Mijn Bibliotheek  

Laden...

Canon van de Nederlandse geschiedenis

47. Srebrenica


Vanaf het eerste uur heeft het Nederlandse leger deelgenomen aan vredesoperaties waarbij militairen namens de Verenigde Naties moeten toezien op de naleving van vredesakkoorden. De eerste was in 1948 in Israël. Een terugkerend probleem bij deze operaties is de zogenaamde geweldsinstructie. Wat mag het leger wel en wat niet doen in zo'n gevaarlijk gebied? Over het sturen van de Nederlandse militairen heeft de Tweede Kamer het laatste woord. Zij moet instemmen met de afspraken die de regering heeft gemaakt met de VN over de mate van bewapening en het soort geweld dat het leger mag gebruiken. De uiteindelijke afweging van de taken van de troepen en de gevaren die ze daarbij lopen, vindt dus plaats in de Tweede Kamer. Hoe het belangrijk het is dat zij daarover goed wordt geïnformeerd, bleek bij het drama dat zich in juli 1995 heeft voltrokken in Srebrenica.

Op 6 juli 1995 trokken de troepen van de Bosnisch-Servische generaal Mladic op naar deze door Dutchbat-III beveiligde enclave in het voormalige Joegoslavië. Zes dagen later liepen de aanvallers zonder veel tegenstand de ‘safe area’ voor moslims onder de voet. In een poging te ontsnappen hadden de meeste moslimmannen de enclave eerder verlaten. Velen waren echter buiten Srebrenica in handen van de Serviërs gevallen. Die voerden de resterende moslims in bussen af nadat ze eerst met de hulp van de Nederlandse militairen de mannen van de vrouwen en kinderen hadden gescheiden. Ze werden samengevoegd met de eerder gevangen vluchtelingen en even later werden de meeste mannen (ten minste zevenduizend) geëxecuteerd. De Nederlandse soldaten, van wie sommigen vermoedden wat er te gebeuren stond, maar die geen getuige waren van de moorden zelf, kregen een vrijgeleide naar Zagreb, waar ze door premier Kok en prins Willem-Alexander werden verwelkomd.

Toen in Nederland was doorgedrongen welke ramp zich ‘onder de ogen van Dutchbat’ had voltrokken, rees de vraag of de Nederlandse soldaten de enclave niet hadden moeten beschermen tegen de Serviërs en zo misschien deze genocide hadden moeten voorkomen. Aanvankelijk werden vooral de militairen er op aangekeken, maar al snel bleek dat de verantwoordelijkheid niet bij hen kon worden gelegd. Hun mandaat verbood hen mee te doen in de oorlog. In september 1996 kreeg het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) van de regering de opdracht onderzoek te doen naar de precieze toedracht. Toen het NIOD-rapport in 2002 verscheen, nam premier Kok die zelf onvoldoende zijn regiefunctie zou hebben vervuld, de politieke verantwoordelijkheid voor de ramp in Srebrenica, en trad af.

Srebrenica heeft tot op de dag van vandaag diepe sporen nagelaten in Nederland. Het drama heeft geleid tot grotere huiver en meer voorzichtigheid bij het uitzenden van troepen. Het heeft evenwel niet tot gevolg gehad dat Nederland zich afzijdig houdt en internationale verzoeken om militaire steun afwijst. Nederland wil immers een rol blijven spelen in de internationale (vredes)politiek.

J.C.H. Blom e.a.,

Srebrenica, een ‘veilig’ gebied : reconstructie, achtergronden, gevolgen en analyses van de val van een Safe Area
Amsterdam : Boom, 2002.
ISBN: 90-5352-716-8.
Het volledige hoofdrapport van het onderzoek door het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie inzake Srebrenica, waarin onder meer ook de voorgeschiedenis en de nasleep en de rol van de media aan bod komen.

J.C.H. Blom e.a.,

Srebrenica, een ‘veilig’ gebied : reconstructie, achtergronden, gevolgen en analyses van de val van een Safe Area
Amsterdam : Boom, 2002.
ISBN: 90-5352-745-1.
Set met het hoofdrapport van het onderzoek door het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie inzake Srebrenica, de vier ook afzonderlijk uitgebrachte deelstudies en de CD-ROM.

Raymond van den Boogaard,

Zilverstad : de Haagse verduistering van het drama Srebrenica
Amsterdam [etc.] : Prometheus [etc.], 2005.
ISBN: 90-446-0600-X.
Analyse van wat er in de periode 1995-2003 in Nederland is gedacht en geschreven over het drama Srebrenica (Zilverstad is de letterlijke vertaling van Srebrenica), een verhaal van uitvluchten, verraad, politiek falen, ontkenningen en schuld afschuiven.

Peter Bootsma,

Srebrenica : het officiële NIOD-rapport samengevat
Amsterdam : Boom, 2002. Voorwoord: J.C.H. Blom.
ISBN: 90-5352-844-X.
Samenvatting in iets meer dan 400 pagina’s van het officiële rapport door het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie dat totaal meer dan 6.000 pagina’s omvat.

Charlef Brantz,

De Srebrenica-dagboeken : ooggetuigenverslag van een hoofdrolspeler
Uithoorn : Karakter Uitgevers, 2015.
ISBN: 978-90-452-0517-5.
Kolonel b.d. Charlef Brantz, tijdens de val van Srebrenica VN-commandant van de sector Noord-Oost, tekende een onthullend ooggetuigenverslag op van deze zwarte bladzijde in de Nederlandse geschiedenis.

Jan Willem Brouwer, Peter van der Heiden en Jan Ramakers (redactie),

Politiek als passie : twaalf opmerkelijke naoorlogse Kamerdebatten
Amsterdam : Boom, 2007.
ISBN: 978-90-8506-521-0.
Ter gelegenheid van het afscheid van E.M. d'Hondt als bestuursvoorzitter van de Stichting Parlementaire Geschiedenis schreven twaalf onderzoekers van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis ieder over een opmerkelijk naoorlogs Kamerdebat, waaronder dat over Srebrenica en de val van het kabinet Kok II in 2002.

Arthur ten Cate,

Sterven voor Bosnië? : een historische analyse van het interventiedebat in Nederland, 1992-1995
Amsterdam : Boom, 2007.
ISBN: 978-90-8506-357-5.
Grondige analyse van het debat over de interventie in de oorlog in het voormalig Joegoslavië, met de beweegredenen pro en contra, mede in het licht van de internnationale verhoudingen.

Bob Coppes,

Voorbij de Gele Brug : de blauwhelm en het meisje uit Srebrenica
Amsterdam : De Arbeiderspers, 1997.
ISBN: 90-295-1198-2.
Ervaringen van een Dutchbatter en van een moslimmeisje voor, tijdens en na de oorlog in Srebrenica.

H.A. Couzy,

Mijn jaren als bevelhebber
Amsterdam : L.J. Veen, 1996.
ISBN: 90-254-0839-7.
Gedenkschriften van de Nederlandse generaal over de jaren 1992-1996, toen hij bevelhebber van de landmacht was en Nederlandse eenheden onder meer actief waren in voormalig Joegoslavië.

Wim Dijkema (redactie),

Dutchbat in vredesnaam : januari 1995 - juli 1995r
Rijswijk : Début, 1996.
ISBN: 90-802348-3-4.
Gedenkboek aan de periode waarin het circa 780 mannen en vrouwen tellende Dutchbat III gestationeerd was in het voormalige Joegoslavië, eindigend met de val van Srebrenica. Het boek is min of meer een vervolg op Dutchbat on tour : UNPROFOR : juli ‘94-januari ‘95, samengesteld door M.T.J. Jansen, A.J. Stinis en H.M. Smits (Début, 1995).

Wim van den Doel (redactie),

Nederland in de twintigste eeuw
Amsterdam : Bert Bakker, 2005.
ISBN: 90-351-2856-7.
Dit vierde en laatste deel van Plaatsen van herinnering bevat van Peter Bootsma de bijdrage ‘Srebrenica : Dutchbat III en de moord op 7000 moslims’.

Ger Duijzings,

Geschiedenis en herinnering in Oost-Bosnië : de achtergronden van de val van Srebrenica
Amsterdam : Boom, 2002.
ISBN: 90-5352-744-3.
Een van de vier deelrapporten die behoort bij het wetenschappelijke rapport van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie over de val van Srebrenica. Onderzoek naar de historische oorzaken van het etnische conflict in het voormalige Joegoslavië in de jaren negentig, met name in Bosnië.

Mient Jan Faber,

Srebrenica : de genocide die niet werd voorkomen
Baarn [etc.] : Ten Have [etc.], 2002.
ISBN: 90-259-5314-X.
Analyse van de rol van Dutchbat, van het Bosnisch-Servische leger en het Bosnische leger, waarbij op grond van interviews en geheime kabinetsnotulen de conclusie luidt dat het Nederlandse kabinet wist dat de mannelijke bevolking van Srebrenica gevaar liep.

Wichert ten Have e.a.,

De val van Srebrenica : luchtsteun en voorkennis in nieuw perspectief
Amsterdam : Boom, 2016.
ISBN: 978-90-244-0753-8.
NIOD-onderzoek naar de besluitvorming ten aanzien van luchtsteun aan Dutchbat III en de voorkennis van westerse inlichtingendiensten over de Bosnisch-Servische aanval op Srebrenica in 1995.

Claudia Heinermann (foto’s) en Sonya Winterberg (tekst),

Enduring Srebrenica.
Zwolle : EposHouse, 2012.
ISBN: 978-90-814089-0-5.
Sinds 2009 reisde fotografe Claudia Heinermann een aantal keren naar Bosnië om er de sporen vast te leggen die het drama van Srebrenica bij alle betrokkenen heeft nagelaten.

Maarten C. Hoff,

Het misplaatste Oranje Boven-gevoel : het falen van het politiek-militaire systeem in Nederland en Nederlands-Indië: 1825-1995
Amsterdam [etc.] : Addison Wesley Longman, 1998.
ISBN: 90-6789-751-5.
Beschrijving en analyse van acht militaire operaties in Nederland en Nederlands-Indië, van de Java-oorlog 1825-1830 tot Srebrenica 1995. De beoordeling van het Nederlandse politiek-militaire systeem valt in alle gevallen zeer negatief uit.

Jan Willem Honig en Norbert Both,

Srebrenica : reconstructie van een oorlogsmisdaad
Utrecht : Het Spectrum, 1996.
ISBN: 90-274-5598-8.
Studie naar de val van Srebrenica, waarbij de conclusie is dat de Nederlandse regering minder te verwijten valt dan de internationale gemeenschap (Verenigde Naties), die vanaf het begin niet in het idee van ‘veilige gebieden’ had geloofd en niet bereid was indien nodig geweld te gebruiken.

Hatidža Hren,

Srebrenica : het verhaal van de overlevenden
Amsterdam : Van Gennep, 1999. Vertaling uit het Servokroatisch door Reina Dokter.
ISBN: 90-5515-224-2.
Getuigenissen van negentig mannen en vrouwen die de val van Srebrenica overleefden en getuige waren van moorden, misdaden en martelingen.

Erik Jellema,

First-in : de ervaringen van de commandant Bravo-compagnie Dutchbat-1 in Srebrenica
Den Haag : Sdu Uitgevers, 1996.
ISBN: 90-12-08352-4.
De commandant van een infanteriecompagnie ten tijde van de ontplooiing van ‘Dutchbat 1’ brengt nauwgezet verslag uit van de voorbereiding van de missie, de verkenningen in het operatiegebied en de voorvallen tijdens de periode van uitzending.

Thom Karremans,

Srebrenica who cares? : een puzzel van de werkelijkheid
Nieuwegein : Arko, 1998.
ISBN: 90-72047-54-0.
De Nederlandse commandant in Srebrenica gaat in op de voorgeschiedenis van Dutchbat en stelt dat het door toedoen van Den Haag en de internationale gemeenschap niet goed kon functioneren.

Christ Klep,

Somalië, Rwanda, Srebrenica : de nasleep van drie ontspoorde vredesmissies
Amsterdam : Boom, 2008.
ISBN: 978-90-8506-668-2.
Studie over de processen van politieke en militaire verantwoording in diverse westerse landen na de mislukte vredesmissies in Somalië, Rwanda en Srebrenica, en de rol van de publieke opinie en onderzoekscommissies daarbij.

Christ Klep en Richard van Gils,

Van Korea tot Kosovo : de Nederlandse militaire deelname aan vredesoperaties sinds 1945
Den Haag : SDU Uitgeverij, 2001.
ISBN: 90-12-09000-8.
Overzicht van de vijftig vredesoperaties na de Tweede Wereldoorlog waarbij Nederlandse militairen werden ingezet.

Els Kloek (redactie),

Verzameld verleden : veertig gedenkwaardige momenten en figuren uit de vaderlandse geschiedenis
Hilversum : Verloren, 2004. Verloren verleden ; 24.
ISBN: 90-6550-465-6.
Laatste deel in de reeks Verloren verleden waarin hoofdredacteur Els Kloek veertig dramatische gebeurtenissen en memorabele figuren uit het rijke verleden van Nederland heeft verzameld. Van Bob de Graaf is de bijdrage ‘De val van Srebrenica (1995)’ opgenomen.

Bert Kreemers,

De achterkant van de maan : Haagse schaduwen over Srebrenica
Amsterdam : Prometheus, 2002.
ISBN: 90-446-0207-1.
Minutieus verslag van de besluitvorming door de Nederlandse regering en defensiestaf aangaande Dutchbat, het legeronderdeel dat Srebrenica moest beschermen.

Oscar van der Kroon,

Ziek van Defensie : hoe een ministerie zijn militairen in de steek laat
Amsterdam [etc.] : L.J. Veen, 1998.
ISBN: 90-204-5975-9.
Overzicht van de problemen bij de medische en psychische opvang en nazorg door het Ministerie van Defensie van militairen die hebben deelgenomen aan VN-vredesmissies in onder meer Oeganda, Zaïre en Joegoslavië.

Bob van Laerhoven,

Srebrenica : getuigen van een massamoord
Antwerpen [etc.] : Icarus [etc.], 1996.
ISBN: 90-410-9016-9.
In opdracht van Artsen Zonder Grenzen geschreven relaas van de Bosnische Oorlog en in het bijzonder van de gebeurtenissen rond Srebrenica en de rol van Dutchbat.

Selma Leydesdorff,

De leegte achter ons laten : een geschiedenis van de vrouwen van Srebrenica
Amsterdam : Bert Bakker, 2008.
ISBN: 978-90-351-3257-3.
Interviews met ruim vijftig vrouwen en een paar mannen die de genocide in Srebrenica hebben overleefd, met als uitgangspunt het gewone leven van voor de oorlog.

Alok van Loon,

Vrouwen van Srebrenica
Amsterdam : Contact, 2005. Voorwoord door Carla del Ponte.
ISBN: 90-254-2574-7.
Deze persoonlijke verhalen van vrouwen die in Srebrenica mannelijke familieleden verloren, geven een indringend beeld van de ellendige omstandigheden waarin ze terecht kwamen.

W.H. Lutgert en R. de Winter,

Check the horizon : de Koninklijke Luchtmacht en het conflict in voormalig Joegoslavië 1991-1995
Den Haag : SDU Uitgeverij, 2001.
ISBN: 90-12-08769-4.
Historisch-wetenschappelijke studie naar de rol van de Koninklijke Luchtmacht in het conflict in Joegoslavië in de jaren 1991-1995, met als dieptepunt de val van de enclave Srebrenica.

George Mustert,

Aanklacht massamoord : Radovan Karadzic : opkomst en ondergang van de man die jarenlang aan arrestatie wist te ontkomen
Naarden : Actmedia, 2008.
ISBN: 978-90-79894-01-7.
Biografie van de Bosnisch-Servische politicus, die zich voor het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag dient te verantwoorden op beschuldiging van ernstige oorlogsmisdaden, begaan tijdens de Balkanoorlog, met als dieptepunt de genocide in Srebrenica.

Bruno Naarden,

Beeld en Balkan : waarneming en werkelijkheid van Zuidoost-Europa
Amsterdam : Boom, 2002.
ISBN: 90-5352-743-5.
Een van de vier deelrapporten die behoort bij het wetenschappelijke rapport van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie over de val van Srebrenica. Onderzoek naar de uiteenlopende meningen in de westerse wereld, met name in Nederland, over de gewapende conflicten op de Balkan in verleden en heden.

Kees Opmeer,

Man met een missie : hoe Srebrenica het leven van schooldirecteur Philip Messak veranderde
Meppel : ga Creatief Meppel, 2015.
ISBN: 978-94-915241-5-8.
Geschiedenis van een Nederlandse leerkracht die tijdens de val van Srebrenica peletonscommandant was en nu bij zijn werk als directeur van een VMBO-school zijn ervaringen van toen gebruikt.

Parlementaire Enquêtecommissie Srebrenica,

Missie zonder vrede
's-Gravenhage : Sdu Uitgevers [etc.], 2003. 3 delen.
ISBN: 90-12-09794-0.
Verslag van het onderzoek van de Enquêtecommissie Srebrenica naar het optreden van de Tweede Kamer, de Nederlandse regering en de ambtelijk/militair verantwoordelijken rondom de val van de moslimenclave in Srebrenica. Bestaat uit: eindrapport, bijlage en appendices, verhoren.

Hendrina Praamsma, Jet Peekel en Toni Boumans,

Herinneringen aan Srebrenica : 171 soldatengesprekken
Amsterdam : Bert Bakker, 2005.
ISBN: 90-351-2863-X.
171 voormalige Dutchbatsoldaten, van wie er zestien een Post Traumatische Stress Syndroom hebben, vertellen over hun ervaringen bij de val van Srebrenica.

Eelco Runia,

Het Srebrenicasyndroom : hoe een historisch trauma nagespeeld in plaats van opgehelderd werd
Amsterdam : AUP, 2015.
ISBN: 978-90-896486-9-3.
Kritische analyse van het onderzoeksrapport van het NIOD over de genocide in Srebrenica waarbij de auteur betoogt dat op het oog competente historici in de ban kunnen raken van hun onderzoeksobject en zich er volledig mee gaan identificeren.

D.C.L. Schoonoord,

Dutchbat III en de bevolking : medische aangelegenheden. Bevoorrading door de lucht
Amsterdam : Boom, 2002.
ISBN: 90-5352-790-7.
Een van de vier deelrapporten die behoort bij het wetenschappelijke rapport van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie over de val van Srebrenica. Onderzoek naar de bevoorrading van de Nederlandse blauwhelmen in Bosnië en de humanitaire hulp die aan de bevolking werd geboden.

Peter Siebelt,

Mabel
Soesterberg : Aspekt, 2004.
ISBN: 90-5911-329-2.
Aan de hand van getuigenissen schetst de auteur een beeld van Mabel Wisse Smit, waarbij vooral wordt stilgestaan bij wat er is misgegaan in Srebrenica in 1995.

Arco Solkesz,

Hier Romeo, we gaan rijden! : een reisverslag van de laatste konvooien naar Srebrenica
Rijswijk : Début, 1998.
ISBN: 90-802348-8-5.
Een officier die verantwoordelijk was voor de bevoorradingskonvooien naar de Nederlandse eenheden in de ingesloten enclaves, belicht de operationeel-logistieke consequenties van colonneverplaatsingen door Kroatië, Servië en Bosnië-Herzegovina.

Menno Steketee (samenstelling),

Was het anders gelopen... : speculatieve Nederlandse geschiedenis
Amsterdam : Nieuw Amsterdam, 2006.
ISBN: 90-468-0058-X.
Speculaties van een aantal Nederlandse journalisten en historici over wat er zou zijn gebeurd als bepaalde gebeurtenissen in de Nederlandse geschiedenis, waaronder de val van Srebrenica, anders zouden zijn verlopen.

Emir Suljagić,

Briefkaarten uit het graf
Amsterdam : De Arbeiderspers, 2006. Vertaald uit het Bosnisch door Guido Snel.
ISBN: 90-295-6403-2.
Verslag van een Bosnische journalist die als tolk voor de Verenigde Naties ooggetuige was van de massamoord in Srebrenica. Zijn gruwelijke herinneringen zijn een aanklacht tegen de internationale gemeenschap die bij het drama slechts toekeek en niet ingreep.

Jennie Vanlerberghe,

Kroniek van onmacht : Sarajevo, Srebrenica... tien jaar later
Roeselare : Globe, 2005.
ISBN: 90-5466-757-5.
Verhalen van vrouwen over hun ervaringen in de oorlog in Kroatië, Kosovo, Vukovar en het meest schrijnend in Bosnië-Herzegovina, met als dieptepunt de val van en volkerenmoord in Srebrenica en de betrokkenheid van de Nederlandse VN-vredesmacht daarbij.

Herman Veenhof,

Srebrenica : oorlogsdagboek van Piet Hein Both
Barneveld : De Vuurbaak, 1995.
ISBN: 90-5560-067-9.
In dagboekaantekeningen tijdens zijn missie in Srebrenica, van januari tot juli 1995, schetst een adjudant van Dutchbat de geïsoleerde positie van een eenheid zonder bevoegdheden en middelen om zichzelf en anderen te verdedigen.

Joris Voorhoeve,

Veilige gebieden : falen en slagen bij de bescherming van burgers in oorlogstijd
Atlas : Contact, 2015.
ISBN: 978-90-450-2961-0.
Visie van de oud-minister van Defensie op de moord op duizenden moslims uit Srebrenica, waarbij hij de pijnlijkste vragen, ook voor hemzelf, niet uit de weg gaat. Hij voert nieuw feitenmateriaal aan, kijkt vooruit en stelt tevens de vraag of de lessen die we uit dit falen moeten trekken, goed worden toegepast.

Bert Vuijsje,

Avonturen in besturen
Amsterdam : De Bezige Bij, 2006.
ISBN: 90-234-1953-7.
Bundeling van interviews met bekende Nederlandse politici, in de meeste gevallen over een crisis in hun loopbaan, zoals de val van Srebrenica dat was voor Hans van Mierlo.

Jan Weerdenburg (redactie),

Lessen uit Srebrenica : Nederland en internationale vredesmissies
Utrecht : Prestige, 1998.
ISBN: 90-6481-611-5.
Welke lessen kunnen worden geleerd van het drama Srebrenica en van andere vredesmissies? Dat is het onderwerp van de lezingen die werden gehouden tijdens Universitaire Vredesdagen aan de Universiteit van Utrecht in het najaar van 1997.

Frank Westerman,

De slag om Srebrenica : de aanloop, de val, de naschok.
Amsterdam : De Bezige Bij, 2015.
ISBN: 978-90-234-9221-4.
Twintig jaar na de val van Srebrenica keert de auteur terug naar de voormalige enclave waarin hij destijds tweemaal wist door te dringen. In dit boek brengt hij zijn meest onthullende Balkan-werk bijeen, aangevuld met een actueel slotdeel, ‘De naschok’: een reisverslag over de kras op de volksziel die Srebrenica vandaag de dag nog altijd is.

Frank Westerman en Bart Rijs,

Srebrenica, het zwartste scenario
Amsterdam : Contact, 1997.
ISBN: 90-254-2201-2.
Op basis van nauwgezet onderzoek berustend verslag van het ontstaan en de ondergang van de moslimenclave, van de dubieuze bescherming daarvan door de VN en van het onbegrip van de Nederlandse VN-miltairen.

Cees Wiebes,

Intelligence en de oorlog in Bosnië, 1992-1995 : de rol van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten
Amsterdam : Boom, 2002.
ISBN: 90-5352-742-7.
Een van de vier deelrapporten die behoort bij het wetenschappelijke rapport van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie over de val van Srebrenica. Op basis van gesprekken met medewerkers van inlichtingendiensten en van grondig archiefonderzoek wordt in kaart gebracht wat het werkelijke niveau van kennis van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten van de verschillende partijen en van de Verenigde Naties is geweest.

Jehanne van Woerkom,

God huilt : document Srebrenica
Bussum : Woerkom, 2005.
ISBN: 90-809573-1-3.
Verhalen van vluchtelingen uit Srebrenica en van nabestaanden van de slachtoffers, die tevens een aanklacht zijn tegen de onverschilligheid waarmee zij in Nederland worden bejegend.

René W.F. van der Wolf,

Vóór Joego was ik al grijs
Nijmegen : Wolf Legal Productions, 2000.
ISBN: 90-5850-003-9.
Persoonlijk verslag van een Nederlandse militair die als bedrijfsmaatschappelijk werker heeft deelgenomen aan Nederlandse vredesmissies in Libanon (1983) en Bosnië (1994-1995).

Werner W. van den Berg,

De fuik Srebrenica
Roermond : De Vleermuis, 2003.
ISBN: 90-5757-037-8.
Roman van een oud commando-officier waarin een ontluisterend beeld wordt gegeven van de situatie in een bataljon, dat door de Nederlandse politiek op een ‘mission impossible’ is gestuurd.

Dan Fesperman,

Het tribunaal
Bussum : Van Holkema & Warendorf, 2004. Vertaling van The Small Boat of Great Sorrows (2003). Vertaling: Theo Horsten.
ISBN: 90-269-8280-1.
Een ex-politieman, uit belegerd Sarajevo ontsnapt naar Duitsland, keert terug naar ex-Joegoslavië om speurders van het Haags oorlogstribunaal te helpen bij hun jacht op het brein achter het bloedbad in Srebrenica.

Heere Heeresma jr.,

De held van Srebrenica
Soesterberg : Aspekt, 2005.
ISBN: 90-5911-262-8.
Een Nederlandse Srebrenica-veteraan die rondloopt met een geheim waarvan de oorsprong is te vinden in de strijd om de enclave, wordt ingeschakeld om de dochter van een rijke Nederlander die door moslimterroristen is ontvoerd, te bevrijden.

Arnold Jansen op de Haar,

De koning van Tuzla
Amsterdam : De Arbeiderspers.
ISBN: 90-295-2285-2.
Mistroostig relaas over de geestelijke vereenzaming van een Nederlandse officier tijdens diens uitzending als compagniescommandant met Dutchbat 1994/1.
Eelco Runia, Inkomend vuur
Amsterdam : Augustus, 2003.
ISBN: 90-457-0211-8.
Een kapitein-arts b.d. die getuige was van de val van Srebrenica, probeert na terugkeer vergeefs het gewone leven weer op te pakken.

Fortinbras Vonk,

Blokkade
Utrecht : Signature, 2003.
ISBN: 90-5672-067-8.
Als een ex-Bosniëmilitair getuige is van zinloos geweld, maakt dat vergeten gewaande herinneringen aan Srebrenica los.

Arnold Jansen op de Haar,

Soldatenlaarzen
Amsterdam : Meulenhoff, 2002.
ISBN: 90-290-7145-1.
Veertien overwegend autobiografische gedichten, onder meer over Srebrenica, van een auteur die als beroepsofficier betrokken was bij de oorlog in voormalig Joegoslavië.

Guus Vleugel en Ton Vorstenbosch,

Srebrenica! : satirisch drama
Amsterdam : Lubberhuizen, 1996.
ISBN: 90-73978-58-0.
Satirisch toneelstuk over de rol van Dutchbat bij de val van de VN-enclave in een tijd van toenemend individualisme, racisme en sociale onverschilligheid.

Willem van de Sande Bakhuyzen (regie),

The Enclave
Amsterdam : A-Video Home Entertainment, 2002. 1 dvd (150 min.)
Televisiefilm in drie delen over de rol die de val van Srebrenica blijft spelen in de levens van drie mensen die er nauw bij betrokken waren.

Marcel Schüpbach (regie),

Carla's list
Amsterdam : Filmfreak, 2007. 1 dvd (101 min.)
In deze film wordt Carla del Ponte, destijds hoofdaanklager van het Joegoslavië-tribunaal, in 2005 gevolgd in haar veelal diplomatieke strijd, vol onderhandelingen, vergaderingen en persconferenties. Het verslag wordt onder meer aangevuld met archiefbeelden van massagraven en gesprekken met de Moeders van Srebrenica.