90-826752-0-7.
Catalogus bij de tentoonstelling Roofkunst voor, tijdens en na WO II in de Bergkerk in Deventer (12 mei tot en met 27 augustus 2017).

Denise Frank,

Cultuur onder vuur : het Tropeninstituut in oorlogstijd
Amsterdam : KIT Publishers, 2012.
ISBN: 978-94-602-2194-1.
Geschiedenis van het Koloniaal Instituut (het huidige Koninklijk Instituut voor de Tropen) in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen grote delen van het gebouw in gebruik genomen waren door de Duitse Ordnungspolizei.

Peter Frank,

Is het dinsdag vandaag? : oorlogsherinneringen
Valkenburg aan de Geul : Lemmens, 2009.
ISBN: 978-90-77490-36-5.
Na meer dan zestig jaar blikt de auteur met humor en relativeringsvermogen maar ook indringend terug op de oorlogsjaren die hij als kind beleefde.

Veronica Frenks,

Zeeland : 40-45
Zwolle : WBooks, 2014.
ISBN: 978-94-625-8050-3.
Overzicht in woord en beeld van Zeeland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Zeeuwen waren in de oorlog voortdurend op de vlucht. Evacuatie volgde op evacuatie. Dat betekende dat alles wat veilig en vertrouwd was, plotseling ineenstortte. De nadruk ligt in dit boek op hoe de Zeeuwen deze oorlog overleefden.

Geraldien von Frijtag Drabbe Künzel,

Hitlers broedervolk : de Nederlandse bijdrage aan de kolonisatiepolitiek van de nazi's in Oost-Europa
Amsterdam : Bert Bakker, 2016.
ISBN: 978-90-351-4396-8.
Geschiedenis van de ruim vijfduizend Nederlanders die tijdens de Tweede Wereldoorlog in de door de Duitsers bezette gebieden in Oost-Europa een nieuw leven trachtten op te bouwen.

Ralf Futselaar,

Gevangenissen in oorlogstijd : 1940-1945
Amsterdam : Boom, 2015.
ISBN: 978-90-895366-0-0.
Studie over de gevangenissen in oorlogstijd, een onderwerp dat nog weinig aandacht kreeg. De auteur maakt duidelijk dat de oorlogsjaren cruciaal waren voor de ontwikkeling van het Nederlandse gevangeniswezen.

Frits Gerdessen en Karel Mallan,

Waalhaven : bevlogen verhalen
Emmen : Violaero, 2014.
ISBN: 978-90-861613-4-8.
Geschiedenis van het vliegveld Waalhaven bij Rotterdam dat een rol speelde in de meidagen van 1940, vooral aan de hand van verhalen van betrokken piloten, luchtschutters en grondpersoneel.

Michiel A.W. Gerding,

Drenthe : 40-45
Zwolle : WBooks, 2014.
ISBN: 978-94-625-8049-7.
Overzicht in woord en beeld van Drenthe tijdens de Tweede Wereldoorlog. Veel oorlogsschade heeft Drenthe niet geleden, maar de oorlog greep diep in. Het verzet is verhoudingsgewijs omvangrijk geweest, en de terreur daartegen buitengewoon bruut. In Drenthe bevond zich Kamp Westerbork en waren er daarnaast tal van werkkampen.

Marco Gietema en Cecile aan de Stegge,

Vergeten slachtoffers : psychiatrische inrichting de Willem Arntz Hoeve in de Tweede Wereldoorlog
Amsterdam : Boom, 2017.
ISBN: 978-90-895394-6-5.
Geschiedenis van de ruim duizend patiënten in de inrichting in Den Dolder die tijdens de Tweede Wereldoorlog omkwamen door vervolging en verwaarlozing.

Paul Glaser,

Dansen met de vijand : het oorlogsgeheim van tante Roosje
Amsterdam : Cargo, 2016. 1ste druk: 2010.
ISBN: 978-90-234-9932-9.
Het levensverhaal van danslerares Roosje Glaser (1915-2000) uit Den Bosch die tijdens de oorlog een aantal concentratiekampen en het vernietigingskamp Auschwitz overleefde, verteld door een van haar bloedverwanten.

Adri Gorissen (redactie)

, De laatste getuigen : persoonlijke verhalen van Limburgers over de Tweede Wereldoorlog
[Sittard] : Media Groep Limburg, 2015.
ISBN: 978-90-859609-9-7.
Een redactionele serie van 25 persoonlijke verhalen uit de Limburgse dagbladen over hoe het was als kind, als burger in oorlogstijd.

Bram de Graaf

, Spion van Oranje : het oorlogsverhaal van Engelandvaarder Bram Grisnigt
Amsterdam : Ambo/Anthos, 2016.
ISBN: 978-90-263-3539-6.
Nadat hij als 17-jarige scholier in 1941 op de fiets door bezet Europa Gibraltar heeft bereikt en in Engeland is opgeleid tot geheim agent, keert Bram Grisnigt terug naar Nederland als verbindingsman tussen Londen en het verzet. Als hij in februari 1944 wordt gepakt, wordt hij van kamp naar kamp gesleept tot hij weet te ontsnappen.

Bram de Graaf

, Het verraad van Benschop : verzet en vergelding in een boerendorp, februari 1945
Amsterdam : Ambo/Anthos, 2015.
ISBN: 978-90-263-2996-8.
Nauwgezette reconstructie van het verraad en de executie van zeven gijzelaars door de Duitsers in een boerendorp in Utrecht. De auteur sprak met de laatste nog levende ooggetuigen en familieleden van de betrokkenen. Zeventig jaar na de bevrijding doen de meesten voor het eerst hun verhaal.

Koos Groen,

Fout en niet goed : de vervolging van collaboratie en verraad na de Tweede Wereldoorlog
Meppel : Just Publishers, 2016. 3e, herziene druk. Oorspronkelijk verschenen onder de titel Landverraders, wat deden we met ze? (1974).
ISBN: 978-90-897569-1-6.
Na de bevrijding heeft het verzet circa 150.000 politieke tegenstanders in Nederlandse concentratiekampen opgesloten. Vanwege gebrek aan hygiëne en medische verzorging hebben vele honderden het kamp niet overleefd, ook baby's, kinderen en bejaarden.

Gerard Groeneveld,

Kriegsberichter : Nederlandse SS-oorlogsverslaggevers, 1941-1945
Nijmegen : Vantilt, 2004.
ISBN: 90-77503-09-9.
Onderzoek naar de ongeveer vijftig Nederlanders die in de oorlog als correspondent in Duitse dienst verslag deden van de gevechtshandelingen en de lotgevallen van de Nederlandse vrijwilligers die in Duitse krijgsdienst waren getreden en voornamelijk aan het oostfront streden.

Gerard Groeneveld,

Rotterdam frontstad : 10-14 mei 1940
Nijmegen : Uitgeverij Vantilt, 2017.
ISBN: 978-94-600-4258-4.
Overzicht van de meidagen in 1940 waarin te Rotterdam hevige gevechten plaatsvonden met de Duitse invallers en een bombardement van de stad het centrum grotendeels verwoestte en tot de capitulatie van Nederland leidde.

Rudi Harthoorn,

Zelfmoord op laag water : landverraad en criminaliteit rondom de inlichtingendienst
Soesterberg : Aspekt, 2015.
ISBN: 978-94-615-3833-8.
Onderzoek naar misstanden in de Nederlandse geheime dienst in de periode voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog, aan de hand van de levens van zes vooraanstaande spionnen.

Jan Haverkate,

Twente : 40-45
Zwolle : WBooks, 2015.
ISBN: 978-94-625-8075-6.
Niet alleen in Enschede maar ook in de rest van Twente zijn in de oorlog duizenden foto's gemaakt. De beste zijn samengebracht in dit fotoboek.

Erik Hazelhoff Roelfzema,

Het leven van de Soldaat van Oranje : de autobiografie van / Erik Hazelhoff Roelfzema
Houten : Het Spectrum, 2010. 10e dr. Vertaling van In Pursuit of Life (2000). Vertaling door de auteur zelf.
ISBN: 978-90-491-0428-3.
Het leven van de Nederlandse verzetsstrijder (1917-2007) voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

Erik Hazelhoff Roelfzema,

Soldaat van Oranje
Houten : Het Spectrum, 2010. 10e dr. 1e dr.: 1987. Voorwoord: Prins Bernhard.
ISBN: 978-90-491-0430-6.
Oorlogsherinneringen van de auteur die in 1940 bezet Nederland ontvluchtte, zich in Engeland inzette voor de bevrijding en adjudant was van koningin Wilhelmina.

Frederik Heemskerk,

Dossier Willem Mengelberg : de geschiedenis van een zuiveringszaak
Amsterdam : Boom, 2015.
ISBN: 978-90-895349-0-3.
Feitelijke reconstructie van de zuiveringszaak na de Tweede Wereldoorlog tegen Willem Mengelberg (1871-1951), die gedurende tientallen jaren chef-dirigent van het Concertgebouworkest was en tijdens die oorlog verdacht werd van Duitse sympathieën.

Gerjan Heij,

De bevrijding
Arnhem : Terra, 2010.
ISBN: 978-90-8989-149-5.
Een fotoboek met korte begeleidende teksten dat een impressie geeft van de gebeurtenissen voor en na de bevrijding, voornamelijk vanuit het perspectief van de Nederlandse burgers.

Chris van der Heijden,

Dat nooit meer : de nasleep van de Tweede Wereldoorlog in Nederland
Amsterdam : Contact, 2001.
ISBN: 978-90-254-2094-9.
Onderzoek naar de herdenking en verwerking van het oorlogsverleden in Nederland, waarbij onder meer het aanvankelijke optimisme, de grote affaires (Weinreb, Menten, Aantjes), de tweedeling tussen goed en fout, Anne Frank, Lou de Jong, Jacques Presser, de rol van de generatie van Mulisch en Hofland, Vietnam en Srebrenica aan de orde komen.

Chris van der Heijden,

Grijs verleden : Nederland en de Tweede Wereldoorlog
Amsterdam : Olympus, 2010. 10e dr. 1ste dr.: 2001.
ISBN: 978-90-254-3180-8.
Kritisch commentaar op Lou de Jongs standaardwerk Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, waarbij diens duidelijke tweedeling tussen 'goede' en 'foute' Nederlanders wordt genuanceerd.

Chris van der Heijden,

Kinderen van foute ouders : hun verhaal
Amsterdam : Atlas Contact, 2014.
ISBN: 978-90-450-2622-0.
Ervaringen van kinderen van Nederlandse ouders die tijdens de Tweede Wereldoorlog gekozen hadden voor de NSB en Nazi-Duitsland.

René van Heijningen,

De muur van Mussert
Amsterdam : Boom, 2015.
ISBN: 978-90-895366-9-3.
Geschiedenis van de massabijeenkomsten die de NSB voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog organiseerde in Lunteren en van het bouwwerk dat daarvoor werd opgetrokken.

Mirjam van Hengel,

Hoe mooi alles : Leo en Tineke Vroman, een liefde in oorlogstijd
Amsterdam : Querido, 2015. 7e druk. 1ste druk: 2014.
ISBN: 978-90-214-5944-8.
Het verhaal van de eerste jaren van de liefdesrelatie van de Nederlandse dichter Leo Vroman (1915-2014) en zijn latere vrouw Tineke (1921-2015).

Coen Hilbrink,

Knokploegen : religie en gewapend verzet , 1943-1944
Amsterdam : Uitgeverij Boom, 2015.
ISBN: 978-90-8953-470-5
Onderzoek naar de drijfveren van de in meerderheid protestantse leden van de Landelijke Knokploegen, met tot slot nieuwe bevindingen over de bedroevende rol van koningin Wilhelmina en haar ministers bij de samenvoeging van het gewapend verzet in Nederland.

Martin Hillenga,

Groningen : 40-45
Zutphen :WBooks, 2015.
ISBN: 978-94-625-8081-7.
Overzicht in woord en beeld van de stad en provincie Groningen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Materiële oorlogsschade was er tot het voorjaar van 1945 amper. Maar tijdens de bevrijding werd de Groninger binnenstad vernield, evenals veel dorpen in de omgeving van Delfzijl.

Jaap Hofman,

De collaborateur : een sociaal-psychologisch onderzoek naar misdadig gedrag in dienst van de Duitse bezetter
Soesterberg : Aspekt, 2011. 1ste dr.: 1981.
ISBN: 978-90-5911-433-3.
Studie waarin aan de hand van psychiatrische rapporten van zware politieke delinquenten uit de Tweede Wereldoorlog een beeld wordt geschetst van de sociologische en psychologische achtergrond van de collaborateur, de man of vrouw die aan Duitse kant stond.

Dienke Hondius,

Oorlogslessen : onderwijs over de oorlog sinds 1945
Amsterdam : Bert Bakker, 2010.
ISBN: 978-90-351-3579-6.
Overzicht van de wijze waarop in het Nederlandse onderwijs aandacht werd en wordt gegeven aan de Tweede Wereldoorlog.

Jaap Hoogenboezem,

H.J. Kruls : een politieke generaal
Amsterdam : Boom, 2010.
ISBN: 978-90-850664-1-5.
Biografie van de Nederlandse militair (1902-1975), die tijdens de Tweede Wereldoorlog bij de Nederlandse regering in Londen werkzaam was en verantwoordelijk was voor de opbouw van het Militaire Gezag in Nederland na de bevrijding.

Jan Hopman,

De wedergeboorte van een moffenmeid : een verzwegen familiegeschiedenis
Meppel : Just Publishers, 2016.
ISBN: 978-90-897543-1-8.
De auteur onderzoekt de rol van zijn tante die tijdens de Tweede Wereldoorlog secretaresse was van de Duitse SD in Amsterdam, maar haar positie gebruikte voor hulp aan het verzet.

Jan Hopman,

Zwijgen over de Euterpestraat : op het hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst in Amsterdam gingen in 1944 verraad en verzet hand in hand
Zoetermeer : Free Musketeers, 2012.
ISBN: 978-90-484-2569-3.
Het verhaal van een familie waarvan een broer en een zus van de moeder de kant van de Duitsers hadden gekozen en daarom na de oorlog niet meer welkom waren. Als later de waarheid aan het licht komt, blijken verraad en verzet anders dan gedacht hand in hand te zijn gegaan.

Richard Hoving,

Het ‘foute’ kamp : de geschiedenis van het Amersfoortse interneringskamp Laan 1914 (1945-1946)
Rotterdam : Donker, 2011.
ISBN: 978-90-6100-650-3.
Geschiedenis van interneringskamp Laan 1914 in Amersfoort waar na de Tweede Wereldoorlog onder meer landverraders, NSB-ers en Nederlandse SS-ers gevangen werden gehouden.

Arend Hulshof,

Rijpstra's ondergang : het lot van een burgemeester in oorlogstijd
Amsterdam : Querido, 2016.
ISBN: 978-90-214-0204-8.
Verslag van de speurtocht naar de toedracht en achtergronden van de arrestatie en dood van Johan Rijpstra, tijdens de Tweede Wereldoorlog burgemeester van Zelhem in de Achterhoek.

Alphons Hustinx,

De oorlog in kleur : Hustinx reist door Nederland 1939-1946
Zutphen : WBooks, 2015.
ISBN: 978-94-625-8079-4.
Kleurenfoto's van een Limburgse fotograaf (1900-1972) over het gewone leven in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Corjo Jansen en Derk Venema,

De Hoge Raad en de Tweede Wereldoorlog : recht en rechtsbeoefening in de jaren 1930-1950
Amsterdam : Boom, 2011.
ISBN: 978-94-6105-664-1.
Onderzoek naar de rol van de Hoge Raad in de oorlog die niet alleen niet voorging in de strijd tegen het onrecht maar zelfs het principiële verzet van advocaten en andere juristen tegen de bezetter fnuikte.

L. de Jong,

Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog
Den Haag [etc.] : SDU Uitgeverij Koninginnegracht, 1995. 1e dr.: 1969-1991.
ISBN: 90-12-08220-X.
Volledige, eenmalige goedkope pocketuitgave van de populaire editie van dit standaardwerk over de gebeurtenissen in het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, bestaande uit 14 delen in 29 banden die samen bijna 18.000 pagina's beslaan.

Martien J.G. de Jong,

Van Merijntje Gijzen tot voorbij Hitler en Mussolini : 'goed' en 'fout' in de letteren
Soesterberg : Aspekt, 2007.
ISBN: 978-90-5911-586-6.
Opstellen over Nederlandse schrijvers voor, tijdens en na het fascisme en de Duitse bezetting, met bijzondere aandacht voor A.M. de Jong en over de zuivering onder schrijvers na de oorlog.

D. Kampman

, Kritische beschouwingen over collaboratie : stereotypering van de NSB
Assen : Koninklijke Van Gorcum, 2011.
ISBN: 978-90-232-4814-9.
Kritische analyse van de beeldvorming in historische studies over Nederlandse collaborateurs tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Madelon de Keizer en Marije Plomp (redactie),

Een open zenuw : hoe wij ons de Tweede Wereldoorlog herinneren
Amsterdam : Bert Bakker, 2010.
ISBN: 978-90-351-3368-6.
Historische essays van verschillende auteurs over de wijze waarop Nederlanders tegenwoordig aankijken tegen gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog.

Jeroen Kemperman,

Oorlog in de collegebanken : studenten in verzet 1940-1945
Amsterdam : Boom, 2018.
ISBN: 978-90-244-2050-6.
Geschiedenis van Nederlandse studenten in het hoger onderwijs tijdens de Tweede Wereldoorlog, de keuzes die ze moesten maken en hun rol in het verzet.

Ewoud Kieft,

Oorlogsmythen : Willem Frederik Hermans en de Tweede Wereldoorlog
Amsterdam : De Bezige Bij, 2012.
ISBN: 978-90-234-7154-7.
Toetsing van het beeld dat Willem Frederik Hermans in zijn werk schetste van oorlog, collaboratie en verzet aan de werkelijkheid van toen.

Mieke Kirkels,

Kinderen van zwarte bevrijders : een verzwegen geschiedenis
Nijmegen : Vantilt, 2017.
ISBN: 978-94-600-4321-5.
Geschiedenis van de kinderen die aan het eind van de Tweede Wereldoorlog in Limburg zijn verwekt door zwarte militairen uit het Amerikaanse leger.

Henk Kistemaker,

Wiking : een Nederlandse SS-er aan het Oostfront
[Meppel] : Just Publishers, 2015.
ISBN : 978-90-77895-90-0.
Persoonlijk verslag van de auteur over zijn ervaringen als lid van de Waffen-SS-divisie Wiking aan het Oostfront tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Els Kloek,

Vrouwen en de oorlog
[Bilthoven] : Stichting 1001-Vrouwen, 2016.
ISBN: 978-94-600-4279-9.
Korte biografieën van 101 vrouwen uit Nederland en Nederlands-Indië voor wie de Tweede Wereldoorlog bepalend was voor hun levensgeschiedenis..

Teun Koetsier en Elbert Roest,

Schieten op de maan : gezag en verzet in Laren NH in WO II
Van Wijdeveld, 2016.
ISBN: 978-90-77285-40-4.
Op de schaal van een dorp toont de oorlog zich in Laren in al zijn facetten van 'goed en fout'. Ook Laren krijgt te maken met de systematische vervolging van de Joden en op grote schaal worden er scholen, huizen en vervoersmiddelen gevorderd.

Auke Kok,

Oorlogsliefde
Amsterdam : De Bezige Bij, 2012. 3e dr. 1e dr.: 2010.
ISBN: 978-90-234-6759-5.
Het levensverhaal van Corrie den Held, die in 1944 trouwde met Anton van der Waals (1912-1950), Nederlands meest beruchte landverrader uit de Tweede Wereldoorlog.

Auke Kok,

De verrader : leven en dood van Anton van der Waals
Amsterdam : De Bezige Bij, 2013. 6e dr. 1e dr.: 1995.
ISBN: 978-90-234-7469-2.
Verslag van het functioneren van de Duitse contraspionagedienst in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog en van het gebruik dat daarbij werd gemaakt van de Nederlander Anton van der Waals.

René Kok en Erik Somers,

Het grote 40-45 boek
Zwolle : WBooks, 2016. 3e, herziene druk. 1ste druk: 2011.
ISBN: 978-94-625-8171-5.
Ruim 400, vaak nooit eerder gepubliceerde foto's in kleur en zwart-wit over de Tweede Wereldoorlog, voorzien van uitvoerige bijschriften die de foto's in hun historische context plaatsen.

René Kok en Erik Somers (samenstelling),

Nederland en de Tweede Wereldoorlog
Zwolle : Waanders, 2005. 2 banden (584, 598 p.)
ISBN: 90-400-9076-9.
Beschrijving in woord en beeld, aan de hand van 52 thema’s, van het dagelijks leven in Nederland tijdens de Duitse bezetting en de daaropvolgende bevrijding.

René Kok en Erik Somers,

Stad in oorlog : Amsterdam 1940-1945 in foto's
Zwolle : WBooks, 2017.
ISBN: 978-94-625-8191-3.
De zorgvuldig geselecteerde beelden in dit boek geven een indringend beeld van Amsterdammers in de jaren van oorlog en bezetting.

Jan H. Kompagnie,

Held tegen wil en dank : het tragische lot van een Haagse agent in bezettingstijd
Amsterdam : Balans, 2014.
ISBN: 978-94-600-3734-4.
Archivaris Jan H. Kompagnie onderzoekt waarom zijn oom Henk, agent bij de Haagse politie, de oorlog niet heeft overleefd. Hij reconstrueert de keten van gebeurtenissen die tot het tragische einde zou leiden.

Luuc Kooijmans,

Het geheim van de Valeriusstraat
Amsterdam : Prometheus Bert Bakker, 2015.
ISBN: 978-90-351-3796-7.
Geschiedenis van het gezin waarin de Amsterdamse verzetsman Wim Kooijmans (1923-1943) die op 20 juli 1943 werd gefusilleerd, opgroeide als zoon van NSB-ouders.

Ton Kors,

Hannie Schaft : het levensverhaal van een vrouw in verzet tegen de nazi's
Meppel : Just Publishers, 2015.
ISBN: 978-90-897594-0-5.
Beschrijving van het leven en vooral het ondergrondse werk van de Haarlemse verzetsstrijdster (1920-1945), die vlak voor het einde van de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers werd doodgeschoten.

A. Korthals Altes en N.K.C.A. in 't Veld,

Slag in de schaduw : Peel/Maas 1944-1945
Soesterberg : Aspekt, 2015.
ISBN: 978-94-615-3850-5.
Gedetailleerd verslag van het geallieerde offensief van september 1944 tot maart 1945 in het gebied tussen Peel en Maas.

Frank Krake,

De laatste getuige
Hengelo : Achtbaan Uitgevers, 2018.
ISBN: 978-90-824764-1-5.
Levensverhaal van Wim Alosery (1923), die als twintigjarige tijdens de Tweede Wereldoorlog te werk werd gesteld in Duitsland, ontsnapte, werd opgepakt en een verblijf in drie concentratiekampen en een scheepsramp overleefde.

Bas Kromhout,

Fout! : wat Hollandse nazi-kranten schreven over Joden, Nederland en verzet : 1940-1945
Amsterdam : Historisch Nieuwsblad, 2016.
ISBN: 978-90-857151-4-6.
Deze selectie uit de oorlogskranten van de nationaal-socialistische beweging toont het ware gezicht van de extreem-rechtse partij van Anton Mussert: Jodenhaat, machtshonger en agressie spatten van de bladzijden af.

Jan J.B. Kuipers,

Hannelore : kind van een Duitse moeder in oorlogstijd, 1940-1947
Vlissingen : Uitgeverij denBoer/deRuiter , 2010.
ISBN: 978-90-79875-13-9.
Belevenissen tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog van een meisje uit Zeeland, dochter van een Nederlandse vader en Duitse moeder.

J.P. van der Laan-Boelens,

Lieve Eberhard, in antwoord op je vragen
Amsterdam : Bas Lubberhuizen, 2018. 2de, herz. druk. 1ste druk: 1987.
ISBN: 978-90-5937-523-9.
Dit boek is ontstaan uit een aantal vragen over de bezettingstijd die Eberhard van der Laan zijn moeder voorlegde. Zij schreef hierop een zeer persoonlijk en authentiek verslag over wat zij, haar man en hun vrienden in het verzet meemaakten.

J.W. de Leeuw,

Gevallen voor Nederland : Nederlandse gesneuvelden in de meidagen 1940
Soesterberg : Aspekt, 2012.
ISBN: 978-94-615-3068-4.
Namenlijst met korte biografische informatie van de Nederlandse gesneuvelden tijdens de Duitse inval in mei 1940.

Ad van Liempt,

Aan de Maliebaan : NSB, SS, kerk en verzet op een strekkende kilometer
Amsterdam : Balans, 2015.
ISBN: 978-94-600-3866-2.
Geschiedenis van de Maliebaan in Utrecht in de oorlog, toen de Duitse bezetters, NSB'ers en Nederlandse verzetsstrijders er letterlijk pal naast en schuin tegenover elkaar actief waren.

Ad van Liempt e.a.,

De jacht op het verzet : het meedogenloze optreden van Sicherheitsdienst en Nederlandse politie tijdens de Tweede Wereldoorlog
Amsterdam : Balans, 2013.
ISBN: 978-94-6003-597-5.
In hun strijd tegen het verzet gingen de Sicherheitsdienst en de Nederlandse politie meedogenloos te werk. Executies, martelingen, brandstichting...: geen middel bleef ongebruikt.

Ad van Liempt,

Na de bevrijding : de loodzware jaren 1945-1950
Amsterdam : Balans, 2014.
ISBN: 978-94-600-3692-7.
Geschiedenis van Nederland tijdens de periode van de 'wederopbouw' na de Tweede Wereldoorlog. Boek bij een gelijknamige zevendelige televisieserie van de NTR.

Ad van Liempt,

De Oorlog : gebaseerd op de gelijknamige televisieserie van de NPS
Amsterdam : Balans, 2011. 3e dr. 1ste dr.: 2009.
ISBN: 978-94-6003-306-3.
Op de gelijknamige televisieserie gebaseerd overzicht van de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland en Nederlands-Indië en van de gevolgen daarvan op korte en lange termijn.

Ad van Liempt,

Utrecht : 40-45
Zwolle : WBooks, 2015.
ISBN: 978-94-625-8066-4.
Utrecht was in de oorlog de Stad der Beweging - het kloppend hart van de NSB. Vandaar dat de fotografische herinnering aan de stad in die dagen veel zwarte uniformen bevat, veel defilé's en veel hoogwaardigheidsbekleders, zoals Heinrich Himmler die op de Maliebaan vrolijk lachend Anton Mussert kwam bezoeken in mei 1942.

Korte biografische schetsen van zes Nederlanders die tijdens de Duitse bezetting een bijzondere rol speelden, hetzij als redder of verzetsheld dan wel als verrader of collaborateur.

Ad van Liempt,

Verzetshelden en moffenvrienden
Amsterdam : Balans, 2011.
ISBN: 978-94-6003-298-1.
Korte biografische schetsen van zes Nederlanders die tijdens de Duitse bezetting een bijzondere rol speelden, hetzij als redder of verzetsheld dan wel als verrader of collaborateur.

Lucas Ligtenberg,

Mij krijgen ze niet levend : de zelfmoorden van mei 1940
Amsterdam : Balans, 2017.
ISBN: 978-94-600-3845-7.
Onderzoek naar de beweegredenen achter de zelfmoordgolf in de eerste week van de Duitse bezetting van Nederland.

Pim Ligtvoet,

In de schaduw van de oorlog : 1940-1945 in de polders van Amsterdam Nieuw-West
De Driehoek, 2016.
ISBN: 978-94-90586-16-4.
Dit boek brengt de ervaringen tijdens de oorlog in beeld van de bewoners van het landelijke gebied waar nu het stadsdeel Amsterdam Nieuw-West ligt.

Lennaert Lubberding e.a.,

De executie van oom Koen en 24 andere historische reportages over de Tweede Wereldoorlog
Amsterdam : Elsevier, 2015. (Elseviers historische bibliotheek).
ISBN: 978-90-352-5253-0.
Op basis van archiefmateriaal, dagboeken en gesprekken met (de laatste) getuigen nemen Elsevier-medewerkers de lezer in 25 meeslepende en onthullende verhalen mee naar de oorlogsjaren '40-'45.

Zonneke Matthée,

Verzwegen levens
Schoorl : Conserve, 2013.
ISBN: 978-90-5429-350-7.
Interviews met vrouwen van wie de ouders voor het nationaalsocialisme kozen of die dat zelf deden, voor of tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Hans van Mierlo,

Het kind en ik
Amsterdam : De Bezige Bij, 2011.
ISBN: 978-90-234-6679-6.
Herinneringen van de D66-politicus (1931-2010) aan zijn jeugd in Breda, met name ook aan de Tweede Wereldoorlog.

Henk van Moock e.a.,

Verzetsverhalen : levensverhalen van Henk van Moock, Bep Stenger, Fons Mertens, Siet Tammens & Jan Borssum Buisman
Zutphen : Walburg Pers, 2015.
ISBN: 978-90-5730-354-8.
Autobiografische verhalen over de ervaringen tijdens de oorlog van vijf gewone Nederlanders in Nederland en Nederlands-Indië.

Rein Mulder,

Een Amsterdamse jongen in oorlogstijd, 1940-1945 : ondergedoken achter de IJsselbrug bij Deventer
Nijkerk : Nabij Producties, 2016.
ISBN: 978-94-920552-7-9.
Het oorlogsdagboek van een tiener, eerst in de Watergraafsmeer in Amsterdam, vervolgens in Hengforden, een gehucht in de buurt van Deventer, waar zijn leven voor altijd zou veranderen toen de frontlinie daar pal voor de deur kwam te liggen.

John Nichol en Tony Rennell,

Arnhem : de strijd om te overleven
Amsterdam : Boekerij, 2012. Vertaling van Arnhem : the Battle for Survival (2011). Vertaling: Gerrit-Jan van den Berg.
ISBN: 978-90-225-6282-6.
Het verhaal van de desastreus verlopen Operatie Market Garden in september 1944, beschreven vanuit de beleving van twee soldaten die eraan deelnamen.

Steffie van den Oord,

Liefde in oorlogstijd
Amsterdam : Pandora, 2010. 5e dr. 1e dr.: 2004.
ISBN: 978-90-254-7111-8.
Interviews waarin ruim twintig mannen en vrouwen vertellen over het vinden of verliezen van hun grote liefde tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Cas Oorthuys,

Het laatste jaar, 1944-45
Amsterdam : Contact, 2009.
ISBN: 978-90-254-3050-4.
Fotoboek met 102 zwart-witfoto’s die een beeld geven van het leven in Amsterdam in het laatste oorlogsjaar.

Cas Oorthuys,

Het laatste jaar, 1944-45
Amsterdam : Contact, 2009.
ISBN: 978-90-254-3050-4.
Fotoboek met 102 zwart-witfoto’s die een beeld geven van het leven in Amsterdam in het laatste oorlogsjaar.

Leendert Plaisier en Gerk Koopmans,

Leeuwarden : 40-45
Zwolle : WBooks, 2015.
ISBN: 978-94-625-8065-7.
Overzicht in woord en beeld van de gebeurtenissen in Leeuwarden tijdens de Tweede Wereldoorlog die de Friese hoofdstad blijvend hebben veranderd. Meer dan vijfhonderd joodse Leeuwarders werden verjaagd en vermoord, de oude binnenstad was haar joodse hart kwijt.

Tessel Pollmann,

Mussert & Co : de NSB-Leider en zijn volgelingen
Amsterdam : Boom, 2012.
ISBN: 978-94-6105-547-7.
Studie waarin het beeld van Anton Mussert wordt bijgesteld, niet een burgerman die in verkeerd vaarwater terechtkwam maar een gewiekste fanaticus die als oprichter en leider van de NSB met zijn Duits-antisemitische programma ook nog zichzelf en zijn medestanders verrijkte.

Bart M. Rijnhout,

In dienst van hun naaste : pilotenhulp in de Tweede Wereldoorlog
Emmen : Violaero, 2012.
ISBN: 978-90-861613-9-3.
Beschrijving van de lotgevallen van boven Nederland neergeschoten Amerikaanse oorlogsvliegers en van de wijze waarop zij door verzetsmensen werden geholpen.

Redactie Noordhoff Atlasproducties,

De Bosatlas van de geschiedenis van Nederland
Groningen : Noordhoff Atlasproducties, 2011.
ISBN: 978-90-01-12094-8.
In 14 hoofdstukken met meer dan 1.500 kaarten geeft de atlas de vaderlandse geschiedenis een ruimtelijke dimensie. Niet alleen politieke, sociaal-economische en religieuze thema's komen aan bod, maar ook historische cartografie, landschapsgeschiedenis en cultureel erfgoed. Aan de Tweede Wereldoorlog is het twaalfde hoofdstuk gewijd, de pagina’s 418-459.

Jan Willem Regenhardt,

In de schaduw van de Dom : overleven in de stad van de NSB
Amsterdam : Lubberhuizen, 2002.
ISBN: 90-76314-92-6.
Aan de hand van de liefdesgeschiedenis tussen de joodse Bernard Snatrager en de niet-joodse Willemien Temming wordt de oorlogsgeschiedenis van Utrecht duidelijk gemaakt.

Gé Reinders,

Het zakdoekje : een zoektocht naar het verzetsverleden van mijn moeder
Amsterdam : Nijgh & Van Ditmar, 2010.
ISBN: 978-90-388-9357-0.
Aan de hand van een in kamp Vught geborduurd zakdoekje begint de Limburgse zanger Gé Reinders een speurtocht naar wat zijn moeder heeft meegemaakt nadat ze in 1944 door de nazi’s was opgepakt.

Hans Renders,

Gevaarlijk drukwerk : een vrije uitgeverij in oorlogstijd
Amsterdam : De Bezige Bij, 2004<>
ISBN: 978-90-234-1430-8.
Documentatie in woord en beeld over de ruim zeventig illegale uitgaven van De Bezige Bij in de Tweede Wereldoorlog.

Hans Renders, Lisa Kuitert en Ernst Bruinsma,

Inktpatronen : de Tweede Wereldoorlog en het boekbedrijf in Nederland en Vlaanderen
Amsterdam : De Bezige Bij, 2006.
ISBN: 90-234-1948-0.
Door verschillende auteurs geschreven bijdragen over de handelwijze van een aantal belangrijke literaire uitgevers in Nederland en Vlaanderen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Matthijs de Ridder,

De verloren jaren : de Tweede Wereldoorlog in teksten
Antwerpen : De Bezige Bij Antwerpen, 2015.
ISBN: 978-90-8542-654-7.
Rijkgeschakeerde selectie uit wat schrijvers, dichters en denkers in Vlaanderen en Nederland over de Tweede Wereldoorlog schreven, van de getuigenissen van slachtoffers, verzetsstrijders en collaborateurs tot de verhalen en gedichten van de tweede en derde generatie auteurs.

Evertjan van Roekel,

Jongens van Nederland : Nederlandse vrijwilligers in de Waffen-SS
Houten : Het Spectrum, 2011.
ISBN: 978-90-00-30118-8.
Studie over de positie van Nederlandse vrijwilligers in de Waffen-SS, met onderwerpen als sociale achtergrond, motivatie om toe te treden, verhoudingen tussen Nederlanders en Duitsers binnen de organisatie en betrokkenheid bij genocide.

Tomas Ross en Iona Hogenboom,

De oorlog is nog lang niet voorbij : het dagelijks leven in de Tweede Wereldoorlog
Utrecht : Bruna, 2011.
ISBN: 978-90-229-5959-6.
Verhalen over het dagelijks leven in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog, geïllustreerd met historisch beeldmateriaal in kleur en zwart-wit en met recente foto's gemaakt door fotografe Iona Hogendoorn, dochter van de auteur.

Ebbe Rost van Tonningen,

In niemandsland : de vader verloren, de moeder verstoten
Amsterdam : Balans, 2011.
ISBN: 978-94-6003-300-1.
Levensverhaal en familiegeschiedenis van de Nederlandse ondernemer, die opgroeide als de zoon van twee beruchte NSB'ers en zich trachtte te ontworstelen aan het foute verleden van zijn ouders.

Marcel Rözer,

Zo vader : een keuze voor de Waffen-SS die generaties lang nadreunt
Amsterdam : Nijgh & Van Ditmar, 2013.
ISBN: 978-90-388-9660-1.
Met de Achterhoek als decor beschrijft journalist Marcel Rözer de geschiedenis van zijn familie die fout was in de oorlog, een geschiedenis die angstvallig voor hem verborgen was gehouden en die hij onbewust ook liever niet had geweten.

Cornelis Ryan,

Een brug te ver : operatie 'Market Garden' september 1944
Hilversum : Just Publishers, 2009. Vertaling van A Bridge too Far. Vertaling: T. Stam.
ISBN: 978-90-897512-1-8.
http://www.literatuurplein.nl/boekdetail.jsp?boekId=673959 Reconstructie, op basis van uitgebreid bronnenonderzoek en honderden interviews, van Operation Market Garden in september 1944, de grootste luchtlandingsactie uit de militaire geschiedenis.

Hans Sakkers,

Enigma en de strijd om de Westerschelde : het falen van de geallieerde opmars in september 1944
Soesterberg : Aspekt, 2011.
ISBN: 978-94-615-3001-1.
Het kraken van de codeermachine, de Enigma, van de Duitse strijdkrachten en de invloed hiervan op de geallieerde operaties tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Hans Sakkers en Karel Noorlander,

Koudekerke in de Tweede Wereldoorlog : het leven op een eiland in oorlogslandschap
Middelburg : De Drvkkery, 2013.
ISBN: 978-90-70174-76-7.
De geschiedenis van de oorlog in één Zeeuws dorp, Koudekerke. Aan de hand van veel documentatie, waaronder acht dagboeken, beschrijven de auteurs de bezetting, de bouw van bunkers en de vele bombardementen, onder meer van de zeedijken in oktober 1944 door de geallieerden.

Ludmilla van Santen en Norbert-Jan Nuij,

Drama op de Dam : 7 mei 1945
Alkmaar : Stichting Memorial voor Damslachtoffers 7 mei 1945, 2017.
ISBN: 978-90-9030241-6.
Nauwgezette reconstructie van de beruchte schietpartij op 7 mei 1945 op en om de Dam, het laatste grote bloedbad op Nederlandse bodem. De Stichting Memorial voor Damslachtoffers 7 mei 1945 slaagde erin de identiteit van de 32 slachtoffers te achterhalen. Van elk van hen wordt in dit boek ook hun tragische verhaal verteld.

Lennert Savenije,

Nijmegen, collaboratie en verzet : een stad in oorlogstijd
Nijmegen : Vantilt, 2018.
ISBN: 978-94-600-4378-9.
Nijmegen is een stad met een veelzijdig en ook dramatisch oorlogsverleden. Wat bewoog de inwoners tot samenwerking met de bezetter? Wanneer, waarom en op welke manieren kwamen ze in verzet? Welke factoren speelden daarbij een rol?

Inger Schaap,

Sluipmoordenaars : de Silbertanne-moorden in Nederland, 1943-1944
Hilversum : Just Piblishers, 2010.
ISBN: 978-90-897513-6-2.
Analyse aan de hand van archiefonderzoek en interviews met nabestaanden van de reeks mysterieuze sluipmoorden tijdens de Tweede Wereldoorlog, die aan zeker 45 mensen het leven kostte.

Peter Schumacher,

Voor het vaderland weg : Nederlandse dienstweigeraars in de Tweede Wereldoorlog
Amsterdam : Van Gennep, 2007.
ISBN: 978-90-5515-839-3.
Veel geëmigreerde Nederlanders gaven geen gehoor aan de oproep van de Nederlandse regering in ballingschap die in augustus 1940 de dienstplicht afkondigde voor buiten Nederland wonende Nederlandse mannen, geboren tussen begin 1904 en begin 1921, met uitzondering van Nederlanders in de bezette gebieden en de koloniën.

Raymund Schütz,

Kille mist : het notariaat en de erfenis van de oorlog
Amsterdam : Boom, 2016.
ISBN: 978-90-895344-4-6.
Geschiedenis van het Nederlandse notariaat tijdens de Tweede Wereldoorlog en de houding die notarissen aannamen tegenover de Duitse bezetter.

Rik Sentrop,

Officier van Oranje : het bewogen leven van Jan Wynekes
Zutphen : Walburg Pers, 2011.
ISBN: 978-90-5730-755-3.
Het levensverhaal van een verzetsstrijder en Engelandvaarder, die na de Tweede Wereldoorlog kolonel bij de Landmacht werd en op latere leeftijd koos voor een carrière als arts.

Otto Sinke,

De Delftse weg : de Technische Hogeschool Delft tijdens de bezetting
Amsterdam : Boom, 2012.
ISBN: 978-94-6105-224-7.
De maatregelen van de bezetters om het beleid van de Technische Hogeschool Delft te beïnvloeden en de reactie daarop van de Delftse docenten en studenten.

Otto Sinke,

Verzet vanuit de verte : de behoedzame koers van Radio Oranje
Amsterdam : Augustus, 2009.
ISBN: 978-90-457-0257-5.
Studie naar de rol en invloed van radio Oranje, de zender die tijdens de oorlog vanuit Londen uitzendingen verzorgde om de mensen in bezet Nederland te informeren en motiveren.

Robin te Slaa,

1941 : het masker valt
Houten : Het Spectrum, 2016.
ISBN: 978-90-00-34968-5.
Na de Februaristaking laat de Duitse bezetter zijn masker vallen. In een redevoering in het Concertgebouw op 3 maart 1941 laat Seyss-Inquart er geen twijfel over bestaan: ‘Mit uns oder gegen uns, ein Dritte gibt es nicht mehr.' Nederland moet ‘nazificeren'.

Robin te Slaa & Edwin Klijn,

De NSB : ontstaan en opkomst van de Nationaal-Socialistsiche Beweging 1931-1935
Amsterdam : Boom. 2009.
ISBN: 978-90-850681-3-6.
Systematische beschrijving, op basis van alle beschikbare archieven, van de ontstaansgeschiedenis van de NSB die gaandeweg steeds meer nazistische trekjes kreeg.

Kees Slager,

Verjaagd door vuur en water : evacuatie- en vluchtelingenverhalen van Zeeuwen
Vlissingen : Den Boer / De Ruiter, 2013.
ISBN: 978-90-79875-46-7.
Tienduizenden Zeeuwen werden in de Tweede Wereldoorlog van huis en haard verdreven, vanwege bombardementen en beschietingen of omdat hun dorpen en eilanden onder water werden gezet. Honderdvijftig van hen, allen burgers, halen herinneringen op aan die tijd. Andere verhalen zijn opgediept uit dagboeken en brieven.

Eric Slot,

De vergeten geschiedenis van Nederland in de Tweede Wereldoorlog
Amsterdam : Bert Bakker, 2007.
ISBN: 978-90-351-3171-2.
Beschrijving van gebeurtenissen en personen in de oorlog die zijn vergeten of verkeerd opgeslagen in het collectieve geheugen of waarover men in de loop der jaren anders is gaan denken.

Harm Peter Smilde en Rien Rouw,

Die oorlog : opgroeien in bezettingstijd
Amsterdam : Scrivare, 2010.
ISBN: 978-90-8850-062-6.
Zeventien interviews met bekende of prominente Nederlanders over hun herinneringen als kind in de Tweede Wereldoorlog.

Peyronne Solis-Valeton,

Delftse student in oorlogstijd : ervaringen van Josué Valeton als student, tewerkgestelde en onderduiker
Soesterberg : Aspekt, 2016.
ISBN: 978-94-615-3882-6.
Belevenissen van een Delftse student die in maart 1943 weigert de loyaliteitsverklaring met de bezetter te tekenen. Wat volgt is een periode van dwangarbeid en een leven in diverse kampen met andere Nederlandse studenten. Uiteindelijk weet hij te ontsnappen en terug te keren naar Nederland waar hij onderduikt tot het eind van de oorlog.

Peter Steeman,

De luchtoorlog van mei 1940
Soesterberg : Aspekt. 2015.
ISBN: 978-94-615-3671-6.
Belevenissen van Nederlandse jachtvliegers tijdens de luchtstrijd boven Nederlands grondgebied in mei 1940. De kwaliteit van het materieel had geleden onder jaren van bezuinigingen. De opgave voor de luchtvaartafdeling van het leger was daarom vanaf het begin af aan hopeloos.

Jop Steenhof de Jong,

Collaboratie op Schouwen-Duiveland in de Tweede Wereldoorlog
Goes : Het Paard van Troje, 2017.
ISBN: 978-90-71937-56-9.
De auteur beantwoordt voor alle collaborateurs op het eiland de vraag hoe en waarom zij zich in Duitse dienst stelden. Hij slaagt erin een genuanceerd beeld te geven van een vooral pragmatisch handelende bevolking in oorlogstijd, een periode waar nog altijd veel van geleerd kan worden.

Bianca Stigter,

De bezette stad : plattegrond van Amsterdam, 1940-1945
Amsterdam : Athenaeum-Polak & Van Gennep, 2005.
ISBN: 90-253-4988-9.
Overzicht van honderden adressen in Amsterdam die op de een of andere manier een rol speelden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Robbert Jan Swiers,

Zeeland vecht door : Strijd in Zeeland - Stellingen - Grote brand Middelburg - de Zeeuwse havens - Franse terugtocht - Capitulatie, mei 1940
Soesterberg : Aspekt, 2017.
ISBN: 978-94-633-8131-4.
Beknopt overzicht van de strijd in Zeeland tijdens de Duitse inval in mei 1940, waar nog werd doorgevochten terwijl Nederland al had gecapituleerd.

Kees Tetteroo,

Mijn dagboek : oorlogskroniek van Kees Tetteroo, 1936-1945
Zaltbommel : Aprilis, 2007. 2e dr. 1e dr.: 2007.
ISBN: 978-90-5994-184-7.
Kroniek van het dagelijks leven tijdens de bezetting door een veeverloskundige in Schipluiden, Delft en omgeving dat door de tekst en de toegevoegde documenten een waardevol oorlogsdocument is.

Willem van Toorn, Arjen Fortuin en Hugo van Doornum,

Verborgen boeken : Em. Querido's Uitgeverij tijdens en na de oorlog
Amsterdam : Querido, 2015.
ISBN: 978-90-214-5808-3.
Dit boek werpt een verrassend, en soms zelfs schokkend, nieuw licht op wat er tijdens en kort na de oorlog met uitgeverij Querido, de erfenis van Emanuel Querido, gebeurde.

Jacob Topper,

Het IJsselmeerflottielje : de verdediging van het IJsselmeer in de meidagen van 1940
Soesterberg : Aspekt, 2012.
ISBN : 978-94-615-3122-3.
Aan de hand van vele authentieke verslagen, waarbij ook het originele Duitse aanvalsplan voor de oversteek over het IJsselmeer, schetst de auteur een levendig beeld van de gebeurtenissen op en rond het IJsselmeer in de meidagen van 1940.

R.E. Urquhart en Wilfred Greatorex,

Generaal van Arnhem
Amsterdam : Boekerij, 2012. Vertaling van Arnhem (1958). Vertaling: Gerrit-Jan van den Berg.
ISBN: 978-90-225-6283-3.
eschrijving van de gevechten rond Arnhem in september 1944 en de rol van de Nederlandse burgers daarbij door de generaal die leiding gaf aan deze mislukte operatie.

Marcel Verburg,

Geschiedenis van het Ministerie van Justitie 1940-1945 : een departement in oorlogstijd
Amsterdam : Boom, 2016.
ISBN: 978-90-8953-922-9.
De oorlog had voor het Ministerie van Justitie, net als voor de andere departementen, een onverwacht gevolg: opeens waren er twee. Behalve het oude departement, dat onder het wakend oog van de bezetter moest proberen zo goed en zo kwaad als dat ging te functioneren, kwam er ook een Ministerie van Justitie in Londen. Hier werd alles in gereedheid gebracht voor de terugkeer naar de democratie na de bevrijding.

Nieske Vergunst en Lisanne Mathijssen,

Oorlogsbrieven : een familie in de Hongerwinter
Amsterdam : Atlas Contact, 2016.
ISBN: 978-90-450-3027-2.
Indringend portret van een Nederlandse familie tijdens de Hongerwinter op basis van ruim honderd brieven, verstuurd aan één gezin. Verrijkt met historische context en anekdotes.

Jessica A. Verhagen,

Vergeten kinderen : kroniek van een kindertransport vanuit Reeuwijk naar Drenthe tijdens de Tweede Wereldoorlog, 19 maart - 23 juni 1945
Soesterberg : Aspekt, 2017.
ISBN: 978-94-633-8211-3.
Vanuit Waddinxveen vertrekt in maart 1945 een transport met ondervoede kinderen naar Drenthe om ze daar te laten aansterken. Het wordt begeleid door dominee Warmenhoven. Op basis van zijn reisdagboek reconstrueert zijn kleindochter het verhaal van dit kindertransport.

Dick Verkijk,

Die slappe Nederlanders, of Viel het toch wel mee in 1940-1945?
Soesterberg : Aspekt, 2001.
ISBN: 90-5911-030-7.
Aan de hand van voorbeelden probeert de auteur aan te tonen dat de houding van de Nederlanders tijdens de oorlogsjaren veel kordater was dan veelal wordt aangenomen.

Emerson Vermaat,

Anton Mussert en zijn conflict met de SS
Soesterberg : Aspekt, 2011.
ISBN: 978-94-615-3021-9.
Historisch overzicht van de opstelling van Anton Mussert (1894-1946), leider van de Nationaal-Socialistische Beweging, tegenover de Duitse bezetter tijdens de oorlog.

Fifi Visser (tekst) en Gijs Haak (foto’s),

Fietsen langs sporen van de oorlog in Zeeland
Vlissingen : Uitgeverij denBoer/deRuiter, 2011.
ISBN: 978-90-79875-28-3.
Veertien fietsroutes langs sporen en monumenten van de Tweede Wereldoorlog in Zeeland.

L. Vogelaar,

Ooggetuigen : herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog
Apeldoorn : De Banier, 2016.
ISBN: 978-94-627-8658-5.
Journalist L. Vogelaar interviewde in de loop der jaren een groot aantal mensen over hun ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een aantal van deze ervaringsverhalen is in dit boek gebundeld.

Ellen de Vriend,

De Tien van Renesse : een eiland in oorlogstijd
Uithoorn : Karakter Uitgevers, 2018.
ISBN: 978-90-452-1527-3.
Aan de hand van getuigenverhoren, archiefstukken en gesprekken met nabestaanden en betrokkenen reconstrueert de auteur de gebeurtenissen rondom de executie door de Duitsers van tien verzetsstrijders op Schouwen-Duiveland op 10 december 1944.

Trudy van der Wees,

Delft : 40-45
Zwolle : WBooks, 2015.
ISBN: 978-94-625-8069-5.
Door de Slag bij Ypenburg raakte Delft op 10 mei 1940 direct betrokken bij het oorlogsgeweld. Toen er 's avonds ook bommen op de Wippolder vielen, was de chaos compleet. Dit boek maakt met veel foto's zichtbaar wat er verder in Delft in de oorog gebeurde.

Zoni Weisz,

De vergeten Holocaust : mijn leven als Sinto, ondernemer en overlevende
Amsterdam : Luitingh-Sijthoff, 2016.
ISBN: 978-90-245-6993-9.
Autobiografie van een Sinto-zigeuner (1937), die als enige van zijn familie de vervolging door de nazi's tijdens de Tweede Wereldoorlog overleefde en zich ontpopte tot een succesvolle ondernemer op het gebied van de bloemsierkunst.

Annet Werkhoven,

De Grebbelinie : van onder tot boven
Barneveld : Regioboek/BDU Boeken, 2011.
ISBN: 978-90-79875-28-3.
Geschiedenis van de Grebbelinie op de grens van Utrecht en Gelderland, met verhalen van mensen uit de omgeving die de Tweede Wereldoorlog als kind hebben meegemaakt.

Evert Werkman e.a.,

Het dagelijks leven in de Tweede Wereldoorlog
Utrecht : Omniboek, 2016. Gebaseerd op Dat kan ons niet gebeuren (1980) van dezelfde auteur.
ISBN: 978-94-01-90758-3.
Al was het leven van alledag tijdens de Tweede Wereldoorlog allerminst 'gewoon', toch probeerde het overgrote merendeel van de Nederlandse bevolking het hoofd zo goed mogelijk boven water te houden en vooral zo normaal mogelijk door te leven.

Jeroen Wielaert,

Route '40-'45 : een reis langs het Nederlandse oorlogsverleden
Utrecht : LeV, 2009.
ISBN: 978-90-229-9668-3.
Een reis langs straten, huizen en landschappen in Nederland die bekende en vooral ook minder bekende verhalen vertellen over gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog.

Hanneke Wijgh,

Het Kaïnsteken : mijn eigen kleine oorlog
Amsterdam : Mets & Schilt, 2004.
ISBN: 90-5330-406-1.
Zoektocht van een oud-redactrice van dagblad Trouw naar haar familieverleden nadat ze heeft ontdekt dat haar vader een Nederlandse Waffen-SS'er was en dat ook andere familieleden ‘fout’ waren in de oorlog.

Wim van Wijk,

Dordrecht 40-45
Zwolle : WBooks, 2014.
ISBN: 978-94-625-8037-4.
Overzicht in woord en beeld van Dordrecht tijdens de Tweede Wereldoorlog. Aan het begin van de oorlog is er vier dagen hevig gevochten om de Zwijndrechtse brug. Ook in de oorlogsjaren is de stad deel van het strijdtoneel geweest, zoals in oktober 1944 toen de geallieerden het hoofdkwartier van het 15de Duitse leger bombardeerden.

Wim Willems,

Verzetsheldin met schilderskist : het leven van Ru Paré
Amsterdam : Boom, 2018.
ISBN: 978-90-244-0865-8.
Biografie van Henrica Maria (Ru) Paré (1896-1972), die voor de Tweede Wereldoorlog een bekende kunstenares was maar zich in de oorlog alleen nog toelegde op het redden van Joodse kinderen, aangevuld met verhalen van overlevenden van de oorlog of hun kinderen.

Wim Willems en Hanneke Verbeek,

Hier woonden wij : hoe een stad zijn joodse verleden herontdekt
Amsterdam : Prometheus, 2015.
ISBN: 978-90-351-4174-2.
Speurtocht naar het joodse leven in Scheveningen voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

Alexander Wirtz,

Herinneringen van een Rotterdams jongetje : kinderjaren tijdens de oorlog en kort daarna
Soesterberg : Aspekt, 2017.
ISBN: 978-94-633-8048-5.
Het verhaal van de twaalf eerste jaren van een Rotterdams jongetje, dat met een kinderlijke verbazing getuige was van het dagelijkse leven tijdens de Duitse bezetting en gedurende enkele jaren daarna.

Jolande Withuis,

Juliana’s vergeten oorlog
Amsterdam : De Bezige Bij, 2014.
ISBN: 978-90-234-8479-0.
Voorpublicatie uit de biografie van Juliana, waarin Jolande Withuis het beeld corrigeert dat de kroonprinses zich tijdens haar verblijf in Canada in de oorlogsjaren louter bezighield met haar dochters en nauwelijks betrokken was bij de oorlog.

Jolande Withuis,

Weest manlijk, zijt sterk : Pim Boellaard (1903-2001), het leven van een verzetsheld
Amsterdam : De Bezige Bij, 2011. 8e dr. 1e dr.: 2008.
ISBN: 978-90-234-5942-2.
In de manier waarop hij de jaren in de zwaarste concentratiekampen doorstond en daar zijn medegevangenen met hulp en bemoediging bijstond, was Pim Boellaard een verzetsheld. Ook na de oorlog bleef hij een steun voor voormalige verzetsstrijders.

Johanna Wycoff-de Wilde,

Dansen in schuilkelders : mijn dagboek uit de Tweede Wereldoorlog
Nijmegen : QV Uitgeverij, 2012. Vertaling van Dancing in Bomb Shelters : My Diary of Holland in World War II (2010). Vertaling: Ingrid van Hoorn.
ISBN: 978-90-809740-0-5.
Dagboeken van een tienermeisje uit Nijmegen, lid van een gezin van twaalf kinderen, over het dagelijks leven tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Nanda van der Zee,

Om erger te voorkomen
Soesterberg : Aspekt, 2011. 8e dr. 1ste dr.: 1997.
ISBN: 978-90-5911-465-4.
De auteur zoekt een antwoord op de vraag waarom in de oorlog zoveel joden uit Nederland zijn omgebracht in de concentratiekampen en houdt de elites verantwoordelijk die het niet zozeer ‘niet wisten’ als wel het niet wilden weten.

Sytze van der Zee,

Voor Führer, volk en vaderland : de SS in Nederland
Amsterdam : Just Publishers, 2017.
ISBN: 978-90-8975-402-8.
Het standaardwerk over de SS in Nederland en over Nederlanders in de SS. Een politieke stoottroep, een moordenaarsbende en een elite-eenheid: de SS als onderwerp dat afschrikt en tegelijkertijd fascineert.

Laurens Abbink Spaink en Erik Brus (bewerking en redactie),

Zwartboek
Amsterdam : Podium, 2006.
ISBN: 978-90-5759-028-3.
Op het filmscenario van Gerard Soeteman en Paul Verhoeven gebaseerd verhaal over een jonge joodse vrouw die aan het eind van de oorlog betrokken raakt bij het Nederlandse verzet. Als ze de opdracht krijgt een Duitse officier te verleiden, ontdekt ze dat goed en fout in een oorlog dicht bij elkaar liggen.

Johanne A. van Archem,

De trein van 12:10
Utrecht : Zomer & Keuning, 2015.
ISBN: 978-94-01-90414-8.
Nadat haar in het station van Deventer in 1942 een joods kind in de armen is gedrukt met de vraag het onder te brengen bij een een pleeggezin in Brabant, komt Rica Beverborg bij het verzet terecht.

Bernlef,

Een jongensoorlog
Amsterdam : Singel Pockets, 2007. 4e dr. 1ste dr.: 1997.
ISBN: 978-90-413-0047-8.
Een twaalfjarige Amsterdamse jongen, die de laatste maanden van de oorlog op een boerderij doorbrengt, vormt zich uit de slechts half begrepen gebeurtenissen om hem heen een beeld van de oorlog en de wereld van de volwassenen.

Conny Braam,

Het schandaal
Amsterdam : Atlas Contact, 2015. 8e druk. 1ste druk: 2004.
ISBN: 978-90-254-4774-8.
Een jonge vrouw die in de Tweede Wereldoorlog drieënhalf jaar verzetswerk in het Kennemerland heeft gedaan, kan niet accepteren dat de idealen waarvoor ze streed, worden verkwanseld.

Jan Cremer,

De Hunnen
Amsterdam : De Bezige Bij, 2010. Herdr. 1e dr. in 3 delen: 1983. Bevat: Dl. 1: Oorlog. - Dl. 2: Bevrijding. - Dl. 3: Vrede.
ISBN: 978-90-234-6013-8.
Autobiografische trilogie over de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog in bezet Enschede en het lot van zijn Hongaarse moeder in deze vijandige omgeving.

Rudi van Dantzig,

Voor een verloren soldaat
Amsterdam : De Arbeiderspers, 2008. 16e dr. 1e dr.: 1968.
ISBN: 978-90-471-0063-8.
Autobiografisch relaas van het verblijf in de Tweede Wereldoorlog van een Amsterdams jongetje bij een Fries gastgezin en van diens (homo-)seksuele inwijding door een Canadese soldaat.

Nico Dros,

Oorlogsparadijs
Amsterdam : Rainbow, 2016. Herdruk.
ISBN: 978-90-417-1186-1.
In 1962 krijgt een chirurg een brief van een vrouw uit Texel die hem doet terugkeren naar het eiland, waar hij in de oorlog onder een schuilnaam werkte in het noodhospitaal en getuige was van de gruwelijke gebeurtenissen die volgden op de opstand van een daar gelegerd Georgisch bataljon.

Inez van Dullemen,

Heldendroom
Amsterdam : De Bezige Bij, 2008. 1e dr.: 2007.
ISBN:978-90-234-2934-0.
In de sterfkamer van haar broer vindt een vrouw een koffer vol nazistische propaganda uit zijn tienerjaren, die haar herinnert aan zijn fascinatie voor het nazisme, de Jeugdstorm en het Duitse oostfront die het gezin in tweeën spleet.

Ad Fransen,

Vaderskind
Amsterdam : De Bezige Bij, 2015.
ISBN: 978-90-234-9306-8.
Een kind dat op de verjaardag van Hitler wordt geboren en ook nog eens Adolf wordt genoemd, is haast gedwongen te speuren naar het oorlogsverleden van zijn vader die SS'er was. Telkens als Ad Fransen dichter bij de waarheid komt, knaagt het dilemma of hij zelf geen verraad pleegt, of hij het oorlogsverleden van zijn vader wel moet onthullen.

Wilma Geldof,

Elke dag een druppel gif
Amsterdam : The House of Books, 2015. 3e druk. 1ste druk: 2014.
ISBN: 978-90-443-4972-6.
De vader van een 19-jarige jongen was in de oorlog een invloedrijk NSB-lid; de jongen gaat langzamerhand inzien hoe hij jarenlang door het gedachtegoed van zijn vader vergiftigd is.

Miriam Guensberg

Het geheim van Audrey H. : roman
Amsterdam : Uitgeverij De Kring, 2017.
ISBN: 978-94-629-7037-3.
Als de oude Felix Wolf gevraagd wordt mee te werken aan een tentoonstelling over de Arnhemse jaren van Audrey Hepburn, stemt hij daarin toe. Destijds traden ze samen op, hij als pianist en zij als danseres. Haar kwetsbare schoonheid raakte hem zo diep dat hij haar zijn verdere leven obsessief is blijven volgen. Op 26 januari 2017 opende in het Airborne Museum Hartenstein een tentoonstelling over de Arnhemse oorlogsjaren van Hepburn en haar familiegeschiedenis.

Maarten ’t Hart,

De nakomer
Amsterdam : Singel Pockets, 2008. 8e dr. 1e dr.: 1996.
ISBN: 978-90-413-3154-0.
Een hoogbejaarde man wordt ervan beschuldigd dat hij in de Tweede Wereldoorlog een koerierster van het verzet heeft verraden.

Willem Frederik Hermans,

De donkere kamer van Damokles
Amsterdam : Van Oorschot, 2016. 53e dr. 1ste dr.: 1958.
ISBN: 978-90-282-6132-7.
Een sigarenhandelaar uit Voorschoten die tijdens de Duitse bezetting denkt opdrachten uit te voeren van een verzetsman op wie hij sprekend lijkt, wordt na de bevrijding aangezien voor een fantast en verrader.

Willem Frederik Hermans,

De tranen der acacia’s
Amsterdam : Van Oorschot, 2011. 31e dr. 1e dr.: 1949.
ISBN: 978-90-282-4236-4.
Een egocentrische en cynische jongeman twijfelt aan de motieven van eigen en andermans daden gedurende de Tweede Wereldoorlog.

Ate de Jong, samen met Marieke Groen,

Het bombardement
Amsterdam : Thomas Rap, 2012.
ISBN: 978-94-004-0214-0.
Met zijn kleindochter keert een man terug naar Rotterdam, waar hij opnieuw zijn jonge jaren beleeft en een onmogelijke liefde die zich voltrok tegen de achtergrond van het verwoestende bombardement op 14 mei 1940.

Otto de Kat,

De langste nacht
Amsterdam : Van Oorschot, 2015.
ISBN: 978-90-282-6046-7.
De 96-jarige Emma Verweij bereidt zij zich voor op het einde van haar leven. In haar laatste nachten komt terug wat verdwenen leek. De oorlog spookt in haar door, ze verdwaalt in haar herinneringen aan de liefdes die ze heeft gekend, ze ondergaat opnieuw en heviger dan ooit het leven dat ze leefde en niet leefde. Het is alsof de dood haar wakker schudt.

Dirk Ayelt Kooiman,

Montyn
Amsterdam : Rainbow, 2014. Herdruk. 1ste druk: 1982.
ISBN: 978-90-417-1131-1.
Biografisch relaas van de Nederlandse beeldende kunstenaar, waarin zijn oorlogservaringen centraal staan.

Gerrit Kouwenaar,

Ik was geen soldaat
[Breda etc.] : Wegener Dagbladen, 2004. 1e dr.: 1951. (Winnaars Collectie ; 9).
ISBN: 978-2-87427-208-0.
Een voormalige verzetsman probeert na de Tweede Wereldoorlog zijn schuldgevoelens op afstand te houden.

Lisette Lewin,

Een hart van prikkeldraad
Amsterdam : Singel Pockets, 2006. 16e dr. 1ste dr.: 1992.
ISBN: 90-413-5057-8.
Het leven van een ‘moffenhoer’, een vrouw die zowel tijdens als na de Tweede Wereldoorlog volkomen gewetenloos seksuele bevrediging najaagt.

Tessa de Loo,

De tweeling
Amsterdam : De Arbeiderspers, 2015. 75e dr. 1ste dr.: 1993.
ISBN: 978-90-295-3956-2.
De oorlog blijft een wig drijven tussen twee bejaarde tweelingzussen, een Nederlandse en een Duitse, die in hun jeugd gescheiden werden en elkaar na vele jaren per toeval ontmoeten in een kuuroord. Bijgeleverd op dvd is de verfilming van Ben Sombogaart uit 2002. In De tweeling achter de schermen (2018) kijkt de schrijfster 25 jaar na de eerste druk terug op de unieke voorgeschiedenis, het schrijfproces, de reacties van pers en lezers in verschillende landen, de leesreizen en de verfilming.

Harry Mulisch,

De aanslag
Amsterdam : De Bezige Bij, 2012. 56e dr. 1e dr.: 1982.
ISBN: 978-90-234-7325-1.
In deze ‘geschiedenis van een voorval’, zoals de ondertitel van de roman luidt, wordt een man die als jongen in de Tweede Wereldoorlog door een misverstand zijn familie verloor, op verschillende momenten in zijn leven met de schuldvraag geconfronteerd.

Hans Münstermann,

Het gelukkige jaar 1940
Amsterdam : Nieuw Amsterdam, 2007. 4e dr. 1ste dr.: 2000.
ISBN: 978-90-468-0281-6.
Het huwelijk van een Nederlands meisje met een Duitse man op 10 mei 1940 heeft een bizar verloop door de inval van de Duitsers in Nederland diezelfde dag.

J.W. Ooms,

De val van de vesting
Apeldoorn : De Banier, 2011. 4e dr. 1e dr.: 1954.
ISBN: 978-90-336-3110-8.
In de Tweede Wereldoorlog stelt een tot dan ontoegankelijk boerengezin in de Alblasserwaard hun hoeve open voor onderduikers en daarmee voor God.

Eefje Rammeloo,

Titia : een onbezonnen reis naar het land van de vijand
Amsterdam : Uitgeverij Cossee, 2014.
ISBN: 978-90-5936-508-7.
Op ware feiten gebaseerd verhaal over een jonge Nederlandse vrouw die tijdens de Tweede Wereldoorlog naar Duitsland vertrekt, daar trouwt met een Duitser en probeert met hem een leven op te bouwen, eerst in Duitsland, later in Nederland.

Ton van Reen,

Concert voor de Führer
Breda : De Geus, 2005.
ISBN: 90-445-0602-1.
In hel ultieme moment dat een muzikale Duitse soldaat van Nederlandse komaf in Grave achterblijft in het niemandsland tussen de geallieerden en de terugtrekkende Duitsers, ontvouwt zich zijn levensgeschiedenis.

Femke Roobol,

De laatste winter
Amsterdam : Luitingh-Sijthoff, 2014.
ISBN: 978-90-245-6653-2.
Winter 1944. De Amsterdamse Anna Verbeek vecht met haar moeder en jongere zusje tegen de honger. Bovendien maakt ze zich grote zorgen om haar jongere broer Maarten, die bij de razzia in Putten is opgepakt en weggevoerd in een trein. Ook na de bevrijding ontbreekt elk bericht.

Tomas Ross,

King Kong : het verraad van Arnhem
Amsterdam : Cargo, 2007. 4e dr. 1e dr.: 2006.
ISBN: 978-90-234-2573-1.
Derde, afzonderlijk te lezen deel van de trilogie Voor koningin en Vaderland, waarin de dubbelspion Christiaan Lindemans, alias King Kong, ervan wordt verdacht de geheime geallieerde operatie Market Garden (1944) aan de Duitsers te hebben verraden. De eerste delen van de trilogie zijn De dubbelganger en De anjercode.

Tomas Ross,

Van de doden niets dan goeds
Amsterdam : Cargo, 2015.
ISBN: 978-90-234-9663-2.
Na de Tweede Wereldoorlog komt Arnie Springer in november 1945 uit het jappenkamp berooid terug in Den Haag waar hij verstrikt raakt in talloze intriges.

Grimbert Rost van Tonningen,

Het juiste moment
Amsterdam : Uitgeverij Cossee, 2013.
ISBN: 978-90-5936-241-3.
Een man neemt vrij om de geheimen rondom het naziverleden van zijn familie te ontrafelen. Hij reist naar Goslar, waar zijn vader en grootmoeder na de oorlog in een klooster hebben gewoond op de vlucht voor de haat van de Nederlanders. Hij ontmoet er een joodse vrouw uit New York, die net als hij het verleden onderzoekt maar dan dat van haar joodse familieleden.

K. Schippers,

Straks komt het : roman
Amsterdam : Querido, 2018.
ISBN: 978-90-214-1239-9.
Tijdens een reis in de voetstappen van kunstenaar Kurt Schwitters wordt de schrijver herinnerd aan liedjes uit het American Songbook en aan zijn jeugd tijdens en na de oorlog.

Jan Siebelink,

Oscar
Amsterdam : De Bezige Bij, 2012.
ISBN: 978-90-234-6734-2.
Op een ware gebeurtenis gebaseerd verhaal over twee bevriende jonge officieren worden na de capitulatie van 15 mei 1940 op een geheime missie via Zeeland naar Duinkerken gestuurd; sluimerende, onderhuidse spanningen komen bloot te liggen.

Alexandra Terlouw-van Hulst,

De man van Tsinegolde
[Amsterdam] : Uitgeverij De Kring, 2013.
ISBN: 978-94-915672-0-9.
Als de oorlog uitbreekt, zijn de dochters van ingenieur Tjalling Idsinga en de Joodse violiste Tsinegolde Dobrowitz respectievelijk 8, 7 en 5 jaar oud. Als er onderduikers in hun huis komen wonen en er steeds meer geheim moet blijven, dringt gaandeweg de harde, gruwelijke werkelijkheid tot de kinderen door.

Charles den Tex en Anneloes Timmerije,

Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd
[Breda] : De Geus, 2014. 5e druk. 1ste druk: 2014.
ISBN: 978-90-445-3608-9.
Wanneer een gevechtsvlieger bij de Indische Luchtmacht voor een korte missie in Australië is, vallen de Japanners Indië binnen en kan hij niet terug naar zijn vrouw die in Indië wordt geïnterneerd.

Arthur Umbgrove,

Midden op de weg, zo hard mogelijk
Amsterdam : Contact, 2007. 5e dr. 1e dr.: 2006.
ISBN: 978-90-254-2578-4.
In deze mix van fictie, documentaire, briefroman en (auto)biografie ontdekt de auteur aan de hand van op een zolder gevonden brieven en documenten dat zijn grootvader een grote rol in het verzet heeft gespeeld en probeert hij zich aan hem te spiegelen.

Alex Verburg,

Dwalingen
Amsterdam : De Arbeiderspers, 2009.
ISBN: 978-90-295-6777-0.
Een 17-jarig dorpsmeisje uit een streng christelijk milieu wordt tijdens de Tweede Wereldoorlog verliefd op een jonge Duitser die door de Arbeidsdienst naar Nederland is gestuurd.

S. Vestdijk,

Pastorale 1943 : roman uit de tijd van de Duitse overheersing
Amsterdam : De Bezige Bij, 2007.
ISBN: 978-90-234-2221-1.
Een leraar, lid van een ondergrondse verzetsbeweging, wordt met verschillende facetten van de oorlog geconfronteerd.

Anne de Vries,

De levensroman van Johannes Post
Kampen : Kok Omniboek, 2007. 13e dr. 1e dr.: 1948.
ISBN: 978-90-5977-307-3.
Historisch gedocumenteerd verhaal over het leven van een van de grootste leiders van het Nederlandse verzet die door verraad bij een overval op het Huis van Bewaring in Amsterdam, samen met twaalf leden van zijn knokploeg, werd gegrepen door de SS.

Theun de Vries,

Het meisje met het rode haar : roman uit de jaren 1942-1945
Amsterdam : Querido, 2005. 18e dr. 1e dr.: 1956.
ISBN: 90-214-8533-8.
De heldhaftige, door een sterke antifascistische bezieling ingegeven strijd in het verzet van de Haarlemse studente in de rechten Jannetje Johanna Schaft (1920-1945).

Jan Wolkers,

Kort Amerikaans
Amsterdam: Meulenhoff, 2007. 51e dr. 1e dr.: 1962.
ISBN: 978-90-290-8051-4.
Een door een litteken geschonden jongen van negentien tracht zich tijdens de Duitse bezetting te ontworstelen aan zijn seksuele remmingen en christelijke opvoeding.

Jan Campert,

Het onontkoombaar lied : gedichten van Jan Campert uit de periode 1933-1942
Amsterdam : De bezige, 1985.
ISBN: 90-234-4628-3.
Bundeling van de gedichten uit de periode 1933-1942 van Jan Campert, de auteur van 'De Achttien Dooden'. Aangevuld met een herdenkingsvers van Remco Campert.

Sipke van der Land (samensteller),

De mooiste gedichten over verzet en bevrijding
Kampen : Kok, 1994.
ISBN: 90-242-2387-3.
Bloemlezing van Nederlandstalige gedichten over de Tweede Wereldoorlog, waarvan vele oorspronkelijk waren opgenomen in illegale uitgaven.

M.G. Schenk en H.M. Mos (redactie),

Geuzenliedboek 1940-1945
Amsterdam : Buijten & Schipperheijn Motief, 2005. 3e dr. 1e dr.: 1945.
ISBN: 90-5881-198-0.
Facsimile-uitgave van het Geuzenliedboek, zoals dat onmiddellijk na de Tweede Wereldoorlog verscheen: een integrale editie van vier in de oorlog anoniem gepubliceerde bundels gedichten, verzen en ‘berijmde propaganda’. De editie uit 1975 is opgenomen in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren en daar te lezen onder deze link.

Leo Vroman,

Alle malen zal ik wenen : een keuze uit de gedichten
Amsterdam : Maarten Muntinga, 2007. (Rainbow Essentials).
ISBN: 978-90-417-4049-6.
Keuze uit de gedichten van Leo Vroman, waarvan de titel is ontleend aan het bekende gedicht ‘Vrede’.

Herman Amersfoort e.a,

De Tweede Wereldoorlog in Nederland
Diemen : Veen Magazines, 2012. (6 cd’s, ca. 440 min.)
ISBN: 978-90-857103-0-1.
Op elk van deze zes cd’s geeft een historicus een hoorcollege over een specifiek aspect van de Tweede Wereldoorlog in Nederland: Herman Amersfoort over de Duitse inval in 1940, Peter Romijn over het bestuur tijdens de bezetting, Hein Klemann over de economie in oorlogstijd, Johannes Houwink ten Cate over de Jodenvervolging, Marjan Schwegman over het verzet en Hans Blom over de bevrijding en 'de oorlog na de oorlog'.

Audrey van der Jagt,

Wij waren achttien in getal : hoorspel over de eerste verzetsgroep in de Tweede Wereldoorlog: De Geuzen
Rumpt : Stichting Hoorspel Nú, 2012. (1 cd, ca. 64 min.)
Hoorspel in drie delen over De Geuzen, de eerste verzetsgroep in de oorlog, door Jan Campert vereeuwigd in het gedicht 'De achttien doden': het ontstaan (mei 1940), het verraad (november 1940) en het proces (februari 1941). Met historische geluidsfragmenten.

DVD’s

De bevrijding
Etten Leur : TDM, 2010. (1 dvd, 110 min.)
Acht korte films geven een beeld van Nederland tijdens en kort na de bevrijding en van de wederopbouw en één film van meer dan een uur van de gebeurtenissen in de oorlog zelf.

Hans van den Berg,

Oorlog in Amsterdam
Etten Leur : TDM, 2011. (1 dvd, 95 min.)
Zwart-witbeelden van Amsterdam, van de prachtige stad van net voor de Tweede Wereldoorlog tot het in puin en ellende achtergelaten Amsterdam van na de oorlog.

Hans van den Berg en Jan Sluiter,

Beeld van Nederland : oorlog en vrede : 1940-1945 / Het verlies van Nederlands Indië en Nieuw Guinea / De Koreaanse oorlog / De val van Srebrenica / Irak, Uruzgan en eerdere missies
Naarden : Strengholt Multimedia, 2009. (5 dvd’s, ca. 540 min.)
Box met vijf dvd's over de oorlogen en vredesmissies vanaf 1940 waarbij Nederland was betrokken, waaronder de Tweede Wereldoorlog en de val van Srebrenica.

Hans Brons,

De slag om de Grebbeberg : mei 1940
[Blaricum] : Double Motion, 2013. Oorspronkelijke filmproductie.: Rhenen : Stichting De Greb, 2001.
Beelden van de slag om de Grebbeberg met ervaringen van Nederlandse en Duitse veteranen.

Matthijs Cats (regie en samenstelling),

De oorlog van dichtbij : onbekende verhalen uit de Tweede Wereldoorlog
[Hilversum] : Tijdsbeeld Media, 2012. 2 dvd's (150 min.)
Dubbel-DVD met bijzondere afleveringen van de televisieserie Andere Tijden, met beelden die veelal onbekende maar des te intrigerender verhalen vertellen over de Tweede Wereldoorlog.

Tonko Dop,

De verloren overwinning
[Apeldoorn] : Source 1 Media, 2012. (Die vijf dagen in mei 1940). (1 dvd, 50 min.)
Persoonlijke herinneringen aan en archiefbeelden over de strijd tegen de Duitsers in de eerste vijf dagen van de Tweede Wereldoorlog rond Den Haag, waar het slecht bewapende Nederlandse leger een luchtaanval wist te overleven, waardoor Koningin Wilhelmina uit handen van de vijand kon blijven.

Hans Heijnen,

Daar komen de buren
[Apeldoorn] : Source 1 Media, 2012. (Die vijf dagen in mei 1940) (1 dvd, 56 min.)
Persoonlijke herinneringen aan en archiefbeelden over de strijd tegen de Duitsers in de eerste vijf dagen van de Tweede Wereldoorlog in Zuid-Limburg, waar de invallers sterk in overtal waren.

Heddy Honigmann,

Herinneringen aan vuur
[Apeldoorn] : Source 1 Media, 2012. (Die vijf dagen in mei 1940). (1 dvd, 52 min.)
Persoonlijke herinneringen aan en archiefbeelden over de strijd in Rotterdam tegen de Duitsers in de eerste vijf dagen van de Tweede Wereldoorlog. Centraal staat het bombardement dat op 14 mei 1940 een groot deel van het centrum verwoestte.

Joop de Jong,

De aanval : mei 1940, vijf dagen strijd om Rotterdam
Rotterdam : Diafragma Uitgeverij, 2015.
ISBN: 978-94-906310-7-9.
Een documentaire van 45 minuten, waarin een indringend beeld wordt geschetst van de meidagen in Rotterdam, en acht korte films waarin historici, journalisten en Nelleke Noordervliet in een epiloog dieper ingaan op de achtergronden van de strijd in Rotterdam.

Lou de Jong (samenstelling),

De bezetting : het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog
[S.l.] : Video/FilmExpres, 2007. (6 dvd’s, ca. 21 uur)
Videoversie van 21-delige serie die door Jou de Jong op basis van zijn meerdelige standaardwerk werd samengesteld en die tussen 1960 en 1965 en 1989 en 1992 werd uitgezonden.

Ad van Liempt (eindredactie)

De oorlog
[Hilversum] : Just Entertainment, 2009. (5 dvd's, 450 min.)
Videoversie van de negendelige televisieserie van de NPS, onder eindredactie van Ad van Liempt, op basis van nieuwe historische inzichten en met nieuw beeldmateriaal.

Nederland bevrijd
Apeldoorn : Source 1 Media, 2011. (2 dvd's, ca. 120 min.)
Originele zwart-witbeelden van Nederland in de jaren 1944-1945 rond thema's als Nederland in de Tweede Wereldoorlog, het jaar van de bevrijding, bevrijders en collaborateurs.

Nederland in de Tweede Wereldoorlog
Naarden : Strengholt Multimedia, 2011. 9 DVD's (ca. 630 min.)
Negendelige dvd-serie die laat zien welke invloed de Tweede Wereldoorlog had op verschillende steden in Nederland.

Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (samenstelling),

Nederlands-Indië in de Tweede Wereldoorlog
[Etten-Leur] : TDM, 2012. 2 dvd-video's (270 min.)
Historische filmbeelden uit de collectie van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie over Nederlands-Indië in de jaren 1942-1945, de jaren van de Japanse bezetting.

Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (samenstelling),

Het Polygoon journaal in de Tweede Wereldoorlog
[Etten-Leur] : TDM, 2012.(3 dvd's , 6 uur, 15 min.)
Selectie uit de Polygoon-bioscoopjournaals uit de oorlogsjaren mei 1940 tot en met mei 1945.

Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen (samenstelling),

Verzet in de Tweede Wereldoorlog
[Hilversum] : Tijdsbeeld Media, 2012. (2 dvd's, 140 min.)
Drieluik over het verzet in Nederland, gemaakt door het Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen, aangevuld met originele filmbeelden.

Hans Pool,

Helden zonder glorie
[Apeldoorn] : Source 1 Media, 2012. (Die vijf dagen in mei 1940). (1 dvd, 52 min.)
Persoonlijke herinneringen aan en archiefbeelden over de strijd tegen de Duitsers in de eerste vijf dagen van de Tweede Wereldoorlog op de Grebbeberg, waar tweeduizend Nederlandse soldaten weerstand boden aan meer dan twintigduizend Duitsers.

Eric Slot,

Nederland in de Tweede Wereldoorlog
Amsterdam : Tijdsbeeld Media, 2012.
Box met het boek De vergeten geschiedenis van Nederland in de Tweede Wereldoorlog van Eric Slot en met zes dvd’s met unieke verhalen en beelden van Nederland tijdens de oorlog.

Thom Verheul,

De waarheid van Wons
[Apeldoorn] : Source 1 Media, 2012. (Die vijf dagen in mei 1940). (1 dvd, 52 min.)
Persoonlijke herinneringen aan en archiefbeelden over de strijd tegen de Duitsers in de eerste vijf dagen van de Tweede Wereldoorlog in Friesland, waar in het plaatsje Wons dapper weerstand werd geboden tegen de invallers.