Mijn Bibliotheek  

Laden...

Canon van de Nederlandse geschiedenis

48. Veelkleurig Nederland


Woonden er in 1900 ruim vijf miljoen mensen in Nederland, op nieuwjaarsdag 2000 waren dat er volgens de cijfers van het CBS 15.864.000. Na het einde van de oorlog in 1945 werd Nederland een emigratieland. Veel mensen verruilden het voor Australië, Canada, de Verenigde Staten en Zuid-Afrika, terwijl immigranten vooral uit het voormalige Nederlands-Indië kwamen. Door een actief immigratiebeleid kwamen vanaf begin jaren zestig gastarbeiders uit landen als Italië, Spanje, Joegoslavië, Turkije en Marokko naar Nederland om te werken in de industrie. Hun familie volgde. Ook verleende Nederland, net als veel andere Europese landen, asiel aan politieke vluchtelingen, en later hief het binnen Europa zijn grenzen op.

Hierdoor nam de diversiteit in de Nederlandse samenleving in korte tijd toe. Werd bijvoorbeeld nog pas in 1955 in Den Haag de eerste moskee in Nederland gesticht, in 2000 kent Nederland, net als bij het christendom, verschillende geloofsrichtingen binnen de islam en is de minaret een bekend stadsbeeld. In 1988 en 1989 werden respectievelijk de eerste hindoeïstische en islamitische basisscholen opgericht. Vooral rond de nieuwe islamitische scholen woedt sinds het begin van de 21ste eeuw weer een soort schoolstrijd, zoals die er eerder was rond de gelijkstelling van bijzonder onderwijs en openbaar onderwijs.

Die nieuwe schoolstrijd weerspiegelt het heftig politieke debat over de relatie tussen samenleving, cultuur en godsdienst, dat op tal van thema's wordt gevoerd: van grote internationale politieke issues tot problemen in het dagelijks leven. Steeds keert daarbij de vraag terug wat ‘Nederlanderschap’ eigenlijk inhoudt. Aan dat begrip zal ook de huidige generatie jonge veelkleurige Nederlanders weer invulling geven.

Kader Abdolah,

In de polder : 15 jaar Mirza
Breda : De Geus, 2011.
ISBN: 978-90-445-2025-5.
Ruime selectie van de columns over de multiculturele samenleving die Kader Abdolah onder de naam Mirza (kroniekschrijver) van 1996 tot 2001 voor de Volkskrant schreef.

Dyab Abou Jahjah,

Pleidooi voor radicalisering
Amsterdam : De Bezige Bij, 2016. (Horzels)
ISBN: 978-90-234-9983-1.
Politiek traktaat over radicalisering als middel tot emancipatie en een rechtvaardiger samenleving.

Clark Accord,

Shirley in Allochtonië
Amsterdam : Vassallucci, 2005.
ISBN: 90-5000-830-5.
Columns over het leven in de Nederlandse maatschappij van een Surinaamse Nederlander en zijn eigenzinnige nicht.

Yasmine Allas,

Ontheemd en toch thuis
Amsterdam : De Bezige Bij, 2006.
ISBN: 90-234-1920-0.
Bundel essays van de Somalisch-Nederlanse schrijfster, in 2005 en 2006 gepubliceerd in de Volkskrant, over het multiculturele samenleven in Nederland.

Paul Andersson Toussaint,

Staatssecretaris of seriecrimineel : het smalle pad van de Marokkaant
Amsterdam : Bert Bakker, 2009.
ISBN: 978-90-351-3443-0.
Verslag van een onderzoek naar de factoren die verklaren waarom een deel van de Marokkaanse jongens in Amsterdam wangedrag, agressie en criminaliteit laat zien.

Iris Andriessen, Eline Nievers en Jaco Dagevos (redactie),

Op achterstand : discriminatie van niet-westerse migranten op de arbeidsmarkt
Den Haag : Sociaal en Cultureel Planbureau, 2012.
ISBN: 978-90-377-0615-4.
Onderzoek naar mogelijke discriminatie van niet-westerse migranten bij met name uitzendbureaus.

Youssef Azghari,

Mijn Jihad : waarom de westerse waarden niet botsen met de islam : 99 (+5) opinies van een bruggenbouwer
Almere : Parthenon, 2011.
ISBN: 978-90-79578-23-8.
Columns door de Nederlands-Marokkaanse auteur over maatschappelijke vraagstukken op het gebied van integratie, islam en Nederland als een multiculturele samenleving.

Rachida Azough, Jos Poelman en Suzanne Meijer,

Jongeren, seks en islam : een verkenning onder jongeren van Marokkaanse en Turkse afkomst
Amsterdam : Soa Aids Nederland, 2007.
ISBN: 978-90-78859-01-7.
Uitgave over de seksuele normen en ervaringen van de tweedegeneratie Nederlandse jongeren van Turkse en Marokkaanse afkomst, waarbij het belang van het geven van voorlichting wordt benadrukt.

Fati Benkaddour,

Hoe overleef ik Nederland? : 99 ideeën voor Marokkaanse jongeren
Amsterdam : Prometheus, 2010.
ISBN: 978-90-446-1395-7.
Praktische gids voor jongeren van Marokkaanse afkomst om te integreren en zich te handhaven in de Nederlandse samenleving.

Mohammed Benzakour,

Stinkende heelmeesters : confrontaties en bespiegelingen
Breda : De Geus, 2008.
ISBN: 978-90-445-1293-9.
Columns en essays, met in het bijzonder aandacht voor de multiculturele samenleving.

Mohammed Benzakour,

Yemma : stilleven van een Marokkaanse moeder
Amsterdam : De Geus, 2017. Herdruk. 1ste druk: 2013.
ISBN: 978-90-445-3422-1.
Als de moeder van de auteur, anafbabeet en het Nederlands niet machtig, volledig zorgafhankelijk wordt, is ze zonder hem verloren in het doolhof van ziekenhuizen, therapeuten en zorginstellingen die niet berekend zijn op patiënten zoals zij.

Said Bensellam,

Kleine jongen
Amsterdam : Van Gennep, 2010.
ISBN: 978-90-5515-994-9.
Autobiografie van de in 1971 geboren Said Bensellam, van Marokkaanse probleemjongere tot succesvol jongerenwerker in Amsterdam, in 2006 uitgeroepen tot ‘Amsterdammer van het jaar’.

Marguerite van den Berg e.a. (redactie),

Polarisatie : bedreigend en verrijkend
Amsterdam : SWP, 2009.
ISBN: 978-90-885001-3-8.
Bijdragen aan de discussie over polarisatie in het publieke debat over onder meer moslims en de multiculturele samenleving.

Kustaw Bessems,

En dat in Nederland! : de roerige jaren sinds 11 september
Amsterdam : Veen, 2006.
ISBN: 90-204-0609-4.
Persoonlijke verhalen en journalistieke impressies, gedeeltelijk eerder verschenen in Trouw, van de veranderingen in de Nederlandse multiculturele samenleving na de terroristische aanslagen van 11 september 2001.

Sandesh Bhugaloo en Ellen Hollemans,

Hollandse Nieuwe : inburgeren in Nederland, een persoonlijk verslag
Amsterdam : Lubberhuizen, 2008.
ISBN: 978-90-5937-180-4.
Persoonlijk relaas in woord en beeld van een uit Mauritius afkomstige fotograaf die in Amsterdam zijn inburgeringsproces doorloopt.

Frits Bolkestein,

De goede vreemdeling
Amsterdam : Elsevier Boeken, 2011.
ISBN: 978-90-6882-881-8.
Kritische beschouwing over de integratie van immigranten en het Nederlandse minderhedenbeleid van de afgelopen twintig jaar. Tekst van de H.J. Schoo-lezing 2011.

R.P. Bos (redactie),

Antillianen: crimineel of gewoon anders? : een verkenning van de Antilliaanse (straat)cultuur : leerboek voor professionals
Zutphen : Walburg Pers, 2008.
ISBN: 90-5730-540-2.
Uitvoerige beschrijving van de culturele achtergrond en leefwereld van Antillianen en Arubanen in Nederland en tips voor het oplossen van problemen met deze groep jongeren.

Hafid Bouazza,

Een beer in bontjas : autobiografische beschouwingen
Amsterdam : Prometheus, 2004. 1ste dr. in 2001 als Boekenweekgeschenk.
ISBN: 90-446-0365-5.
Autobiografische schetsen over de jeugd van de schrijver in Marokko en Nederland, waarbij hij zich afzet tegen het N.S.M.A.N.N.-syndroom (Nederlandse Schrijver van Marokkaanse Afkomst met Nederlandse Nationaliteit).

Frank Bovenkerk

Een gevoel van dreiging : criminologische opstellen
Amsterdam : Augustus, 2011.
ISBN: 978-90-457-0451-7.
Artikelen over misdaad en terrorisme in de multiculturele samenleving en het overheidsbeleid terzake.

Bart Brandsma en Manuela Kalsky,

W!J-land : voorbij de bindingsangst
Kampen : Ten Have, 2009.
ISBN: 978-90-259-5959-3.
Interviews met negen bekende Nederlandse denkers over een samenleving waarin mensen van elders zich niet bij voorbaat buitengesloten voelen.

Gabriël van den Brink e.a.,

Culturele contrasten : het verhaal van de migranten in Rotterdam
Amsterdam : Bert Bakker, 2006.
ISBN: 978-90-351-3022-7.
Uit gesprekken met bijna zeventig migranten in Rotterdam blijkt dat er grote verschillen bestaan tussen de verschillende etnische groeperingen en dat die niet afnemen maar juist toenemen.

Ian Buruma,

Moord in Amsterdam
Amsterdam : Olympus, 2008. Vertaling van Murder in Amsterdam (2006). Vertaling: Henk Schreuder. Oorspronkelijk verschenen onder de titel Dood van een gezonde roker.
ISBN: 978-90-467-0180-5.
Beschrijving van de achtergronden van de moord op Theo van Gogh op 2 november 2004 en de weerslag die deze had op de Nederlandse samenleving.

Ye'sim Candan,

Nederland, word wakker!
Amsterdam : Bertram + de Leeuw Uitgevers, 2011.
ISBN: 978-94-615-6027-8.
Een jonge vrouw van Turkse afkomst uit Rotterdam vertelt over haar leven, de angst voor allochtonen en het verharde politieke klimaat dat ze ervaart in Nederland, en pleit voor maatschappelijke insluiting van mensen met een biculturele achtergrond.

Paul Cliteur,

Moderne Papoea's : dilemma's van een multiculturele samenleving
Amsterdam : De Arbeiderspers, 2002.
ISBN: 90-295-0971-6.
Bijdrage tot het debat over de multiculturele samenleving, waarbij wordt gepleit voor een dialoog tussen de culturen als een mogelijkheid de eigen identiteit te ontwikkelen.

Jaco Dagevos (redactie),

Poolse migranten : de positie van Polen die vanaf 2004 in Nederland zijn komen wonen
Den Haag : Sociaal en Cultureel Planbureau, 2011.
ISBN: 978-90-377-0530-0.
Rapport over op de sociaal-culturele positie van Polen die sinds 2004 naar Nederland zijn gekomen en over hun positie op de arbeids- en woningmarkt.

Wim Dekkers, Cor Hoffer en Jean-Pierre Wils,

Besnijdenis, lichamelijke integriteit en multiculturalisme : een empirische en normatief-ethische studie
Budel : Damon, 2006.
ISBN: 90-5573-720-8.
In de jaren 2000-2004 door het Centrum voor Ethiek (CvE), Radboud Universiteit Nijmegen, uitgevoerd onderzoek in het kader van het onderzoeksprogramma Ethiek en Beleid van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek.

Guido Derksen,

Hutspot Holland : gesprekken over de multi-etnische staat van Nederland
Amsterdam : Atlas, 2005.
ISBN: 90-450-1465-3.
Zestien uitgebreide interviews met bekende Nederlandse opinieleiders over de multi-etnische samenleving.

Anke van Dijke en Linda Terpstra,

De dochters van Zahir : tussen traditie en wereldburgerschap
Amsterdam : SWP, 2010<>
ISBN: 978-90-885018-2-1.
Verslag van een pilotproject in Friesland voor de opvang van jonge vrouwen uit migranten- en vluchtelingengemeenschappen die bedreigd worden door eergerelateerd geweld, afgewisseld met de levensverhalen van enkelen van hen.

Monique Doppert en Mariette Hermans,

Haat en liefde : homoseksualiteit in multicultureel Nederland
Kampen : Ten Have, 2006.
ISBN: 90-259-5649-1.
Interviews over de moeizame relatie in Nederland tussen enerzijds moslims en anderzijds homoseksuele mannen en vrouwen.

Edith Dourleijn en Jaco Dagevos (redactie),

Vluchtelingengroepen in Nederland : over de integratie van Afghaanse, Iraakse, Iraanse en Somalische migranten
Den Haag : Sociaal en Cultureel Planbureau, 2011.
ISBN: 978-90-377-0526-3.
Rapport over de sociaal-economische en sociaal-culturele positie van vluchtelingen uit Afghanistan, Irak, Iran en Somalië, de vier grootste vluchtelingengroepen in Nederland.

Corina Duijndam,

De gekleurde werkelijkheid : jonge moslims tussen uitersten
Amsterdam : Querido, 2016.
ISBN: 978-90-214-0169-0.
Vergelijkend onderzoek naar de leefwereld en de beleving van etniciteit en religie onder islamitische jongeren in Parijs en Osdorp (Amsterdam).

Fidan Ekiz,

Hoe lang nog zwijgen : pleidooi voor het radicale midden
Amsterdam : Stichting CPNB, 2016.
ISBN: 978-90-5965-400-6.
Essay over het verloop van immigratie en assimilatie in Nederland in de afgelopen decennia.

Afshin Ellian,

Brieven van een Pers : over Nederlands en islamitisch kannibalisme
Amsterdam : Meulenhoff, 2005.
ISBN: 90-290-7522-8.
Columns en beschouwingen over de integratie van immigranten in Nederland, waarbij de auteur zowel wijst op de gevaarlijke, reactionaire kanten van islamitische bewegingen als op de verstikkende kanten van de Nederlandse politieke cultuur.

Martha van Endt-Meijling,

Rituelen en gewoonten : geboorte, ziekte en dood in de multiculturele samenleving
Bussum : Coutinho, 2006.
ISBN: 978-90-6283-495-2.
Overzicht van gewoonten en gebruiken binnen dertien bevolkingsgroepen in Nederland.

Marcel van Engelen,

De gelukzoeker : hoe een illegaal rijk werd
Amsterdam : De Bezige Bij, 2008.
ISBN: 978-90-234-2551-9.
Levensverhaal van een jonge Senegalees die als lid van een muziekband naar Nederland reist en daar als illegaal in de criminaliteit veel geld verdient voor zijn familie.

Sylvain Ephimenco,

Het land van Theo van Gogh : de multiculturele desintegratie
Antwerpen : Houtekiet, 2004.
ISBN: 90-5240-811-4.
Eerder in Trouw verschenen columns over het veranderende politieke klimaat, mede na de moord op Theo van Gogh op 2 november 2004.

Huub Evers en Carmelita Serkei (redactie),

Naar een interculturele journalistiek : beschouwingen over media en multiculturele samenleving
Amsterdam : Aksant, 2010.
ISBN: 978-90-5260-239-4.
Essays door wetenschappers en journalisten over twintig jaar journalistiek over migratie en integratieproblematiek en over de veranderingen daarin.

Pim Fortuyn,

De islamisering van onze cultuur : Nederlandse identiteit als fundament
Uithoorn [etc.] : Karakter Uitgevers [etc.], 2001.
ISBN: 90-6112-861-7.
Geactualiseerde editie van het in 1997 verschenen Tegen de islamisering van onze cultuur : Nederlandse identiteit als fundament, waarin Fortuyn waarschuwde tegen de bedreiging van westerse normen en waarden door het islamitische fundamentalisme.

Renée Frissen en Floris Muller,

Beeldenstrijd in crisistijd : een onderzoek naar de ontwikkeling en impact van crisisberichtgeving over multiculturele maatschappelijke spanningen
Den Haag : Boom Lemma Uitgevers, 2012. (FORUM reeks).
ISBN: 978-90-5931-908-0.
Studie waarin wordt aangetoond aan dat het beeld van de journalistiek die uit sensatiezucht berichten over spanningen in de multiculturele samenleving eenzijdig tot grote proporties zou opblazen, niet met de realiteit overeenkomt.

Renée Frissen en Sadik Harchaoui (redactie),

Integratie & de metropool : perspectieven voor 2040
Amsterdam [etc.] : Van Gennep [etc.], 2011.
ISBN: 978-94-6164-019-2.
Beschouwingen vanuit verschillende perspectieven over de Randstad in 2040, waarbij de focus voor een duurzaam demografisch vooruitzicht vooral ligt bij de integratie van immigranten.

Mérove Gijsberts, Willem Huijnk en Ria Vogels (redactie),

Chinese Nederlanders : van horeca naar hogeschool
Den Haag : Sociaal en Cultureel Planbureau, 2011.
ISBN: 978-90-377-0529-4.
Sociaalwetenschappelijk onderzoek naar de sociaaleconomische en culturele positie van Chinese immigranten in Nederland.

Joppe Gloerich (redactie),

Enkele reis Nederland : hoe massa-immigratie ons land veranderde
Amsterdam : Elsevier Boeken, 2014.
ISBN: 978-90-352-5070-3.
Met analyses en reportages over de import van armoede, het isolement van de gewone Nederlander en de toenemende invloed van de islam volgde het weekblad Elsevier vanaf medio jaren tachtig het thema van de massa-integratie. De voor deze bundel geselecteerde stukken geven een helder en gedetailleerd beeld van hoe immigratie vanaf begin jaren '70 van Nederland een ander land maakte.

Ruben Gowricharn (redactie),

Falende instituties : negen heikele kwesties in de multiculturele samenleving
Utrecht [etc.] : De Graaff [etc.], 2006.
ISBN: 90-77024-24-7.
Tien sociale wetenschappers en filosofen laten hun licht schijnen over negen uiteenlopende kwesties aangaande de multiculturele samenleving.

Iliass El Hadioui.

Hoe de straat de school binnendringt : denken vanuit de pedagogische driehoek van de thuiscultuur, de schoolcultuur en de straatcultuur
Amsterdam : Van Gennep, 2011.
ISBN: 978-94-616-4044-4.
Analyse van de achtergronden van de straatcultuur van stedelijke jongeren die opgroeien in verschillende leefwerelden, met suggesties voor beleid en verandering.

Gerda Havertong,

Ik word oma
Amsterdam : Rap, 2010.
ISBN: 978-90-6005-817-6.
Door vrouwen zelf aan het woord te laten typeert Gerda Havertong in korte columns het grootmoeder worden in verschillende culturen en de speciale gebruiken die daarbij in acht worden genomen.

Toine Heijmans (samenstelling),

Allochtonië : migranten in Nederland
Amsterdam : Meulenhoff, 2003.
ISBN: 90-290-7248-2.
Selectie van reportages, interviews en analyses over migratie en integratie die vanaf 2000 in de Volkskrant verschenen en die samen een beeld geven van de grote wending in het Nederlandse denken daarover.

Marli Huijer,

Achterblijven : een nieuwe filosofie voor een grenzeloze wereld
Amsterdam : Boom, 2016.
ISBN: 978-90-895386-8-0.
Wat betekent de migratie van familie of het vertrek van een geliefde voor degene die achterblijft? De auteur betoogt dat vertrekken en achterblijven door het ‘kleiner worden van de wereld’ een geheel nieuwe betekenis krijgen: het definitieve afscheid lijkt verleden tijd.

Willem Huijnk en Jaco Dagevos,

Dichter bij elkaar? : de sociaal-culturele positie van niet-westerse migranten in Nederland
Den Haag : Sociaal en Cultureel Planbureau, 2012.
ISBN: 978-90-377-0627-7.
Beschrijving van de sociaal-culturele positie van niet-westerse migranten in Nederland, met onder meer aandacht voor sociale contacten, religie, de binding met Nederland en opvattingen over de positie van vrouwen en ethische kwesties.

Wim Huijnk,

Integratie in zicht? : de integratie van migranten in Nederland op acht punten nader bekeken
Den Haag : Sociaal en Cultureel Plamnbureau, 2016. (SCP-publicatie ; 2016-32).
ISBN: 978-90-377-0812-7.
Overzicht van de stand van zaken betreffende integratie in Nederland op cultureel en sociaaleconomisch gebied.

Moses Isegawa,

Twee chimpansees, gevolgd door Prinses Europa
Amsterdam : De Bezige Bij, 2001.
ISBN: 90-234-6224-6.
Twee essays van de Oegandees-Nederlandse schrijver. In ‘Prinses Europa’ kijkt hij terug op de tien jaar in Nederland, zijn ontdekkingstochten in de westerse wereld, zijn wording als schrijver en weerzien met Oeganda.

Jaarrapport integratie 2012
Den Haag : Sociaal en Cultureel Planbureau, 2013.
ISBN: 978-90-357-1987-3.
Rapport over de sociaaleconomische en sociaal-culturele positie in de Nederlandse samenleving van de vier grootste niet-westerse herkomstgroepen (Turks, Marokkaans, Surinaams en Antilliaans), een viertal niet-westerse vluchtelingengroepen (Afghaans, Iraaks, Iraans en Somalisch) en een drietal Oost-Europese migrantengroepen (Pools, Roemeens en Bulgaars).

Jaarrapport integratie 2013 : participatie van migranten op de arbeidsmarkt
Den Haag : Sociaal en Cultureel Planbureau, 2014. (SCP-publicatie ; 1568-1262).
ISBN: 978-90-377-0697-0.
Jaarlijks overzicht van de maatschappelijke positie en sociale integratie van minderheden in Nederland. Deze editie staat in het teken van de participatie van migranten op de arbeidsmarkt.

Janine Janssen,

Schering en inslag : enkele wenken voor politieambtenaren en andere professionals voor opbouw en onderhoud van netwerken in de multi-etnische samenleving
Den Haag : Boom Lemma Uitgevers, 2011.
ISBN: 978-90-897439-7-8.
Tips voor het opbouwen en onderhouden van netwerken in de multi-etnische samenleving.

Stine Jensen,

Turkse vlinders : liefde tussen twee culturen
Amsterdam : Prometheus, 2008. 5e dr. 1ste dr.: 2005.
ISBN: 978-90-446-1065-9.
Persoonlijk relaas van de filosofe en publiciste over haar liefde voor een jonge, laagopgeleide jongeman uit Turkije, verweven met een cultuursociologische verhandeling over interculturele relaties.

Fleur Jurgens,

Het Marokkanendrama
Amsterdam : Meulenhoff, 2007.
ISBN: 978-90-290-7992-1.
Onderzoek naar de mogelijke oorzaken van het feit dat een groep van zo’n driehonderd Marokkaanse jongeren van de tweede generatie problemen veroorzaakt in de Amsterdamse samenleving en niet in staat is daarbij aansluiting te vinden.

Hans Kaldenbach,

De A is van Amalia, die is allochtoon : een multiculti ABC
Amsterdam : Prometheus, 2007.
ISBN: 978-90-446-1036-9.
Feiten en inzichten met betrekking tot cultuur en cultuurverschillen onder de Nederlandse bevolking, weergegeven in de vorm van een ABC.

Anke van Keulen, Annemiek van Beurden en Trees Pels,

Van alles wat meenemen : diversiteit in opvoedingsstijlen in Nederland
Bussum : Coutinho, 2010. 3e, herziene dr. 1ste dr.: 2002.
ISBN: 978-90-469-0223-3.
Resultaten van een onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi), bestemd voor (aankomende) beroepskrachten in onderwijs, zorg, welzijn en kinderopvang.

Banoo Kiani Haftlang (samenstelling),

‘Ik weet het nog precies’ : levensverhalen van acht vrouwen uit Iran
Amstelveen : Totemboek, 2009.
ISBN: 978-90-77557-61-7.
Korte autobiografieën van oudere Iraanse vrouwen die eind jaren tachtig en begin jaren negentig naar Nederland kwamen.

Margalith Kleijwegt,

Onzichtbare ouders : de buurt van Mohammed B Amsterdam : Pandora, 2009. 8e dr. 1e dr.: 2005.
ISBN: 978-90-467-0240-6.
Portretten van allochtone gezinnen in Amsterdam-West, die nauwelijks een band hebben met de Nederlandse maatschappij om hen heen.

Margalith Kleijwegt,

Sofia : verhaal van een verboden liefde
Amsterdam : Atlas, 2010.
ISBN: 978-90-450-1665-8.
Als een 21-jarige vrouw van Marokkaanse afkomst die in Rotterdam woont, verliefd wordt op een Nederlandse man, is het voor haar vader onaanvaardbaar dat ze kiest voor een niet-moslim en wordt ze uit de familie gestoten.

Jeroen Knipscheer en Rolf Kleber (redactie),

Psychologie en de multiculturele samenleving
Den Haag : Boom Lemma Uitgevers, 2012. 3e dr. 1e dr.: 2005.
ISBN: 978-90-5931-884-7.
Pleidooi om het multiculturele aspect op te nemen in de psychologie, de hulpverleningspraktijk en personeelswerving, zodat mensen met een niet-westerse achtergrond even serieus behandeld worden als mensen van de eigen cultuur.

Daniel Koning en Bernd Wouthuysen,

Wij Amsterdam : van Afghanistan tot Zwitserland
Amsterdam : De Verbeelding, 2011.
ISBN: 978-90-78909-18-7.
Portretten in woord en beeld van Amsterdammers van buitenlande herkomst met sterk uiteenlopende achtergronden.

Claudia Koole,

Betekenisvolle multiculturele dagen in de feestmaanden november en december : met toepasselijke smaakvolle recepten
[Roosendaal] : Prospera, 2011.
ISBN: 978-94-900550-1-1.
Beschrijving van de multiculterele feestdagen in november en december.

Anneke Koorn en Trudy Askes,

Handboek inburgering
Leersum : Uitgeverij VanDorp Educatief, 2010. 3e dr. 1e dr.: 2009<>
ISBN: 978-90-77698-99-0.
Handboek voor immigranten en hun hulpverleners over juridische en praktische aspecten van de inburgering in Nederland.

Nelleke Koot,

Bagage : kennis van de Nederlandse samenleving
Bussum : Uitgeverij Coutinho, 2017. 7e, herziene druk. 1ste druk: 1998.
ISBN: 978-90-469-0564-7.
Cursistenboek voor nieuwkomers ter voorbereiding op het inburgeringsexamen. Met invuloefeningen en extra informatie op een website.

Dirk J. Korf e.a.,

Boefjes of briljantjes : over de effecten van criminaliteitspreventie bij allochtone jongeren
Utrecht : FORUM, 2007.
ISBN: 978-90-6734-751-8.
Resultaten van een veldonderzoek in twaalf gemeenten naar de succes- en faalfactoren van veertig criminaliteitspreventieprojecten voor allochtone jongeren.

Sladjana Labovic,

En we gaan nog niet naar huis : gastarbeiderskinderen over hun jeugd
Amsterdam : Nieuw Amsterdam, 2010.
ISBN: 978-90-468-0913-6.
Interviews met vijfentwintig bekende en minder bekende kinderen van migranten over het opgroeien tussen twee culturen.

Robbert van Lanschot,

Café Mogadishu : omzwervingen door het andere Nederland
Amsterdam : Muntinga, 2011. Herdr. 1e dr.: 2010.
ISBN: 978-90-417-0902-8.
Om een antwoord te vinden op de vraag of Nederland een christelijk-islamitisch land kan worden maakte de auteur een zwerftocht door allochtoon, in het bijzonder islamitisch, Nederland.

Ruud Lubbers,

De vrees voorbij : een hartenkreet
Amsterdam : De Bezige Bij, 2007. Interview: Carolina Lo Gallo.
ISBN: 978-90-234-2700-1.
Visie van de CDA-politicus en voormalig minister-president op de integratie van migranten in Nederland en hun participatie in de Nederlandse samenleving, en op het vluchtelingenbeleid.

Jan Lucassen en Rinus Penninx,

Nieuwkomers, nakomelingen, Nederlanders : immigranten in Nederland 1550-1993
Amsterdam : Het Spinhuis, 1994.
ISBN: 90-73052-66-1.
Studie over de Nederlandse demografische geschiedenis van de afgelopen vier eeuwen, waarin onder meer gezocht wordt naar lijnen in de geschiedenis die de hedendaagse problematiek verklaren.

Leo Lucassen en Wim Willems,

Gelijkheid en onbehagen : over steden, nieuwkomers en nationaal geheugenverlies
Amsterdam : Bert Bakker, 2006.
ISBN: 90-351-3107-X.
Bundel met de oraties van Lucassen en Willemsen, historici op het gebied van de sociale geschiedenis van de multiculturele samenleving, over migranten in Nederlandse steden in heden en verleden.

Ton van Luin (samenstelling),

Hoe nu verder? : 42 visies op de toekomst van Nederland na de moord op Theo van Gogh
Utrecht : Spectrum, 2005.
ISBN: 90-274-1924-8.
Bundel met essays waarin schrijvers, columnisten, wetenschappers en politici hun visie geven op de toekomst van Nederland na de moord op Theo van Gogh.

Geert Mak,

Gedoemd tot kwetsbaarheid
Amsterdam : Atlas, 2005.
ISBN: 90-450-1382-7.
Analyse van de gebeurtenissen in de roerige laatste twee maanden van 2004 in Nederland.

Dick Mantel,

Angst en verkramping werken averechts : een visie op migratie en integratie
Zoetermeer : Literoza, 2011.
ISBN: 978-90-484-9015-8.
Pleidooi voor een meer ontspannen opstelling tegenover migranten en hun integratie, wars van populisme.

Karina Meeuwse,

Het huis van Han
Utrecht : Bruna, 2000.
ISBN: 90-229-8452-4.
De geschiedenis van de Chinese gemeenschap in Nederland vanaf het begin van de twintigste eeuw tot heden.

Fik Meijer,

Lessen uit Rome : vreemdelingen in het Romeinse rijk en in de Europese Unie
Amsterdam : Veen Magazines, 2011.
ISBN: 978-90-857105-4-7.
Historische vergelijking tussen de migratie, integratie en religieuze tolerantie in het Romeinse rijk en in de hedendaagse Europese Unie.

Joost Niemöller,

Kwaad : Nederlanders over immigranten
Amsterdam : Uitgeverij Van Praag, 2017.
ISBN: 978-90-490-2422-2.
Uit onderzoek blijkt dat de meerderheid van de Nederlanders de verandering van de samenstelling van de bevolking door de massamigratie ervaart als een negatieve ontwikkeling. Mensen zien hun cultuur verdwijnen en maken zich zorgen over de toekomst van hun kinderen.

Jurriaan Omlo,

Integratie en uit de gratie? : perspectieven van Marokkaans-Nederlandse jongvolwassenen
Delft : Eburon, 2011.
ISBN: 978-90-5972-569-0.
Studie over integratie op basis van gesprekken met Marokkaans-Nederlandse jongvolwassenen die relatief succesvol zijn in het onderwijs en op de arbeidsmarkt.

J.M. Otten en T.J. de Bruin,

Burgerzaken voor vreemdelingen
Den Haag : SDU Uitgeverij, 2010.
ISBN: 978-90-12-38052-2.
Gids die aan de hand van praktische voorbeelden ingaat op de privaatrechtelijke regels die van toepassing zijn op het personeel statuut van vreemdelingen in Nederland.

Zihni Özdil,

Nederland mijn vaderland
Amsterdam : De Bezige bij, 2015. (Horzels).
ISBN: 978-90-234-9576-5.
'Waarom snappen wij nog steeds niet dat Özdil óók een Nederlandse naam is?' Dit is de centrale vraag die historicus Özdil stelt in dit pamflet. Nederland heeft 'de ander' altijd getolereerd, maar niet geaccepteerd. 'De ander' weigert te erkennen dat hij een Nederlander is.

Monika van Paemel,

Te zot of te bot
Amsterdam : Querido, 2006.
ISBN: 90-214-7632-0.
Pamflet tegen de dreigende ontsporing van onze samenleving en pleidooi voor een nieuwe etiquette voor de multiculturele samenleving.

Trees Pels,

Respect van twee kanten : een studie over last van Marokkaanse jongeren
Assen : Koninklijke Van Gorcum, 2003.
ISBN: 90-232-3953-9.
Onderzoek naar overlastgevend gedrag van Marokkaanse jongeren in Nederland vanuit een sociaal-pedagogische invalshoek.

Ilja Leonard Pfeijffer,

Gelukszoekers
Amsterdam : De Arbeiderspers, 2015.
ISBN: 978-90-295-0678-6.
De massale immigratie naar Europa valt volgens de auteur niet te stoppen. 'En wat onvermijdelijk is, kun je maar het beste zo goed mogelijk organiseren.' In deze bundeling van onder meer zijn journalistieke stukken en columns uit nrc.next en een fragment uit zijn roman La Superba toont hij de lezer op confronterende wijze hoe schrijnend de situatie momenteel, maar eigenlijk al een aantal jaren, is en pleit hij voor een menswaardig bestaan voor ieder mens.

David Pinto,

Canon voor participatie en diversiteit : een praktische en realistische kijk en aanpak
Alphen aan den Rijn, Kluwer, 2012.
ISBN: 978-90-13-10098-3.
Beschouwing over de participatie in Nederland van migranten bij de overheid, in het bedrijfsleven en het onderwijs.

David Pinto,

De piramide van Pinto : weg met de Policor-dictatuur
Soesterberg : Aspekt, 2016.
ISBN: 978-94-633-8046-1.
Beschouwing over botsende waarden en normen in een multiculturele samenleving met een pleidooi om de ogen niet te sluiten voor de realiteit en problemen op een reële en praktische wijze tegemoet te treden.

Anil Ramdas,

Ik had me de wereld anders voorgesteld
Amsterdam : Querido, 2017.
ISBN: 978-90-214-0644-2.
Lezingen, essays en columns door de Hindoestaans-Surinaamse journalist over de thema's identiteit, dekolonisatie en de multiculturele samenleving.

Redactie Noordhoff Atlasproducties,

De Bosatlas van de geschiedenis van Nederland
Groningen : Noordhoff Atlasproducties, 2011.
ISBN: 978-90-01-12094-8.
In 14 hoofdstukken met meer dan 1.500 kaarten geeft de atlas de vaderlandse geschiedenis een ruimtelijke dimensie. Niet alleen politieke, sociaal-economische en religieuze thema's komen aan bod, maar ook historische cartografie, landschapsgeschiedenis en cultureel erfgoed. De multiculturele samenleving komt aan bod in de pagina’s 526-527.

Mohamed Sahli,

Dagboek van een illegaal
Amsterdam : Prometheus, 2001.
ISBN: 90-446-0018-4.
Persoonlijk relaas van een illegaal van Marokkaanse afkomst die om te overleven ook zijn landgenoten moet uitbuiten en na een hongerstaking met andere illegalen in een Haagse kerk uiteindelijk een verblijfsvergunning bemachtigt.

Marion van San, Stijn Sieckelinck en Micha de Winter,

Idealen op drift : een pedagogische kijk op radicaliserende jongeren
Den Haag : Boom Lemma Uitgevers, 2010.
ISBN: 978-90-5931-560-0.
Verslag van een onderzoek vanuit pedagogisch perspectief onder jongeren met extreme politieke of religieuze idealen.

Esseline van de Sande e.a.,

Ontmoetingen met Syriërs : achtergrond en cultuur van onze nieuwe buren
Nijmegen : Informatie Verre Reizen, 2016.
ISBN: 978-94-601-6068-4.
Gesprekken met in Nederland wonende Syriërs, afgewisseld met informatie over hun culturele en maatschappelijke achtergronden.

Paul Scheffer,

Het land van aankomst
Amsterdam : De Bezige Bij, 2010. 13e, herziene dr. 1ste dr.: 2007.
ISBN: 978-90-234-6258-3.
Resultaat van een sociologische, economische en historische studie naar de factoren en effecten van migratie en integratie in Europa en in Amerika.

Edith Schippers,

De paradox van de vrijheid
Amsterdam : Elsevier boeken, 2016. (Elsevier/HJ Schoo-lezing).
ISBN: 978-90-352-5338-4.
‘Kies een ander land, niet het onze,' luidde de boodschap van minister Schippers in haar Elsevier/HJ Schoo-lezing aan nieuwkomers die weigeren de normen en waarden in onze samenleving te omarmen. De 'paradox van de vrijheid' is dat we ons met elkaar moeten bemoeien, elkaar duidelijk moeten maken dat er grenzen zijn die moeten worden nageleefd.

Leonie van der Schoor (redactie),

Het gedroomde land : Afrikaanse wortels in de Nederlandse polder
Nijmegen : Stichting Kapini, 2003.
ISBN: 90-806054-2-5.
Portretten van Afrikaanse jongeren die in Nederland leven maar hun wortels hebben in zeventien verschillende Afrikaanse landen.

Leida Schuringa,

Omgaan met diversiteit : een uitdaging
Barneveld : HNB/Nelissen, 2009. 4e dr. 1ste dr.: 2001.
ISBN: 978-90-244-1490-1.
Studie- en werkboek over de omgang met maatschappelijke en culturele diversiteit, bestemd voor beroepen en organisaties waarin medewerkers met die diversiteit worden geconfronteerd.

Nikita Shahbazi,

Aardappeleters & allochtonen : wat is er misgegaan?
Soesterberg : Aspekt, 2005.
ISBN: 978-90-5911-450-0.
Beschouwingen van de in Iran opgegroeide auteur over de integratie van allochtonen in de Nederlandse samenleving.

W. Shadid,

De multiculturele samenleving in crisis
Heerhugowaard : GigaBoek, 2008.
ISBN: 978-90-854816-9-0.
Columns en artikelen door de hoogleraar interculturele communicatie over de multiculturele samenleving, waarin een aantal veelbesproken thema's van de laatste jaren aan bod komt.

Pauline Sinnema,

Mijn vader slaat me niet
Amsterdam : Thoeris, 2010.
ISBN: 978-90-72219-55-8.
Journaliste en columniste Sinnema vertelt over haar ervaringen als mentor van de twaalfjarige Abdel, een jongen met van oorsprong Marokkaanse ouders met vijf kinderen.

Anniek Smit,

‘Mijn vader had een Afro!’ : hoe Marokkaanse migranten in Nederland zich kleden sinds de jaren zestig
Amsterdam : Aksant, 2011.
ISBN: 978-90-5260-391-9.
Onderzoek naar de motieven achter het kleedgedrag van Marokkaanse immigranten en het mogelijke verband met de mate van integratie.

Leen Sterckx en Carolien Bouw,

Liefde op maat : partnerkeuze van Turkse en Marokkaanse jongeren
Amsterdam : Het Spinhuis, 2005.
ISBN: 90-5589-250-5.
Verslag van een sociaal-wetenschappelijk onderzoek naar partnerkeuze onder jongeren van Turkse en Marokkaanse herkomst in Nederland.

François Stienen,

Het beste van twee werelden : ontmoetingen met nieuwe Nederlanders
Amsterdam : Nieuw Amsterdam, 2007.
ISBN: 978-90-468-0319-6.
Gesprekken met acht nieuwkomers over de wijze waarop ze hun weg zoeken en vinden in de Nederlandse maatschappij.

Irene Strengs (redactie),

Nieuw in Nederland : feesten en rituelen in verandering
Amsterdam : Amsterdam University Press, 2012.
ISBN: 978-90-896440-5-3.
Verschillende antropologische onderzoeken naar rituelen en feesten van migranten in Nederland, waarin aan de hand van etnografisch onderzoek de aanname wordt weerlegd dat migranten vastomlijnde gemeenschappen met eigen culturen vormen.

Jean Tillie,

Gedeeld land : het multiculturele ongemak van Nederland
Amsterdam : Meulenhoff, 2008.
ISBN: 978-90-290-8132-0.
Analyse van het multiculturele debat in Nederland, waarbij de auteur rond vragen over de rol van de politici en de grenzen van de vrijheid van meningsuiting de balans opmaakt.

Frans Verhagen,

Hoezo mislukt? : de nuchtere feiten over de integratie in Nederland
Amsterdam : Nieuw Amsterdam, 2010.
ISBN: 978-90-468-0634-0.
Analyse van de integratie van allochtonen in Nederland op basis van objectief cijfermateriaal uit diverse wetenschappelijke onderzoeken.

Karine Versluis (tekst en foto’s),

Enkeltje Schiphol = One-way ticket to Schiphol Airport
Den Haag : Versluis, 2010.
ISBN: 978-90-815657-1-4.
Portretten in woord en beeld van studenten die vanaf Curaçao naar Nederland kwamen.

Lammert Voos,

Abdou en de anderen : ooggetuigenverslag van een ex-vluchtelingenwerker
Enschede : AFdH Uitgevers, 2016.
ISBN: 978-90-72603-72-2.
Pleidooi voor een benadering van het vluchtelingenprobleem waarbij solidariteit het wint van hypocrisie en bureaucratie.

Marja Vuijsje,

Het rijbewijs van Nematollah
Amsterdam : Atlas Contact, 2015.
ISBN: 978-90-450-2772-2.
Een Iraanse man vlucht na de Iraanse Revolutie naar het buitenland. Hij komt terecht in Nederland waar hij zich vestigt maar op den duur toch weer een verlangen naar Iran ontwikkelt.

Robert Vuijsje,

Kaaskoppen
Amsterdam : Nijgh & Van Ditmar, 2016.
ISBN: 978-90-388-0129-2.
Interviews met zestig 'gekleurde Nederlanders', de nieuwe kaaskoppen, die ontluisterend duidelijk maken hoe zij er niet bij horen, tegenover de old skool kaaskoppen, die hele andere problemen zien en niet goed begrijpen waar hun nieuwe landgenoten over zeuren.

Natascha van Weezel,

Thuis bij de vijand : moslims en joden in Nederland
Amsterdam : Balans, 2017.
ISBN: 978-94-600-3466-4.
Ook binnen Nederland zorgen de voortdurende conflicten in het Midden-Oosten voor een toenemende polarisatie. Tijdens de Gaza-oorlog in de zomer van 2014 bereikten het wantrouwen en de agressie tussen joden en moslims een dieptepunt. Omdat er geen ruimte meer leek voor enige nuance, besloot Natascha van Weezel, een jonge, joodse vrouw, te onderzoeken of er niet tóch een brug tussen joden en moslims viel te slaan.

Siep van der Werf,

Allochtonen in de multiculturele samenleving : een inleiding
Bussum : Coutinho, 2002.
ISBN: 90-6283-283-0.
Beschouwingen over de positie van grote allochtone groepen in Nederland, met aandacht voor arbeidsvraagstukken, rechtspositie, onderwijs en criminaliteit en tevens veel praktische informatie.

Ineke Wienese,

Kun je internetten in de hemel : hoe kinderen en jongeren uit verschillende culturen denken over leven en dood
[Utrecht] : De Graaff, 2014.
ISBN: 978-90-895465-4-8.
Verhalen van en interviews met kinderen en jongeren van wie de ouders en grootouders uit andere landen komen dan Nederland, over leven en dood, verlies en rouw.

Julian With,

Waarom wij het niet redden : een genetische blauwdruk van de sociale problematiek van de zwarte bevolking in Nederland
Nieuwegein : With, 2005.
ISBN: 90-9019584-X.
Onderzoek naar de vraag waarom zwarte mensen in Nederland zich niet beter organiseren om achterstand en discriminatie tegen te gaan.

Ibrahim Yerden,

Schaamte en strategisch handelen : opvoeding in Marokkaanse en Turkse gezinnen
Amsterdam : Van Gennep, 2010.
ISBN: 978-90-5515-799-0.
Verslag van een onderzoek naar de opvoeding van kinderen in Turkse en Marokkaanse gezinnen in Nederland en de speciale problemen die zich daarbij voordoen.

Ibrahim Yerden, Benaissa Hallich en Hans van Koutrik,

Wij zijn allen Nederlanders : over de onrust in de samenleving
Apeldoorn : Het Spinhuis, 2008.
ISBN: 978-90-5589-300-3.
Verslag van een onderzoek onder autochtone en allochtone bevolkingsgroepen naar hun binding met Nederland en hun beeld van andere groepen in de Nederlandse samenleving.

Irene Ypenburg,

De multiculturele persoonlijkheid : als gevolg van adoptie en migratie : een gouden kans
Assen : Koninklijke Van Gorcum, 2009.
ISBN: 978-90-232-4502-5.
Op basis van onder meer multidisciplinair literatuuronderzoek en interviews toont deze studie hoe iemands identiteit en persoonlijkheid worden gevormd door grotendeels onbewuste invloeden vanuit meer dan één cultuur.

Annejet van der Zijl,

Sonny Boy
Amsterdam : Querido, 2010.
ISBN: 978-90-214-3904-4.
Levensgeschiedenis van een 19-jarige Surinaamse student en een 40-jarige Hollandse getrouwde vrouw, die in 1928 verliefd op elkaar worden, een zoon krijgen (Sonny Boy), een pension in Scheveningen beginnen en in de Tweede Wereldoorlog joodse onderduikers in huis nemen.

Joke van der Zwaard e.a. (redactie),

Dwarse vrouwen : verbindingen en verbeeldingskracht
Amsterdam : Aksant, 2009.
ISBN: 978-90-5260-357-5.
Artikelen van autochtone en allochtone vrouwen van zeer diverse achtergronden over de thema's emancipatie en autonomie.

Joost Zwagerman,

Hitler in de polder & Vrij van God
Amsterdam : Querido, 2009.
ISBN: 978-90-295-6732-9.
Twee polemische bijdragen aan het multiculturele debat.

Kader Abdolah,

Papegaai vloog over de IJssel
Amsterdam : Prometheus, 2016. 10de druk. 1ste druk: 2014.
ISBN: 978-90-446-2967-5.
Ook het oer-Hollandse, streng protestantse dorpje Zalk aan de IJssel ontkomt niet aan verandering door de komst van asielzoekers.

Kader Abdolah,

De reis van de lege flessen
Breda : De Geus, 2010. 15e dr. 1ste dr.: 1997.
ISBN: 978-90-445-1711-8.
De relatie met zijn Nederlandse buurman brengt bij een politieke vluchteling uit Iran allerlei herinneringen boven.

Kader Abdolah e.a.,

Buitenspiegels : verhalen over Nederland
Amsterdam [etc.] : Van Gennep [etc.], 1998.
ISBN: 90-5515-512-8.
Verhalen van twaalf immigranten in Nederland, onder wie Kader Abdolah, Gerda Havertong en Lulu Wang, over hun eerste ervaringen.

Anne Adoswa,

Vergadering in een brandend huis
Amsterdam : Atlas, 1997.
ISBN: 90-254-2367-1.
Twee verhalen over de chaotische toestanden in buurt- en clubhuizen met hoofdzakelijk allochtone jongeren.

Özcan Akyol,

Eus : een schelmenroman
Amsterdam : Prometheus, 2012.
ISBN: 978-90-446-2069-6.
Een jonge Turkse Nederlander in het oosten van het land probeert zich staande te houden, thuis en in de maatschappij.

Yasmine Allas,

De generaal met de zes vingers
Breda : De Geus, 2010. 6e dr. 1ste dr.: 2000.
ISBN: 978-90-445-1714-9.
Een generaalsgezin in Somalië moet vluchten voor de burgeroorlog en zoekt asiel in Nederland, waar het moet vechten voor een nieuw bestaan.

Karin Amatmoekrim,

Het gym
Amsterdam : Prometheus, 2012.
ISBN: 978-90-446-2225-6.
De Surinaamse Sandra is de enige uit haar achterstandswijk die naar het zelfstandig gymnasium gaat. Alles op 'het gym' is anders dan ze gewend is. Haar klasgenoten zitten op hockey en praten onverstaanbaar bekakt. Hoe moet ze omgaan met de kakkers die ze nu vrienden noemt?

Robert Anker,

Hajar en Daan
Amsterdam : Muntinga Pockets, 2007. 1ste dr.: 2004.
ISBN: 978-90-417-0711-6.
Als een leraar geschiedenis van begin dertig en een zeventienjarige Marokkaanse VWO-leerlinge verliefd worden op elkaar, komt hun relatie zwaar onder druk te staan.

Asis Aynan,

Veldslag en andere herinneringen
Amsterdam : Atlas, 2007.
ISBN: 978-90-450-0238-5.
Korte verhalen over het opgroeien tussen twee culturen, de Marokkaanse en de Nederlandse.

Fikry El Azzouzi,

Alleen zij
Antwerpen : Vrijdag, 2016.
ISBN: 978-94-600-1454-3.
Ayoub en Eva, zo verschillend dat ze elkaar perfect aanvullen. Hoe zal hun toekomst eruitzien in een wereld van angst, geweld en paniek? Waar de polarisering regeert. Waar religieuze tekens, moskeeën en de Koran worden verboden.

Goran Baba Ali e.a.,

Nieuwe verhalen van nieuwe schrijvers
Amsterdam : Querido, 2001.
ISBN: 90-214-7868-4.
Zeven verhalen van debuterende auteurs die werden ingezonden voor een wedstrijd in het kader van de Boekenweek 2001 die als thema ‘Schrijven tussen twee culturen’ had.

Sevtap Baycili,

Donderpreken
Amsterdam : Prometheus, 2006.
ISBN: 90-446-0788-X.
Satirische schetsen over in Nederland verblijvende allochtonen en over de vooroordelen van de autochtonen, kortom over de multiculturele samenleving.

Binnert de Beaufort,

Kalief van Amsterdam
Amsterdam : Promerheus, 2010.
ISBN: 978-90-446-1152-6.
Een kamerlid en een tv-presentator krijgen beiden te maken met de problematische kant van de multiculturele samenleving.

Abdelkader Benali,

Bad boy
Utrecht : De Arbeiderspers, 2013.
ISBN: 978-90-295-8780-8.
Amir Salim is een schuchtere jongeman uit een volkswijk die een van de meest gevreesde en geroemde kickboksers aller tijden wordt. Niets of niemand lijkt hem hierbij in de weg te staan, tot hij ten val komt wanneer hij ervan wordt beschuldigd een man uit de reclamewereld te hebben gemolesteerd.

Abdelkader Benali,

De langverwachte
Amsterdam : Vassallucci, 2004. 1e dr.: 2002.
ISBN: 90-5000-055-X.
Een nog ongeboren kind beschrijft het kleurrijke multiculturele milieu van zijn Marokkaans-Nederlandse familie.

Abdelkader Benali,

De stem van mijn moeder
Utrecht [etc.] : De Arbeiderspers, 2012. 4de druk. 1ste druk: 2009.
ISBN: 978-90-295-8404-3.
Een jonge succesvolle fotograaf is zo druk met zijn werk en snelle leven dat hij nauwelijks aandacht heeft voor zijn Marokkaanse ouders die 25 jaar geleden naar Nederland emigreerden.

Naima El Bezaz,

Vinexvrouwen
Amsterdam : Querido, 2010.<>br<> ISBN: 978-90-214-3908-2.
Op zeer openhartige wijze beschrijft de auteur haar leven en dat van haar autochtone buren in een typisch Hollandse Vinexwijk. In 2012 verscheen een vervolg, Méér Vinexvrouwen.

Naima El Bezaz,

De weg naar het noorden
Amsterdam : Contact, 2001. 4e dr. 1ste dr.: 1995.
ISBN: 90-254-6361-4.
Een werkloze jonge Marokkaan hoopt op een beter leven in Europa, maar zijn leven als illegaal in Frankrijk en vervolgens in Nederland is allerminst een verbetering.

Najoua Bijjir,

El weswes : Marokkaanse meisjes van nu
Amsterdam : Muntinga Pockets, 2004. Herdr. 1ste dr.: 2001.
ISBN: 90-417-0465-5.
De belevenissen en dromen van drie jonge Marokkaanse meisjes in Nederland die pendelen tussen hun traditionele achtergrond en hun westerse leefomgeving.

Marion Bloem,

Geen gewoon Indisch meisje
Utrecht : De Arbeiderspers, 2012. 18e dr. 1e dr.: 1993.
ISBN: 978-90-295-8484-5.
Een jonge Nederlandse vrouw van Indische afkomst wordt voortdurend geconfronteerd met haar anders zijn.

Hafid Bouazza,

Paravion
Amsterdam : Prometheus, 2004. 9e dr. 1ste dr.: 2003.
ISBN: 90-446-0719-7.
Een grootvader, vader en zoon uit een Noord-Afrikaans dorp volgen hun verlangen naar een West-Europese stad, in casu Amsterdam, maar komen er tussen twee werelden te staan.

Hafid Bouazza,

De voeten van Abdullah
Amsterdam : Prometheus, 2002. 9e, herziene dr. 1ste dr.: 1996.
ISBN: 90-446-0140-7.
Bundel fantasierijke, deels surrealistische verhalen over Marokkanen in Nederland en Marokko die hun oorsprong vinden in herinneringen aan een dorp in Marokko.

Khalid Boudou,

Pizzamaffia
Amsterdam : Lebowski Publishers, 2011. 3e dr. 1ste dr.: 2007.
ISBN: 978-90-488-0881-6.
Brahim en zijn neef Haas werken vaak in de pizzeria van hun ouders. Als Haas en Brahims oom na een ruzie opstappen en een eigen pizzeria beginnen, barst er een ware pizza-oorlog los.

Khalid Boudou,

De president
Amsterdam : Rothschild & Bach, 2005.
ISBN: 90-499-5001-9.
Satire op de Nederlandse politiek en het Nederlandse asielbeleid in de vorm van een verhaal over een illegale Marokkaanse aspergesteker die na een ongeluk uit een coma ontwaakt en dan president blijkt te zijn van een land.

Khalid Boudou,

Het schnitzelparadijs
Amsterdam : Muntinga Pockets, 2007. 11e dr. 1ste dr.: 2001.
ISBN: 978-90-417-0679-9.
Als een in Marokko geboren jongen in een Nederlands restaurant gaat werken als afwashulp,vertrouwen de andere keukenwerkers hem hun geheimen, verlangens, frustraties en liefdes toe.

Mano Bouzamour,

De belofte van Pisa
Amsterdam : Prometheus, 2015. 9de druk.
ISBN: 978-90-446-2837-1.
Een Marokkaans-Nederlandse puber worstelt met zijn leven in twee werelden: zijn traditionele, eenvoudige Marokkaanse familie en de elitaire Amsterdamse school waar hij een VWO-opleiding volgt.

Hülya Cigdem,

De importbruid
Amsterdam : Muntinga Pockets, 2011. 1ste dr.: 2008.
ISBN: 978-90-417-0874-8.
Autobiografisch getint relaas van een Turks meisje in Ankara dat op vijftienjarige leeftijd trouwt met een in Tilburg wonende Turkse man en zo tussen twee culturen belandt.

Hülya Cigdem,

De van van Mehmet
Utrecht : De Arbeiderspers, 2014.
ISBN: 978-90-295-8957-4.
De uit Anatolië afkomstige Mehmet en Hatice beginnen een nieuw bestaan in Tilburg, waar ze drie kinderen krijgen en geconfronteerd worden met geheel andere normen en waarden. Naarmate ze ouder worden, groeien de conflicten in het gezin.

Cherry Duyns,

De Chinese knoop
Amsterdam : Rap, 2005.
ISBN: 90-6005-990-5.
Bij het uitruimen van het sterfhuis van zijn moeder komen bij een kunstschilder herinneringen boven aan de Chinese pindaverkoper over wie zijn moeder zich na de Tweede Wereldoorlog ontfermde.

Ayfer Ergün (samenstelling),

Het land in mij
Amsterdam : Arena, 1996.
ISBN: 90-6974-240-3.
Verhalen van jonge Turkse en Arabische immigranten in Nederland, onder wie Naima El Bezaz en Hafid Bouazza, over hun ervaringen.

Vedat Gök,

De ommekeer
Leeuwarden : Elikser Uitgeverij, 2014.
ISBN: 978-90-895465-4-8.
Nadat zijn zus aan botkanker is overleden, gaat de van oorsprong Turkse jongen Imdat steeds meer twijfelen aan het geloof. Verscheurd tussen twee culturen, voelt hij zich gevangen in allerlei regels en gewoonten, die door zijn ouders en directe omgeving heel belangrijk worden geacht.

Halil Gür,

De mooiste heimweeverhalen uit het oosten
Breda : De Geus, 2009.
ISBN: 978-90-445-1386-8.
Bundeling van zeven verhalenbundels, twee voor volwassenen over immigranten in Nederland en vijf voor kinderen over het familieleven in Turkije.

Said El Haji,

De dagen van Sjaitan
Amsterdam : Muntinga, 2003. Herdr. 1ste dr.: 2000.
ISBN: 90-417-0399-3.
Een jongen uit een streng islamitisch gezin van Marokkaanse migranten in Nederland komt meer en meer in verzet tegen zijn vader en diens traditie.

Yusef el Halal,

Man zoekt vrouw om hem gelukkig te maken
Amsterdam : Muntinga Pockets, 2007. 4e, uitgebreide dr. 1ste dr.: 2004.
ISBN: 978-90-417-0709-3.
Bundel satirische verhalen en gedichten over de belevenissen van een Marokkaans-Nederlandse antiheld die door de multiculturele samenleving doolt. Achter het pseudoniem Yusef el Halal gaan Ernest van der Kwast, Ronald Giphart en Ingmar Heytze schuil.

Simone Meilof IJben (redactie),

Nog steeds geen woorden
Amsterdam : Stichting El Hizjra, 2006.
ISBN: 978-90-5515-704-4.
Verhalen en gedichten die werden bekroond met de El Hizjra-Literatuurprijs 2006 voor Nederlands talent van Marokkaanse en Arabische afkomst.

Moses Isegawa,

Abessijnse kronieken
Amsterdam : De Bezige Bij, 1999. 9e dr. 1ste dr.: 1998.
ISBN: 90-234-3910-4.
Het levensverhaal van een jongeman in het Oeganda van de jaren zeventig en als illegaal in de Bijlmermeer.

Murat Isik,

Wees onzichtbaar
Amsterdam : Ambo/Anthos, 2017.
ISBN: 978-90-414-2290-3.
Op zijn vijfde komt Metin met zijn ouders en zus vanuit Turkije naar Nederland, waar ze in een flat in de Bijlmermeer gaan wonen. De vader is een werkloze communist die zich ’s avonds bezat met vrienden en voor wie het hele gezin siddert. Uit angst voor hem maakt Metin zich onzichtbaar, maar geleidelijk groeit het verzet tegen deze huistiran.

Michiel van Kempen,

Vluchtwegen
Breda : De Geus, 2006.
ISBN: 90-445-0819-9.
Op huisbezoeken ontdekt een opbouwwerkster die het goed voor heeft met de geïmmigreerde medemens, in de Amsterdamse Bijlmer een veelheid aan culturen.

Ad van den Kieboom en Reinjan Mulder (samenstelling),

Gezichten : negen nieuwe Nederlandse stemmen
Breda : De Geus, 1999.
ISBN: 90-5226-780-4.
Verhalen van in Nederland woonachtige, uit andere culturen afkomstige schrijvers.

Ernest van der Kwast,

Mama Tandoori
Amsterdam : Nijgh & Van Ditmar, 2010.
ISBN: 978-90-388-9320-4.
Een jongen groeit op in een gezin dat wordt overheerst door een excentrieke moeder van Indiase afkomst.

Fouad Laroui (samenstelling),

Requiem voor de eerste generatie
Breda : De Geus, 2006.
ISBN: 90-445-0900-4.
Verhalen van hedendaagse tweede- en derdegeneratie allochtone Nederlandse schrijvers over de dood van hun vader of moeder.

Tessa Leuwsha,

De Parbo-blues
[Amsterdam] : Atlas Contact, 2015.
ISBN: 978-90-254-4694-9.
Een jonge vrouw in Suriname kijkt terug op haar jeugd in de Jordaan als kind van een Hollandse moeder en Surinaamse vader.

Gerry van der List,

Altijd november
Amsterdam : Prometheus, 2011.
ISBN: 978-90-446-1832-7.
Een blanke middelbare man kan zich slecht vinden in de hedendaagse multiculturele samenleving nadat zijn geliefde hem verlaten heeft voor een Marokkaan.

Herman Hennink Monkau,

De kleurling
Amsterdam : Prometheus, 2006.
ISBN: 90-446-0810-X.
Persoonlijk getint relaas van de ervaringen van de eerste generatie Surinamers die in de jaren twintig naar Nederland kwam.

Nelleke Noordervliet,

Snijpunt
Amsterdam : Augustus, 2009. 4e dr. 1ste dr.: 2008.
ISBN: 978-90-457-0278-0.
Als een lerares geschiedenis en conrector door een Marokkaanse leerling met een mes wordt gestoken en de school het incident probeert te camoufleren, gaat haar wereldbeeld aan het wankelen.

Rashid Novaire,

Afkomst
Breda : De Geus, 2008.
ISBN: 978-90-445-1259-5.
Een jonge Marokkaanse Nederlander, zoon van een Marokkaanse immigrant en een Nederlandse moeder van Duits-Poolse afkomst, die net als schrijver heeft gedebuteerd, gaat op zoek naar zijn ingewikkelde familiegeschiedenis.

Th. Van Os,

Zelf bommen leggen : roman
Groningen : Kleine Uil, 2012.
ISBN: 978-94-910654-3-9.
Een homoseksuele man merkt dat ongeloof en islam in bed uitstekend samengaan, maar in de huidige Nederlandse verhoudingen zorgen voor een explosief mengsel.

Richard Osinga,

Wembley, of een seizoen in de stad
Amsterdam : Querido, 2006.
ISBN: 90-214-7650-9.
Een jonge getalenteerde Afrikaanse voetballer vlucht via Italië naar Nederland met als droom profvoetballer te worden bij Ajax.

Astrid H. Roemer,

Neem mij terug, Suriname
Schoorl : Conserve, 2005. 3e dr. 1ste dr.: 1974.
ISBN: 90-5429-217-2.
Een jonge Surinamer komt naar Nederland waar hij zich blijvend wil vestigen, maar frustraties van vrienden en familie drijven hem naar de zelfkant van de maatschappij.

Hans Sahar,

De gebroeders Boetkaboet : een Berbers familiedrama in de Hofstad
Amsterdam : De Arbeiderspers, 2008.
ISBN: 978-90-295-6616-2.
Enkele Marokkaanse jongeren in de Haagse Schilderswijk zijn door hun levensomstandigheden ontvankelijk voor fundamentalisme en terroristische ideeën.

Hans Sahar,

Hoezo bloedmooi
Amsterdam : De Arbeiderspers, 1995.
ISBN: 90-295-3700-0.
Een 18-jarige tweedegeneratie Marokkaan in Den Haag vertelt van de dubieuze manieren waarop hij aan geld komt. Hans Sahar schreef verder ook de roman Zoveel liefde (1996) en de verhalenbundel De heimweekaravaan (2000).

Salaheddine,

Waajooow!!!
Amsterdam : Bulaaq, 2007.
ISBN: 978-90-5460-150-0.
Humoristische korte verhalen over het leven van tweedegeneratie Marokkanen in Nederland. Van Salaheddine verschenen eerder Ishten jij Marokanisch? (2004) en Mocro humor (2005).

Martin Schouten,

Het meisje met het hoofddoekje : roman
[Amsterdam] : Nieuw Amsterdam, 2008.
ISBN: 978-90-468-0344-8.
Een man van gereformeerde komaf herkent in een islamitische cassière en een joodse vriend de problemen van een godsdienstige opvoeding.

Vamba Sherif,

De getuige : roman
Amsterdam: Babel & Voss, 2011. Vertaling uit het Engels door Leen Van Den Broucke in samenwerking met de auteur.
ISBN: 978-94-909500-2-6.
Een Nederlandse kok ziet zijn leven veranderen als hij gefascineerd raakt door een asielzoekster en zijn zoon moslim wordt.

Vamba Sherif,

Het koninkrijk van Sebah
Breda : De Geus, 2003.
ISBN: 90-5226-756-1.
Als een West-Afrikaans gezin met twee kleine kinderen zich begin jaren tachtig in Nederland vestigt, past het ene gezinslid zich beter aan dan het andere.

Jan Siebelink,

Suezkade
Amsterdam : De Bezige Bij, 2008.
ISBN: 978-90-234-5661-2.
Een jonge leraar Frans aan een Haagse middelbare school raakt steeds meer geïsoleerd door zijn onthechte houding die een aantal collega’s als subversief ervaart, en door zijn liefde voor een leerlinge van Marokkaanse afkomst.

Moh. Ilyas van der Sluis,

Amberdawn's djinn
Groningen : Gopher Publishers, 2002.
ISBN: 90-5179-070-8.
Een Amsterdamse jongen wordt verliefd op een meisje uit Zimbabwe, maar na haar overkomst naar Amsterdam blijken de cultuurverschillen wel erg groot.

Helen Vreeswijk,

Eerwraak
Houten : Van Goor, 2016.
ISBN: 978-90-00-35081-0.
De 17-jarige Nederlandse Sam en de 16-jarige Nederlands-Afghaanse Letiva worden verliefd op elkaar, maar een niet-moslimjongen is voor Letiva verboden. Als zij van huis wegloopt, beginnen de problemen pas echt.

Robert Vuijsje,

Alleen maar nette mensen
Amsterdam : Nijgh & Van Ditmar, 2010. 25e dr. 1ste dr.: 2008.
ISBN: 978-90-388-9367-9.
Om zich af te zetten tegen zijn Amsterdamse kakkineuze milieu en uit nieuwsgierigheid gaat een jonge joodse Amsterdammer, die door zijn donkere uiterlijk een Marokkaan lijkt, op zoek naar zwarte vrouwen, eerst in de Bijlmer en later in Amerika.

Wim Willems (samenstelling),

Het water van Nederland gedronken : stemmen van migranten
Amsterdam : Meulenhoff, 1998.
ISBN: 90-290-5847-1.
Korte verhalen en gedichten van migranten en vluchtelingen in Nederland, zowel in heden als verleden.

Nilgün Yerli,

De garnalenpelster
Amsterdam : Singel Pockets, 2009. 20e dr. 1ste dr.: 2001.
ISBN: 978-90-413-3165-6.
Autobiografische verhalen over het leven in twee culturen van de Turks/Nederlandse cabaretière en columniste.

Halil Gür,

Gevecht met spiegels
Breda : Papieren Tijger, 1998.
ISBN: 90-6728-097-6.
Gedichten over het migrantenbestaan met zijn eenzaamheid en heimwee, maar ook met zijn hoop en liefde.

Ali Şerik (gedichten) en Gülağa Kazankaya (foto's),

Kleuren uit 2000
Amersfoort : Şerik, 2000.
ISBN: 90-803235-5-1.
Bundel met zwart-witfoto’s en gedichten waarin de uit Turkije afkomstige makers indrukken uit de multiculturele samenleving hebben vastgelegd.

Mustafa Stitou,

Varkensroze ansichten : gedichten
Amsterdam : De Bezige Bij, 2006. 5e dr. 1e dr.: 2003.
ISBN: 978-90-234-1887-0.
Bundel waarin de dichter probeert zijn positie te bepalen in een veranderende werkelijkheid.

Kariem Tiés,

Een dag in de herfst
Amsterdam : El Hizjra, 1996. Met vertalingen uit het Arabisch door Ad Berends.
ISBN: 90-73697-08-5.
Een dertigtal korte gedichten van een Marokkaans-Nederlandse dichter over het immigrant zijn.

Lodewijk Crijns (regie),

Alleen maar nette mensen
[Amsterdam] : September Film, 2016. 1 dvd (88 min.) Videoversie van de film uit 2012.
Verfilming van de roman van Robert Vuijsje over een jonge Joodse Amsterdammer, die door zijn donkere uiterlijk op een Marokkaan lijkt. Om zich af te zetten tegen zijn pretentieuze milieu en uit nieuwsgierigheid gaat hij op zoek naar zwarte vrouwen.

Martin Koolhoven (regie),

Het schnitzelparadijs
S.l. : Universal Pictures, 2005. 1 dvd (80 min.)
Op dvd uitgebrachte verfilming van de gelijknamige roman van Khalid Boudou over een in Marokko geboren jongen die als afwashulp in een Nederlands restaurant het vertrouwen wint van de andere keukenwerkers. De film kreeg een vervolg in de vorm van een tiendelige televisieserie die door BNN werd uitgezonden en in 2008 door Universal Pictures op dvd (240 min.) werd uitgebracht.

Tim Oliehoek (regie),

Shouf shouf : de serie
Amsterdam : A-Film Distribution, 2006. 2 dvd’s (300 min.)
Twaalfdelige televisieserie over vijf jonge Amsterdammers die op één na allen van Marokkaanse afkomst zijn. De serie is een vervolg op de speelfilm Shouf shouf habibi uit 2004, in datzelfde jaar op dvd uitgebracht.

Dana Nechushtan (regie),

Dunya & Desie
Soest : CVPublishing, 2008. 3 dvd’s (circa 480 min.)
Videoversie van de 19-delige televisieserie over twee vriendinnen van vijftien, de Marokkaanse Dunya en de zeer Hollandse Desie. In 2008 maakt dezelfde regisseur de speelfilm Dunya & Desie : groeten uit Marokko, in hetzelfde jaar op dvd uitgebracht.

Maria Peters (regie),

Sonny Boy
[Amsterdam] : A-Film, 2011. 1 dvd (ca. 135 min.)
Verfilming van het boek van Annejet van der Zijl over een 19-jarige Surinaamse student en een 36-jarige Hollandse getrouwde vrouw, die in 1928 verliefd op elkaar worden, een zoon krijgen (Sonny Boy) en een pension in Scheveningen beginnen.

Nelleke Noordervliet,

Snijpunt
Amsterdam : Rubinstein, 2008. 12 cd’s (ca. 12 ½ uur)
ISBN: 978-90-476-0277-4.
Door de auteur zelf voorgelezen luisterboek van de roman waarin het wereldbeeld van een lerares geschiedenis en conrector gaat wankelen nadat zij door een Marokkaanse leerling met een mes is gestoken en de school het incident probeert te camoufleren.

Robert Vuijsje,

Alleen maar nette mensen
Amsterdam : Rubinstein, 2010. 6 cd’s (circa 6 uur).
ISBN: 978-90-476-0934-6.
Door Marcel Musters voorgelezen, integrale weergave van de roman waarin een jonge joodse Amsterdammer die door zijn donkere uiterlijk een Marokkaan lijkt, om zich af te zetten tegen zijn Amsterdamse kakkineuze milieu en uit nieuwsgierigheid op zoek gaat naar zwarte vrouwen, eerst in de Bijlmer en later in Amerika.