Mijn Bibliotheek  

Laden...

Canon van de Nederlandse geschiedenis

40. Indonesië 1945-1949


Na de atoombommen op de steden Hiroshima en Nagasaki capituleerde Japan op 15 augustus 1945, waarmee ook in Azië aan de Tweede Wereldoorlog een einde kwam. Twee dagen later riep Soekarno tijdens een korte plechtigheid op straat in Jakarta de onafhankelijkheid van Indonesië uit. Al vóór de oorlog had hij zich met andere leiders als Mohammed Hatta en Soetan Sjahrir ingezet voor zelfbeschikkingsrecht, los van Nederland. Maar het Nederlandse gezag hield de touwtjes strak in handen. Tot de inval van de Japanners in 1942.

Na de nederlaag op 27 februari van de geallieerde strijdkrachten in de slag in de Javazee, was op 8 maart de capitulatie gevolgd. De soldaten werden krijgsgevangen gemaakt, de meeste Nederlanders werden geïnterneerd in burgerkampen en veel mannen werden gedwongen tewerkgesteld. De Japanners ontmantelden het Nederlands-Indische bestuurssysteem, waarmee Nederlands-Indië feitelijk ophield te bestaan.

Na de proclamatie van Soekarno probeerde Nederland het koloniale gezag met onderhandelingen en geweld (door middel van twee zogenoemde Politionele Acties) te herstellen. Maar onder grote internationale druk legde het zich op 27 december 1949 neer bij de Indonesische onafhankelijkheid. Nieuw Guinea werd echter pas in 1962 opgegeven en ten slotte, na een overgangsperiode onder VN-toezicht en een omstreden volksraadpleging onder de Papoea’s, ingelijfd bij Indonesië. Daarmee werden vanaf 1969 de staatsgrenzen van de huidige Republiek Indonesië dezelfde als die van Nederlands-Indië.

Tijdens de onafhankelijkheidsstrijd werd er over en weer heftig gevochten. Tot in de jaren zestig verlieten in totaal ruim 300.000 Nederlanders, Indische Nederlanders, Papoea’s en Indonesiërs het land. De meesten gingen naar Nederland. Onder hen waren 12.500 Molukse soldaten van het voormalig Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) en hun gezinnen. Zij kwamen in 1951 naar Nederland, waar hun militair dienstverband werd beëindigd.

Deze dekolonisatiegeschiedenis is nog geen verleden tijd. In 2005 nam Minister van Buitenlandse Zaken Bot deel aan de viering van zestig jaar Indonesische onafhankelijkheid. Nederland aanvaardde daarmee dat Indonesië niet in 1949, maar op 17 augustus 1945 was ontstaan en Bot betuigde spijt dat Nederland toen ‘als het ware aan de verkeerde kant van de geschiedenis’ was komen te staan, en daarmee aan velen leed had berokkend. Voor alle betrokkenen in Nederland was dat eveneens een belangrijke, of zelfs confronterende, uitspraak.

Ilse Akkermans,

Bestemming Soerabaja : een verzwegen verleden in Nederlands-Indië
Amsterdam : Cossee, 2014.
ISBN: 978-90-5936-479-0.
Herinneringen van de marinier Harry Akkermans, oudste zoon in een Brabants middenstandersgezin, aan zijn inzet tijdens het dekolonisatieconflict met Indonesië.

Kees Bals en Martin Gerritsen,

De Indonesië weigeraars
Amsterdam : Antimilitaristische Uitgeverij, 1993. 3e dr. 1e dr.: 1989.
ISBN: 90-71124-53-3.
Vooral op basis van interviews samengesteld overzicht van omvang, motieven en behandeling van dienstplichtige Nederlandse soldaten die in de jaren 1946-1950 weigerden in Indonesië tegen de onafhankelijkheidsbeweging te vechten.

Tom van den Berge,

H.J. van Mook 1894-1965 : een vrij en gelukkig Indonesië : biografie
Bussum : Thoth, 2014.
ISBN: 978-90-6868-626-5.
Biografie van de laatste gouverneur-generaal van Nederlands-Indië die gedurende zijn hele carrière 'een vrij en gelukkig Indonesië' als zijn lijfspreuk had, maar in juli 1947 een grootscheepse militaire actie tegen de Republiek Indonesië ontketende.

Els Bogaerts en Remco Raben (redactie),

Van Indië tot Indonesië
Amsterdam : Boom, 2007.
ISBN: 90-8506-426-0.
Uitgave van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie met een verzameling artikelen rond een onderzoek naar de onafhankelijkheidsstrijd in Indonesië (1945-1950), vanuit het onderbelicht gebleven Indonesische perspectief.

Ben Bouman,

Succes in een verloren oorlog : het 6e Regiment Veldartillerie en zijn Speciale Troepen in de onafhankelijkheidsstrijd van de Republiek Indonesië, 1946-1949
Nijmegen : QV Uitgeverij, 2015.
ISBN: 978-90-820800-7-0.
Bijna zeventig jaar na de feiten schreef Ben Bouman, destijds luitenant bij de 2e afdeling van het 6e Regiment Veldartillerie en inmiddels gepensioneerd generaal en gepromoveerd historicus, dit boek. Het is niet alleen gebaseerd op feitelijke militaire verslagen, maar ook op vaak onthullende gesprekken die hij in de loop der jaren voerde met betrokkenen.

Manon van den Brekel,

Massaexecuties op Sulawesi : hoe Nederland wegkwam met moord in Indonesië
Zutphen : Walburg Pers, 2017.
ISBN: 978-94-6249-009-3.
Nederlandse militairen richtten begin 1947 gedurende vier weken een gigantische ravage aan op Sulawesi. Ze executeerden er ongeveer 1.500 Indonesische burgers, brandden dorpen plat en vernietigden voedselvoorraden. Nooit is er iemand bestraft voor het geweld. Indonesische overlevenden vertellen zeventig later hun verhaal.

Janneke Budding,

Voor altijd Indië
Rotterdam : Brave New Books, 2015.
ISBN: 978-94-02-13539-8.
Reconstructie van de Indische jaren (1939-1948) van een jong Nederlands echtpaar, dat de ellende van de Japanse interneringskampen, de bersiap en de wederopbouw in een politiek onstabiele situatie doorstaat, geschreven door een schoondochter.

Gerard Burgers,

Dagboek van een ARVA vlieger in Nederlands Indië : de opleiding en de operationele missies van ARVA vlieger Gerard Burgers
Maarssen : Geromy, 2010.
ISBN: 978-90-804981-8-1.
Ervaringen van een vlieger die van maart 1948 tot half 1949 deel uitmaakte van een Squadron en in West- en Midden Java een groot aantal vluchten maakte ter ondersteuning van de grondtroepen.

H.Th. Bussemaker,

Bersiap! : opstand in het paradijs : de Bersiap-periode op Java en Sumatra 1945-1946
Zutphen : Walburg Pers, 2005.
ISBN: 90-5730-366-3.
Van september 1945 tot januari 1946 richtte de volkswoede in Indonesië zich na de Japanse capitulatie op de Nederlanders, van wie er circa 20.000 omkwamen en velen werden geïnterneerd in deze ‘Bersiap’.

H.Th. Bussemaker,

Indisch verdriet : strijd om erkenning
Amsterdam : Boom, 2014.
ISBN: 978-90-895346-7-5.
Geschiedenis van de zeventigjarige strijd van de Indische gemeenschap in Nederland om erkenning van leed en geleden schade gedurende de Japanse bezetting en Indonesische revolutie tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog.

Hans Daalder,

Vier jaar nachtmerrie : de Indonesische kwestie 1945-1949
Amsterdam : Balans, 2004.
ISBN: 90-5018-639-4.
Deel van een wetenschappelijk biografie van Willem Drees, waarin een gedetailleerde beschrijving en analyse wordt gegeven van zijn betrokkenheid bij de onafhankelijkheid van Indonesië.

Wim van den Doel (redactie),

Nederland in de twintigste eeuw
Amsterdam : Bert Bakker, 2005.
ISBN: 90-351-2856-7.
Dit vierde en laatste deel van Plaatsen van herinnering bevat van Marieke Bloembergen de bijdrage ‘Amsterdam: het Van Heutszmonument : het Nederlandse koloniale geheugen’ en van Wim van den Doel ‘Linggadjati/Linggarjat : het Nederlands-Indonesisch conflict’.

J.A.A. van Doorn en W.J. Hendrix,

Ontsporing van geweld : het Nederlands-Indonesisch conflict
Zutphen : Walburg Pers, 2012. 4de, herziene druk. 1ste druk: 1970.
ISBN: 978-90-5730-886-4.
Sociologische analyse en een case-study van het militaire geweld en de excessen daarbij van het Nederlandse leger tijdens het Indonesische dekolonisatieconflict (1945-1949).

Frans van Dreumel,

1-1 R.I.
Leeuwarden : PENN, 2008.
ISBN: 978-90-895407-8-2.
Ervaringen van een bataljon oorlogsvrijwilligers, afkomstig uit Drenthe, dat in de jaren 1946-1948 werd ingezet op Java en Sumatra tijdens het dekolonisatieconflict in Indonesië.

Jaap Duppen,

Waarom ik niet weigerde : een verhaal over de Tweede Wereldoorlog die voor veel Nederlandse jongeren 10 jaar duurde
Rotterdam : Calbona, 2016.
ISBN: 978-90-825703-9-7.
Herinneringen van een dienstplichtige soldaat (met communistische overtuiging) aan zijn inzet in de guerrillaoorlog in Indonesië in de jaren 1949-1950, met kritiek op oorlogsmisdaden, corruptie en racisme.

Maurice Ferares,

De revolutie die verboden werd : Indonesië 1945-1949
Amsterdam : Abigador, 2014.
ISBN: 978-90-79319-02-2.
Kritisch, polemisch verslag van de stalinistisch-communistische bemoeienis met Indonesië tijdens de koloniale periode en de onafhankelijkheidsstrijd (1945-1950).

Kester Freriks,

Echo's van Indië : de onafhankelijkheid van Indonesië in verhalen en herinneringen
Amsterdam : Athenaeum-Polak & Van Gennep, 2015.
ISBN: 978-90-253-0726-4.
Interviews met en verhalen van ooggetuigen van de periode 1942-1949 in Indonesië, waar na de Japanse bezetting een bittere oorlog volgde tussen Nederland en de Republiek Indonesië (1945-1949), met diep ingrijpende persoonlijke gevolgen.

Han Gieske,

Met liefde vertrekken : vrouwen uit Nederlands-Indië naar Japan (1946) en Japans Indische kinderen
Zoetermeer : Free Musketeers, 2016.
ISBN: 978-90-484-3935-5.
Geschiedenis van de Indo-Europese vrouwen die tijdens de Japanse bezetting van Nederlands-Indië een relatie aangingen met Japanse mannen en na de Tweede Wereldoorlog met hun echtgenoten naar Japan gingen.

Frans Glissenaar,

Indië verloren, rampspoed geboren
Hilversum : Verloren, 2003. (Verloren verleden ; 19)
ISBN: 90-6550-460-5.
Geschiedenis van de Nederlandse koloniale bemoeienis met Indonesië, met nadruk op de dekolonisatiestrijd en de nasleep ervan.

Hans Goedkoop,

De laatste man : een herinnering
Amsterdam : Augustus, 2012.
ISBN: 978-90-457-0574-3.
Verslag door de Nederlandse historicus over de speurtocht naar de acties en drijfveren van zijn grootvader, KNIL-generaal Van Langen, tijdens de afwikkeling van de dekolonisatie van Indonesië in 1949-1950.

Ant.P. de Graaff,

Vaarwel, kameraad! : met het vergeten leger in Indië
Franeker : Van Wijnen, 2009.
ISBN: 978-90-5194-340-5.
Notities uit het dagboek van een aalmoezenier op Java en verhalen uit brieven van veteranen van het Indië-leger, aangevuld met toespraken en krantenartikelen naar aanleiding van het overlijden van de auteur. Indiëveteraan De Graaff schreef sinds 1986 zo’n twintig boeken over de dagelijkse belevenissen van de gewone Nederlandse soldaat tijdens de dekolonisatiestrijd.

Gerrit ter Haar,

De oorlog ver weg 1942-1949 : Nederlands-Indië, de Japanse bezetting en de politionele acties
ABC Uitgeverij, 2013.
ISBN: 978-90-8548-375-5.
Interviews met enkele tientallen militairen en burgers die deze oorlog hebben meegemaakt, bijeengebracht en bewerkt door Gerrit ter Haar.

Frans C. Hazekamp,

Het laatste grote gevecht in Indië : tweeduizend guerilla's vallen Solo aan 7-10 augustus 1949 : wat voorafging, strijd, politieke implicaties en het optreden van de commandotroepen, aangevuld met informatie uit Indonesië
Soesterberg : Aspekt, 2012.
ISBN: 978-94-615-3026-4.
Beschrijving van de aanval van tweeduizend guerrilla’s op de oude sultanstad SOLO op Midden-Java, alsook van wat er aan voorafging en van de militaire en politieke gevolgen.

Janny de Heer,

Buitenbeentjes : getuigenissen van het noodgedwongen vertrek uit de Gordel van Smaragd
Haarlem : In de Knipscheer, 2017.
ISBN: 978-90-6265-928-9.
Tien zeer persoonlijke verhalen over de belevenissen van destijds jongvolwassenen in de Bersiap-periode (1945-1949) in Nederlands-Indië, of van hun kinderen.

Pierre Heijboer,

De eer en de ellende : Nieuw-Guinea 1962
Zoetermer : Literoza, 2012.
ISBN: 978-90-484-9020-2.
Verslag van de diplomatieke en militaire verwikkelingen rond West-Nieuw-Guinea, die in 1962 eindigden met de Nederlandse overdracht van het gebied aan Indonesië.

Harke Hibma,

Indië moet vrij : mijn bewogen jaren als oorlogsvrijwilliger in Nederlands Oost-Indië, 1945-1948
Leeuwarden [etc.] : Elikser [etc.], 2011. 5e dr. 1ste dr.: 2005.
ISBN: 978-90-8954-284-7.
Herinneringen van een Friese vrijwilliger aan zijn militaire inzet op Java tegen de Indonesische onafhankelijkheidsbeweging.

Maarten Hidskes,

Thuis gelooft niemand mij : Zuid-Celebes 1946-1947
Amsterdam : Atlas Contact, 2016.
ISBN: 978-90-450-3243-6.
Verslag van de speurtocht van de auteur naar de rol van zijn vader die als militair bij het Depot Speciale Troepen van kapitein Rayond Westerling was betrokken bij de 'zuiveringsacties' op Zuid-Celebes.

Barend van Houwelingen,

Pa, vertel 's over je tijd in Indië! : dagboekaantekeningen Indië 1946-1949
Maastricht : Boekenplan, 2011.
ISBN: 978-90-866618-7-9.
Dagboek van een Nederlandse dienstplichtige militair in Nederlands-Indië, tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd en de politionele acties.

John Jansen van Galen,

Afscheid van de koloniën : het Nederlandse dekolonisatiebeleid 1942 – 2012
Amsterdam [etc.] : Atlas Contact, 2013.
ISBN: 978-90-254-3530-1.
Reconstructie van zes decennia Nederlandse dekolonisatiegeschiedenis in Oost en West, vanaf de rede van koningin Wilhelmina, via de politionele acties in Indonesië, de opstand van Willemstad, de staatsgreep en decembermoorden in Paramaribo tot de promotie van Curaçao en Sint Maarten tot ‘land’.

Date Jansonius,

Soldaat zonder franje
Oosterbeek : Pro memorie, 2008.
ISBN: 978-90-812886-1-3.
Herinneringen van een in 1928 in Harlingen geboren man aan zijn jeugd tijdens de crisisjaren, aan de Tweede Wereldoorlog en zijn inzet als dienstplichtig militair op Java na de oorlog.

Hilde Janssen,

Enkele reis Indonesië : vier Amsterdamse vrouwen in hun nieuwe vaderland
Amsterdam : Nieuw Amsterdam, 2015.
ISBN: 978-90-468-1579-3.
Levensverhaal van vier Amsterdamse vrouwen die na de Tweede Wereldoorlog met hun Indonesische echtgenoten naar Indonesië emigreerden. Tegen de stroom in, want ze vielen midden in de onafhankelijkheidsstrijd en schaarden zich aan de kant van de Republiek, ook in de roerige tijden die volgden.

J.J.P. de Jong,

Avondschot : hoe Nederland zich terugtrok uit zijn Aziatisch imperium
Amsterdam : Boom, 2011.
ISBN: 978-94-610-5270-4.
Geschiedenis van de militaire en diplomatieke strijd tussen Nederland en de Indonesische republiek om de onafhankelijkheid van Nederlands-Indië in de jaren 1948-1949. Vervolg op Diplomatie of strijd.

J.J.P. de Jong,

De terugtocht : Nederland en de dekolonisatie van Indonesië
Amsterdam : Boom, 2015.
ISBN: 978-90-895346-6-8.
Overzicht van de politiek-diplomatieke verwikkelingen van het Nederlands-Indonesische dekolonisatieproces (1945-1950), zowel nationaal (Nederland en Indonesië) als internationaal (de bemoeienis van Engeland, de Verenigde Staten en Verenigde Naties).

René Kok, Louis Zweers en Erik Somers,

Koloniale oorlog 1945-1949: van Indië naar Indonesië
Amsterdam : Carrera, 2015. 3e druk. 1e druk: 2009.
ISBN: 978-90-488-3255-2.
Fotoboek over de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd en de Nederlandse politionele acties daartegen, met veel ongepubliceerd gebleven fotomateriaal uit Nederlandse, Britse en Indonesische bronnen.

Jack Kooistra,

Laatste bericht : ereveld van Indië en Nieuw-Guinea
Leeuwarden : PENN Communicatie, 2007.
ISBN: 978-90-77948-14-9.
Biografische gegevens van 5300 Nederlandse en Indonesische militairen in dienst van de Koninklijke Landmacht, het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger en de Koninklijke Marine, die omkwamen tijdens de dekolonisatiestrijd in Indonesië en Nieuw-Guinea van 1945 tot 1962.

Henk Krosenbrink (samenstelling),

De Indiëgangers 1945-1950
Doetinchem : Staring Instituut/Mr. H.J. Steenbergenstichting, 2003.
ISBN: 90-73667-58-5.
Bundeling van autobiografische verhalen van militairen uit de Achterhoek en Liemers die van 1945 tot 1950 naar het toenmalige Nederlands-Indië werden uitgezonden.

Bram Kuijpers,

32 dagen Indiëvaarder 30-07-1947 - 30-08-1947 : dagboekkrabbels van Bram Kuijpers : bonloos verkrijgbaar : 23 juni 1926 - 25 februari 1985
[Tilburg] : De Parelreeks, 2011.
ISBN: 978-90-889129-1-7.
Verslag van een Nederlandse onderofficier over de reis per troepentransportschip naar Indië, waar hij werd ingezet tegen Indonesische onafhankelijkheidsstrijders.

Gerard van der Lee,

Onze Jan in Indië
Arnhem : White Elephant, 2015.
ISBN: 978-90-79763-12-2.
Herinneringen van een Indië-veteraan aan de politionele acties in Indonesië in 1945-1950.

Ad van Liempt,

De lijkentrein : waarom 46 gevangenen de reis naar Surabaya niet overleefden
Den Haag : Sdu Uitgevers, 1997.
ISBN: 90-12-08521-7.
Onderzoek naar de gebeurtenissen in november 1947 toen een groep van honderd Indonesische gevangenen in gesloten treinwagons naar Soerabaja werd getransporteerd.

Ad van Liempt,

Een mooi woord voor oorlog : ruzie, roddel en achterdocht op weg naar de Indonesië-oorlog
Den Haag : SDU Uitgeverij, 1994.
ISBN: 90-12-06701-4.
Gedetailleerde beschrijving van de politieke verwikkelingen aan Nederlandse zijde die leidden tot de Eerste Politionele Actie in Indonesië in 1947.

Ad van Liempt,

Nederland valt aan : op weg naar oorlog met Indonesië, 1947
Amsterdam : Balans, 2012.
ISBN: 978-94-600-3401-5.
Gedetailleerde beschrijving van de politieke verwikkelingen aan Nederlandse zijde die leidden tot de Eerste Politionele Actie in Indonesië in 1947. Bewerking van Een mooi woord voor oorlog.

Rimko van der Maar en Hans Meijer,

Herman van Roijen, 1905-1991 : een diplomaat van klasse
Amsterdam : Boom, 2013.
ISBN: 978-94-610-5514-9.
Biografie van de Nederlandse topdiplomaat (1905-1991), die onder meer onderhandelde over de onafhankelijkheid van Indonesië (1949) en in de Nieuw-Guineacrisis (1961-1962).

Wilma van der Maten,

Vergeten door het vaderland
Schoorl : Conserve, 2015.
ISBN: 978-90-5429-384-2.
Levensverhalen van hoogbejaarde Indische Nederlanders die na de Tweede Wereldoorlog noodgedwongen in Indonesië bleven en daar nu in bittere armoede leven.

Willy Meelhuijsen,

Revolutie in Soerabaja, 17 augustus-1 december 1945
Zutphen : Walburg Pers, 2015. 2e dr.
ISBN: 978-94-624-9046-8.
Gedetailleerd verslag van de gebeurtenissen in Soerabaja tussen augustus en december 1945: de Japanse capitulatie, de Indonesische machtsovername en de strijd met de Britten.

Jaap de Moor,

Generaal Spoor : triomf en tragiek van een legercommandant
Amsterdam : Boom, 2011.
ISBN: 978-94-610-5791-4.
Biografie van de Nederlandse militair (1902-1949), tijdens de dekolonisatie bevelhebber van de Nederlandse troepen in Indonesië (1945-1949).

Cas Oorthuys,

Een staat in wording : fotoreportage van Cas Oorthuys over Indonesië van 1947
Amsterdam : Contact, 2009. Oorspronkelijke uitgave: 1947. Voorwoord: Jan Blokker.
ISBN: 978-90-254-3228-7.
In de maanden januari, februari en maart 1947, toen Nederland verwikkeld was in een bittere dekolonisatiestrijd met de in augustus 1945 uitgeroepen Indonesische Republiek van Soekarno, maakte fotograaf Cas Oorthuys een reis door het land.

Hans Oosterwijk,

De Indieje connectie : het gebeurde ergens in de Indonesische archipel
[Groningen] : Pamac, 2011.
ISBN: 978-94-903853-1-6.
Verhalen van Nederlanders en Indo's die persoonlijk de Japanse bezetting van Nederlands-Indië, de bevrijding en de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië hebben meegemaakt.

Geert Oostindie,

Soldaat in Indonesië, 1945-1950 : getuigenissen van een oorlog aan de verkeerde kant van de geschiedenis
Amsterdam : Prometheus Bert Bakker, 2015.
ISBN: 978-90-351-4349-4.
Ervaringen van Nederlandse militairen die ten tijde van de politionele acties naar Indonesië werden uitgezonden, gebaseerd op hun brieven, dagboeken, gedenkboeken en memoires, en ingebed in de bredere context van de dekolonisatieoorlog en de verwerking ervan in Nederland.

Peter Penders,

Veldpost Sumatra
Leeuwarden : Elikser Uitgeverij, 2016.
ISBN: 978-90-895483-9-9.
Brieven en dagboeken van een jonge Nederlandse militair op Sumatra over de periode 1947-1950 toen de politionele acties plaatsvonden, aangevuld met tijdkaders en illustratieve teksten uit die jaren.

Marije Plomp,

De gentleman-bandiet : verhalen uit het leven en de literatuur, Nederlands-Indië/Indonesië 1930-1960
Amsterdam : Boom, 2008.
ISBN: 978-90-8506-545-6.
Bloemlezing van authentieke levensverhalen en fragmenten uit de Indonesische literatuur over de individuele beleving van de Indonesische dekolonisatie.

L.P. van Putten,

Gouverneurs-generaal van Nederlands-Indië
Rotterdam : ILCO-productions, 2002-2003. 2 delen.
ISBN: 90-5966-002-1.
Portretten in woord en beeld van de 32 hoogste gezagsdragers tussen 1610 en 1945 in de door de Nederlanders gekoloniseerde Indische archipel.

Redactie Noordhoff Atlasproducties,

De Bosatlas van de geschiedenis van Nederland
Groningen : Noordhoff Atlasproducties, 2011.
ISBN: 978-90-01-12094-8.
In 14 hoofdstukken met meer dan 1.500 kaarten geeft de atlas de vaderlandse geschiedenis een ruimtelijke dimensie. Niet alleen politieke, sociaal-economische en religieuze thema's komen aan bod, maar ook historische cartografie, landschapsgeschiedenis en cultureel erfgoed. De onafhankelijkheidsstrijd in Indonesië komt aan bod in de pagina’s 468-469.

A.W. Reijgwart,

1-15 R.I. : De Blijvertjes : onbewust voorloper van de Luchtmobiele Brigade
Hengelo : Smit van 1876, 2002.
ISBN: 978-90-6289-589-2.
Verslag van de activiteiten van het 15de Regiment Infanterie in Nederlands-Indië, met bijzondere aandacht voor de luchtlandingsacties bij Djokjakarta op 19 december 1948 tijdens de tweede politionele actie.

Stef Scagliola,

Last van de oorlog : de Nederlandse oorlogsmisdaden in Indonesië en hun verwerking
Amsterdam : Balans, 2002.
ISBN: 90-5018-593-2.
Uitgebreide studie naar de rol en de opvattingen tot 1995 van politici, journalisten, historici en veteranen in de discussie over oorlogsmisdaden die Nederlandse militairen zouden hebben begaan tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd.

Rien Snijders,

Wij werden misleid
Oosterbeek : Kontrast, 2005.
ISBN: 90-75665-83-0.
Autobiografisch verslag van een oorlogsvrijwilliger in voormalig Nederlands-Indië die zich misleid voelt door de Nederlandse autoriteiten, overheid en kerk.

Hylke Speerstra,

Op klompen door de dessa : Indiëgangers vertellen
Amsterdam : Atlas Contact, 2016. 9de druk. 1ste druk: 2014.
ISBN: 978-90-450-3264-1.
Ervaringen van Friese mannen die als vrijwilliger of dienstplichtige deelnamen aan de politionele acties in Indonesië tussen 1945 en 1950.

Arend Steenbergen,

De Witte Guerrilla Poncke Princen
Amsterdam : Lenthe Publishers & Consultants, 2011.
ISBN: 978-90-75458-60-2.
Filmscenario over het leven van Poncke Princen (1925-2002) die zijn uitzending als dienstplichtige naar Indonesië moreel verwerpelijk vond en daar overliep naar het andere kamp om met de Indonesiërs te vechten voor hun onafhankelijkheid.

Menno Steenhuis,

Onhoorbaar groeit de padi : front-soldaten in een verloren oorlog : Indonesië 1948-1950
Glimmen : Steenhuis, 2005.
ISBN: 90-71809-72-2.
Ervaringen van een Nederlands dienstplichtige (1927) uit een gereformeerd milieu die in 1948 vol overtuiging naar Indonesië ging om daar deel te nemen aan de Nederlandse militaire acties tegen de Indonesische onafhankelijkheidsbeweging.

Menno Steenhuis,

Onhoorbaar groeit de padi : front-soldaten in een verloren oorlog : Indonesië 1948-1950
Glimmen : Steenhuis, 2005.
ISBN: 90-71809-72-2.
Ervaringen van een Nederlands dienstplichtige (1927) uit een gereformeerd milieu die in 1948 vol overtuiging naar Indonesië ging om daar deel te nemen aan de Nederlandse militaire acties tegen de Indonesische onafhankelijkheidsbeweging.

Gerrit Valk,

Vechten voor vijand en vaderland : SS'ers in Nederlands-Indië en Korea
Amsterdam : Boom, 2017.
ISBN: 978-90-8953-571-9.
Na de Tweede Wereldoorlog vonden voormalige SS'ers snel werk bij westerse regeringen. Ook Nederland maakte gebruik van hun diensten, onder meer bij de politionele acties. De auteur onderzoekt wat de motieven waren van deze voormalige Duitse oorlogsvrijwilligers, of hun militaire ervaring meerwaarde had en hoe men aankeek tegen hun oorlogsverleden.

Ewald Vanvugt,

Roofstaat : wat iedere Nederlander moet weten
Amsterdam : Nijgh & Van Ditmar, 2016. Herziene editie van Zwartboek van Nederland overzee (2002).
ISBN: 978-90-388-0127-8.
Beschrijving van wandaden die Nederlanders gedurende vier eeuwen hebben gepleegd, zoals de massale mensenhandel in de Oost en de West en de massaexecuties in Indonesië.

Annegriet Wietsma en Stef Scagliola,

Liefde in tijden van oorlog : onze jongens en hun verzwegen kinderen in de Oost
Amsterdam : Boom, 2013.
ISBN: 978-94-610-5520-0.
Aan de hand van uitvoerig historisch onderzoek en gesprekken met betrokkenen beschrijven de auteurs een aspect van de Nederlandse koloniale geschiedenis waarover alle partijen zwegen: verboden liefdes van de militairen, ongewenste zwangerschappen en de lange zoektochten van deze verzwegen kinderen naar hun onbekende Nederlandse vaders.

Louis Zweers,

Agressi II : Operatie Kraai : de vergeten beelden van de tweede politionele actie
Den Haag : SDU Uitgeverij, 1995.
ISBN: 90-12-08277-3.
Selectie uit circa 6000 herontdekte foto's die een beeld geven van de door de Indonesiërs Agressi II genoemde actie op Java en Sumatra die duurde van 19 december 1948 tot 5 januari 1949.

Louis Zweers,

De gecensureerde oorlog : militairen versus media in Nederlands-Indië 1945-1949
Zutphen : Walburg Pers, 2013.
ISBN: 978-90-5730-939-7.
Historische studie over het persbeleid van de Nederlandse overheid en het leger tijdens de dekolonisatiestrijd van Indonesië, dat werd gekenmerkt door toenemende censuur en manipulatie van feiten en foto's.

Louis Zweers,

Strijd om Deli : de verboden foto's van de eerste politionele actie op Sumatra
Zutphen : Walburg Pers, 1997.
ISBN: 90-6011-992-4.
Zestig niet eerder vrijgegeven foto's die een indringend en gruwelijk beeld geven van de gevechten op Sumatra in 1947.

Joop van den Berg,

Regen over de Digoel : Indische en Nieuw-Guinese verhalen
Schoorl : Conserve, 2004.
ISBN: 90-5429-185-0.
Vijf autobiografische verhalen, waarvan er twee gaan over de jeugd en kamptijd op Java tussen 1942 en 1945 en drie over het werk als ambtenaar op Nieuw-Guinea, in het besef van een spoedig definitief Nederlands vertrek.

Alfred Birney,

De tolk van Java
[Amsterdam] : De Geus, 2016.
ISBN: 978-90-445-3850-2.
Voor een Helmondse schoenmakersdochter, een Indische voormalige oorlogstolk en hun zoon – de verteller – bestaat alleen een belast verleden: de jeugd van de moeder tijdens de Tweede Wereldoorlog in Brabant; de jeugd van de vader, die na de oorlog van Oost-Java naar Nederland vlucht; en de jeugd van de verteller die, geterroriseerd door zijn paranoïde vader, zijn tienerjaren op een internaat doorbrengt.

Graa Boomsma,

De laatste tyfoon
Amsterdam : Van Gennep, 2012. 3e dr. 1e dr.: 1992.
ISBN: 978-94-616-4134-2.
Een man gaat in Indonesië op zoek naar sporen van het verblijf van zijn vader als militair ten tijde van de onafhankelijkheidsstrijd.

Anne-Gine Goemans,

Honolulu King
Amsterdam : Ambo/Anthos, 2016. 10e druk. 1ste druk: 2015.
ISBN: 978-90-263-3720-8.
Een 80-jarige Indische Nederlander in Haarlem, die veel heeft meegemaakt tijdens de Japanse bezetting van Indonesië̈ en de jaren daarna, schokt de leden van zijn vrijmetselaarsloge, zijn vrienden en familie met een verhaal over moorden die hij destijds uit wraak heeft gepleegd.

Hella S. Haasse,

Oeroeg
Amsterdam : Querido, 2011. 51e dr. 1ste dr.: 1948.
ISBN: 978-90-214-4028-6.
De grote en natuurlijke vriendschap tussen een Europese en een Indonesische jongeman, samen opgegroeid op een theeplantage, kan tijdens de onafhankelijkheidsoorlog geen stand houden.

Els Launspach,

Jonker
Haarlem : In de Knipscheer, 2015.
ISBN: 978-90-6265-876-3.
Als de succesvolle architect Jonker Duivendal na de crematie van zijn vader op onderzoek uitgaat naar diens verleden, komt hij erachter dat een conflict in de familie het gevolg is van de politionele acties in Indonesië en dat dit ook met hemzelf te maken heeft.

Femke Roobol,

Tropenjaren
Amsterdam : Luitingh-Sijthoff, 2015.
ISBN: 978-90-245-6551-1.
Als haar vader na een ongeval in coma ligt, komt een balletdanseres erachter dat hij als dienstplichtige betrokken was geweest bij de politionele acties. Als ze een notitieboekje krijgt uit zijn Indische tijd, gaat er een verborgen wereld open.

Tomas Ross,

De onderkoning van Indië
Amsterdam : Cargo, 2017.
ISBN: 978-90-234-2665-3.
Voorjaar 1947 worden in Nederland en Batavia in het diepste geheim plannen ontwikkeld om Nederlands-Indië te behouden. Vanuit Batavia arriveert in Amsterdam de Nederlandse communist Henry Weber met een fortuin aan gestolen juwelen. Zijn missie: de plannen van het kabinet achterhalen en doorspelen aan Indonesische vrijheidsstrijders.

F. Springer,

Zaken overzee
Amsterdam : Singel Pockets, 2000. 7e dr. 1ste dr.: 1977.
ISBN: 90-413-0027-9.
Vier autobiografisch getinte verhalen, waarvan het eerste, ‘De verovering van Bandung’, vanuit het perspectief van een jongen van een jaar of twaalf een beschrijving geeft van de repatriëring uit Indonesië in 1946 en de soevereiniteitsoverdracht in 1949.

Pramoedya Ananta Toer,

Guerrillafamilie
Breda : De Geus, 1995. Vertaling van Keluarga gerilya (1950). Vertaling: Cara Ella Bouwman.
ISBN: 90-5226-331-0.
De leden van een arm vaderloos gezin in Jakarta raken verdeeld door de Indonesische strijd tegen de Nederlandse kolonisator.

Pramoedya Ananta Toer,

In de fuik
Breda : De Geus, 1994. Vertaling van Mereka jang dilumpuhkan (1951). Vertaling: Alfred van der Helm en Angela Rookmaaker.
ISBN: 90-5226-177-6.
Vanwege zijn inzet voor het onafhankelijke Indonesië wordt de auteur vanaf juli 1946 door de Nederlanders zonder enige vorm van proces een paar jaar opgesloten in een gevangenis op een eilandje in de baai van Jakarta.

Jacob Vis,

Merdeka! : roman over de Indonesische vrijheidsstrijd
Schoorl : Conserve, 2016.
ISBN: 978-90-5429-428-3.
Nadat Soekarno in 1945 de Republiek Indonesië heeft uitgeroepen, keert Jan Bax als dienstplichtig huzaar terug naar zijn geboorteland Java. Hij sluit zich aan bij het elitekorps van kapitein Raymond Westerling die carte blanche krijgt om op Zuid-Celebes de opstand neer te slaan en daar ook ongeremd gebruik van maakt.

Koos van Zomeren,

Het verhaal
Amsterdam : De Arbeiderspers, 1986.
ISBN: 90-295-5999-3.
De zelfmoord van een oom zet een journalist op het spoor van een politionele actie in Indië.

Peter van Dongen,

Rampokan : Java Celebes
Amsterdam : Oog & Blik, 2013. Herdruk. 1ste druk: 1996.
ISBN: 978-90-5492-382-4.
Twee Nederlandse vrijwilligers keren in 1946 terug naar Nederlands-Indië, waar ze zijn opgegroeid, om er de orde te herstellen. De een wordt gedreven door zijn verlangen naar het verloren paradijs, de ander kiest partij voor de communisten en de nationalisten.

Graa Boomsma,

De witte berg : toneelstuk
Amsterdam : Prometheus, 1995.
ISBN: 90-5333-472-6.
Toneeltekst over de confrontatie van Poncke Princen, die ten tijde van de dekolonisatie overliep naar het Indonesische leger, met de KNIL-officier die hem moest opsporen.

Hans van den Berg en Jan Sluiter,

Beeld van Nederland : oorlog en vrede : 1940-1945 / Het verlies van Nederlands Indië en Nieuw Guinea / De Koreaanse oorlog / De val van Srebrenica / Irak, Uruzgan en eerdere missies
Naarden : Strengholt Multimedia, 2009. (5 dvd’s, ca. 540 min.)
Box met vijf dvd's over de oorlogen en vredesmissies vanaf 1940 waarbij Nederland was betrokken, waaronder de Tweede Wereldoorlog, de politionele acties en de val van Srebrenica.

Marion Bloem (regie),

Het land van mijn ouders / Wij komen als vrienden
[S.l.] : Cine-View publishing, 2006. 2 dvd's (96, 100 min.)
Twee documentaires van Marion Bloem, de eerste over haar roots, de tweede met interviews met vijf Nederlandse mannen, onder wie Poncke Princen, die tijdens de Indonesische vrijheidstrijd om uiteenlopende motieven overliepen naar de Indonesische kant.

Einde van Indië : oorlog in Indonesië
Hilversum : Tijdsbeeld Media, 2011. 3 dvd's (3,5 u.)
3 DVD-box met de videoversie van televisieprogramma's uit de serie Andere tijden. Bevat: Door soldaten ogen : Nederlandse militairen in Indië, Indië-weigeraars, Een Indische familie, De excessennota, Linggadjati, Linggadjati in de branding, Soldaat overzee en Het akkoord van Linggadjati.

Peter Gerritse (script en regie),

Onze jongens overzee : het einde van een wereldrijk
Stad aan het Haringvliet [etc.] : Delta Video Produkties [etc.], 2006. 2 dvd's (ca. 170 min.)
Tweedelige documentaire over de laatste grote actie in het Nederlandse wereldrijk waarbij tussen 1945 en 1951 170.000 militairen naar Nederlands-Indië werden gestuurd, wat leidde tot een militaire overwinning maar een politieke nederlaag.

Hans Heijnen (regie),

Van trekbom tot bermbom : Nederlandse militairen in het buitenland
[Hilversum] : Tijdsbeeld Media, 2012. 3 dvd’s (ca. 3 uur). 1 tekst (4 pagina’s).
Archiefbeelden van missies van Nederlandse militairen in onder meer Indonesië, Korea, Libanon, voormalig Joegoslavië en Afghanistan, aangevuld met de documentaire In vredesnaam, met de ervaringen van vijf veteranen.

Peter Hogendijk (regie),

Soerabaja Surabaya : een film over een tropische revolutie in het najaar van 1945
[Amsterdam] : Interakt, 2007. 1 dvd (ca. 55 min.)
Documentaire over de veldslag in de Oost-Javaanse stad Surabaya tijdens de Indonesische vrijheidsstrijd in 1945, waarbij in drie weken honderden Nederlanders en zo'n 12.000 Indonesiërs omkwamen.

Hans Hylkema (regie),

Oeroeg
Woerden : Paramount Home Entertainment, 2005. 1 dvd (113 min.)
Videoversie van de film uit 1993 naar de novelle van Hella S. Haasse over twee van jongs af aan gezworen vrienden die tijdens de vrijheidsstrijd in Indonesië tegenover elkaar komen te staan.

René Kok (samenstelling en redactie),

Strijd om Indië : het Nederlands-Indonesische conflict 1945-1949
Zwolle [etc.] : Waanders, 2009. 2 dvd’s (258 min.)
Twee dvd’s met een verzameling originele opnamen in zwart-wit uit de jaren 1945-1950 over het gewapend conflict tussen Nederland en Indonesië.